![Afbeelding](https://storage.pubble.nl/e6efd5ef/content/2022/9/322cf4c1-a363-4c85-8157-f5e88aabf80c_thumb1920.jpg)
“Op het gebied van uitvaarten is er veel mogelijk, veel mensen weten dat niet”
SamenlevingDRACHTEN - De dood; we praten er liever niet over, maar helaas is het een deel van het leven. In Nederland zijn er mensen die vanwege hun beroep dagelijks met de dood bezig zijn. Iepie Lindeboom - Hospes is uitvaartonderneemster in Friesland. Ze helpt nabestaanden om het afscheid van hun geliefde te regelen. Klinkt zwaar, maar volgens Iepie is dat het niet: “Als we kunnen terugkijken op een uitvaart die precies is zoals de overledene en de nabestaanden het voor ogen hadden, dan ben ik tevreden.”
Tot 2011 is Iepie werkzaam in de zorg. Daar ziet ze vooral hoe het uitvaartondernemersschap niet moet: “Soms werden overleden personen opgehaald, zonder dat wij als personeel waren ingelicht. Dat voelde heel afstandig, want als personeel ben je ook heel betrokken geweest met die persoon. Je hebt een band met elkaar opgebouwd. Dan wil je ook afscheid nemen, maar daar werd te vaak niet aan gedacht.” Iepie ziet dingen in de uitvaartbranche die ze graag anders zou willen doen. Daarom gaat ze, nu alweer zeker tien jaar geleden, onderzoeken of dat werk bij haar past. Ze loopt eerst een tijdje mee met een andere uitvaartondernemer en begint dan voor haarzelf. Een spannende stap, omdat ze vanaf nul begint.
Op het korfbalveld, waar haar dochter speelt, raakt ze in gesprek met een vader over haar werk: “Hij vroeg mij of ik het werk wel aankon, zeker als het zou gaan om een klein kindje, zoals de kinderen die korfbal aan het spelen waren. Ik vertelde hem over mijn werk en mijn houding daarin, legde uit wat ik mooi vond aan het beroep. Een paar weken later wordt ik weer door hem gebeld, zijn zoontje was plotseling overleden. Hij wilde dat ik de uitvaart zou regelen.”
Een uitvaartondernemer moet het vaak hebben van mond-tot-mond reclame, legt Iepie uit. Daarom werkt ze eerst nog deels in het verpleeghuis en werkt ze daarnaast als uitvaartondernemer: “Op een gegeven moment merkte ik; nu kennen mensen mij, nu weten ze wat ik doe. Na twee jaar ben ik gestopt bij mijn werk in de zorg en werk ik volledig als uitvaartonderneemster.”
Vrije keuze
Veel mensen weten het niet, maar je mag zelf kiezen welke uitvaartondernemer je wilt hebben: “Nog steeds denken mensen dat je persé de uitvaartondernemer moet kiezen die door je verzekering wordt aanbevolen, maar dat is niet waar!” waarschuwt Iepie. Ze onderstreept hoe belangrijk het is dat je een uitvaartondernemer kiest met wie je een klik hebt: “Uiteindelijk wil je een uitvaartverzorger die met je meedenkt, die snapt wat je wilt en flexibel genoeg is om dat te realiseren. Op het gebied van een uitvaart is namelijk veel meer mogelijk dan je denkt. Ik hoef bijna nooit een ‘nee’ te verkopen.”
Een bijzondere rouwauto, een alternatief bloemboeket of een unieke rouwkaart, Iepie doet altijd haar best om een uitvaart te organiseren die de overledene en hun nabestaanden voor ogen had: “Elke uitvaart is weer anders. Sommige families hebben helemaal geen speciaal verzoek en willen gewoon een traditionele uitvaart. Daar is ook niets mis mee. Ik vind het wel belangrijk dat mensen weten wat kan, ook al is het maar een kleine aanpassing waardoor de uitvaart persoonlijker voelt.”
