‘Thuiszorg is veel meer dan steunkousen aantrekken, het is uitdagend werk’

HEERENVEEN -  Al sinds 1964, toen De Federatie het initiatief nam, wordt op de geboortedag van Florence Nightingale, volgens velen de grondlegster van de moderne verpleegkunde, de Dag van de Verpleging gevierd. Daarmee is het één van de oudste nationale dagen van Nederland. Destijds is de Dag van de Verpleging in het leven geroepen om het imago van het vak op te krikken en om meer mensen te motiveren om als verpleger aan de slag te gaan. De dag lijkt, in het licht van de grote personeelstekorten in de zorg, belangrijker dan ooit. Reden genoeg om met twee verpleegkundigen te spreken. 

Trianca Limburg en Charmain Koen werken beiden in de thuiszorg van Kwadrantgroep in Heerenveen. Charmain werkt vanaf 2019 voor het bedrijf: “Ik ben in 2018 afgestudeerd aan de Hogeschool van Amsterdam. Ik heb een keer stage gelopen in het ziekenhuis en ook in de thuiszorg.” Trianca, die studeerde op het voormalige Friesland College (nu Firda, red) in Heerenveen, liep onder andere in een verpleeghuis en in het ziekenhuis Tjongerschans.” Over stage lopen in de thuiszorg werd tijdens de opleiding weinig gesproken, herinneren Trianca en Charmain zich: “Thuiszorg was niet populair en het werd gezien als een makkelijke stage waar je niet zoveel zou kunnen leren.” Terugkijkend vinden beide dames dat best jammer: “ Veel mensen denken dat je vooral bezig bent met steunkousen, wassen en verzorgen, maar dat is niet waar.” 

Ondanks dat er tijdens de opleiding weinig aandacht was voor deze ‘tak van sport’, kwamen Charmain en Trianca allebei toch in de thuiszorg terecht. Trianca begon haar loopbaan wel in een verpleeghuis: “Ik zat daar niet op mijn plek. Ik miste de uitdaging en had bovendien last van lichamelijke klachten. Een vriendin van mij stelde voor dat ik een keer met haar mee mocht lopen in de thuiszorg. Het werk sprak mij heel erg aan. Ik heb er nog een paar maanden over getwijfeld, maar uiteindelijk toch de stap gezet. Daar ben ik nu heel blij mee.” Ook Charmain koos voor dit beroep omdat het haar uitdaagt: “Wat ik ook mooi vind, is dat je meer te weten komt over je cliënten. We komen echt in iemands thuissituatie. Bovendien is geen dag en geen cliënt hetzelfde. Dat maakt het werk erg afwisselend.”

Een dag in het leven van...

Een normale werkdag van Charmain en Trianca begint om zeven uur in de ochtend, vertelt Trianca: “Dan gaan we naar onze eerste cliënt die we ondersteunen met wassen, wondzorg, het toedienen van medicatie en andere zaken. Rond elf of twaalf uur komen we op kantoor en doen we administratie, overleggen we met collega’s, gaan we op intakegesprek als de wijkverpleegkundige hier niet aan toekomst, volgen we scholingen of bestellen hulpmiddelen als een cliënt dit niet zelf kan doen.” Zelfredzaamheid is heel belangrijk in de thuiszorg: “Het doel is dat de cliënt zelf doet wat ze zelf kunnen doen en dat wij ze helpen met wat niet meer zelf lukt. Soms gebruiken we daarbij technologische hulpmiddelen.”

Naast de diensten in de thuiszorg werken zowel Charmain als Trianca ook in een overstijgende of verpleegkundige route. Charmain legt uit wat dit is: “Tijdens de overstijgende route doe je complexere handelingen. Je werkt bijvoorbeeld met medicijnpompen, drains of palliatieve sedatie en je bent op de avonden de dienstdoende verpleegkundige in het hospice. Doordeweeks wordt dit opgepakt door de verpleegkundigen/wijkverpleegkundigen in het eigen team waar de cliënt onder valt.” Beide verpleegkundigen vinden het een uitdagende toevoeging aan hun werk: “Het is uitdagend en je leert veel over veel verschillende ziektebeelden, erg interessant,” vindt Trianca. 

Een beroep in beweging

Dat er te weinig zorgmedewerkers zijn merken Trianca en Charmain ook. Zo zijn er soms openstaande diensten die opgelost moeten worden. “Het personeelstekort is momenteel wel een grote uitdaging,” denkt Charmain. “Het vervelende is dat er ook geen uitzicht is op verbetering. Over tien jaar zijn er nog te weinig verpleegkundigen en het aantal mensen dat hulp nodig heeft stijgt ook, vooral door de vergrijzing. Daarbij komt ook nog dat het beleid er steeds meer op gericht is dat mensen langer thuis wonen. Daardoor stijgt de druk op de thuiszorg ook.” 

Een oplossing voor het personeelstekort vraagt inzet van iedereen: “Ten eerste moeten zorgorganisaties nadenken over hoe ze effectiever kunnen werken.” Als voorbeeld noemt Trianca de zorghulp, die nu al vaker wordt ingezet: “Zorghulpen zijn mensen die de eenvoudigste taken, zoals steunkousen uitdoen en het wassen van minder complexe cliënten, kunnen overnemen van de teams waar deze cliënten onder vallen waardoor wij meer tijd hebben voor de complexere handelingen. Het is belangrijk dat de juiste zorg op de juiste plek komt.” Een andere oplossing zijn technologische hulpmiddelen: “Dit vraagt ook weer een open houding van de cliënt,” weet Charmain. “Gelukkig zien we dat ouderen ook steeds meer openstaan voor technologie en er sneller mee uit de voeten kunnen. Natuurlijk blijft eenzaamheid dan wel een groot probleem. Mensen missen dat praatje met de thuiszorg. Ook hier zal over nagedacht moeten worden.” Ten slotte is het ook belangrijk dat andere professionals binnen de zorg op de hoogte zijn van de druk op de thuiszorg, denkt Trianca: “Zij moeten weten dat de druk op de zorg enorm is. We moeten samen ons opnieuw verhouden tot de werkelijkheid, waarbij we niet bij iedereen meerdere keren per dag thuis kunnen komen.” 

Ondanks de uitdagingen genieten Charmain en Trianca nog elke dag van hun werk. Ze raden dan ook zeker mensen aan om in de thuiszorg te werken: “Als je een uitdagend en betekenisvol beroep zoekt waar je elke dag leert en bijzondere mensen mag ontmoeten, dan is het zeker wat voor jou! Loop eens een dagje mee in de thuiszorg of ga eens kijken bij een opleiding!”