‘Ik vind het belangrijk dat mensen weten wat kan’
Om erachter te komen wat voor uitvaart de nabestaanden voor ogen hebben, gaat Iepie met hen in gesprek. Het eerste gesprek is in de eerste plek een kennismaking met elkaar, want die klik is belangrijk: “Als de nabestaanden een goed gevoel hebben bij mij, gaan we verder. Wat zijn hun wensen, hoe wil je het afscheid vormgeven? Het is vaak een wisselwerking; ik opper de mogelijkheden en daardoor gaan de nabestaanden ook verder denken over wat zij willen. Als ze bijvoorbeeld horen dat je ook een motor met zijspan kan gebruiken als rouwvervoer, dan vragen ze zich af of daarvoor ook een boot bestaat, terwijl ze daar anders nooit aan gedacht hadden.” In een paar gesprekken komen Iepie en de nabestaanden tot een mooie uitvaart.
Tijdens die gesprekken is rust heel belangrijk, vindt Iepie: “Ik doe liever meerdere korte gesprekken dan één lang gesprek. Rouwen is al zo zwaar. Ik ben er om het voor hen makkelijker te maken, niet zwaarder.” Dat is ook de reden waarom Iepie ook Fries praat wanneer nabestaanden dat fijn vinden: “Een overlijden is al emotioneel heftig, dan is het fijn als ze zich gewoon kunnen uitdrukken in hun moederstaal.”
Praten over de dood
Steeds vaker is de persoon die gaat overlijden ook nog aanwezig bij de eerste gesprekken: “Mensen zijn nu meer bezig met hun afscheid dan eerst. Ze willen voor hun dood al een deel geregeld hebben, zodat niet alles op de schouders van de nabestaanden komt.” Iepie vindt het goed dat er op die manier meer gepraat wordt over de dood, al kan dat altijd meer: “De dood is zo definitief, dat maakt het lastig om over te praten, maar het kan ook heel waardevol zijn. Ik raad dus zeker aan om met je dierbaren het gesprek aan te gaan. Hoe zien zij hun eigen afscheid voor zich?” Mocht je het echt lastig vinden om hierover te praten, dan kun je ook altijd je wensen opschrijven. Op de website van Iepie, www.uitvaartverzorgingfriesland.nl, kun je een boekje downloaden waar je deze wensen op kunt schrijven.
Zwaar werk?
Uitvaartondernemers zijn 24/7 beschikbaar en krijgen dagelijks te maken met de dood, dat klinkt als een zwaar beroep. Dat is echter niet zo, vindt Iepie: “Je moet flexibel zijn, dat wel, maar emotioneel vind ik het niet zwaar. Natuurlijk wordt ik weleens geraakt door het verdriet van een familie. Maar de pijn die zij voelen, die voel ik niet.” Dat was wel anders toen Iepie de uitvaart van haar eigen moeder regelde: “Dan is het zwaar, maar ik vind het nog altijd waardevol dat ik haar afscheid heb mogen verzorgen.”
Wat ook helpt, is dat Iepie haar verhaal kwijt kan wanneer dat nodig is; aan de keukentafel bij haar gezin of bij andere uitvaartondernemers: “Mensen denken vaak dat het een heel concurrerende markt is en soms is dat zo, maar er zijn genoeg uitvaartondernemers die daar niet aan mee doen. We helpen elkaar, organiseren samen beursen en staan voor elkaar klaar. Uiteindelijk gunnen we nabestaanden een mooi en passend afscheid, of dat nu door mij of door een collega is geregeld.”
Ook al is het werk niet persé zwaar, het is niet een baan die iedereen kan doen: “Het moet wel echt bij je passen,” geeft Iepie toe. “Je moet het niet erg vinden dat je altijd bereikbaar bent, ook in de nacht of in het weekend. Je moet ook goed kunnen luisteren en mee kunnen bewegen met de wensen van nabestaanden. Bovendien moet je oplettend zijn en kunnen uitpluizen wat iemand bedoeld. Het is niet een beroep dat je kan leren, het moet in je zitten.”
Lees meer over Iepies werk op www.uitvaartverzorgingfriesland.nl