Black Friday: Hoe AI invloed heeft op koopgedrag

FRIESLAND - Vrijdag 28 november is het weer zover. Black Friday. De eindejaarsacties die op het eerste gezicht nu pas beginnen, zijn eigenlijk al weken gaande. Wat ooit begon als een dag vol koopjesjagers, is uitgegroeid tot een groot dataproject. Bedrijven gebruiken kunstmatige intelligentie om in te schatten wanneer jij geneigd bent te kopen, en tegen welke prijs.

Over het ontstaan van de naam zijn meerdere theorieën bekend. De eerste keer dat de term Zwarte Vrijdag gebruikt werd was voor de goudcrash in september 1869. Dit was een mislukte samenzwering van twee financiers om de goudmarkt te manipuleren. Ze kochten grote hoeveelheden goud op in de hoop dat de prijs enorm zou stijgen, waarna de Amerikaanse overheid op 24 september 1869 voor $4 miljoen goud verkocht, waardoor de prijs instortte en de economie ontwrichtte. 

Een andere theorie zegt dat de naam Black Friday uit de Amerikaanse stad Philadelphia komt en deze werd in de jaren 1960 voor het eerst gebruikt door de politie om te verwijzen naar de enorme verkeersdrukte in en rond die stad op de dag na Thanksgiving. Dit is een Amerikaanse feestdag waarop mensen samenkomen om te danken voor de oogst en de zegeningen van het afgelopen jaar.

Rond 1981 verscheen voor het eerst een alternatieve theorie waarin werd gesteld dat winkeliers op die dag voor het eerst ‘in het zwart’ stonden, oftewel dat ze dat jaar voor het eerst winst begonnen te maken. In de Verenigde Staten is het bij de boekhouding namelijk de gewoonte om verliezen in rode inkt in de boeken te schrijven. 

Black Friday kwam rond 2015 naar Nederland. Het groeide in korte tijd uit tot een jaarlijks ritueel. De koopjesdag verschoof van een enkele vrijdag naar een hele week vol acties, gevolgd door Cyber Monday. Dit is de maandag na Black Friday, waarop er online nog meer kortingen zijn.

AI verandert marketingstrategieën

Tegelijkertijd veranderde ook de manier waarop winkels zich voorbereiden op die koopjesstorm. Waar marketeers vroeger op ervaring en onderbuikgevoel vertouwden, wordt nu alles doorgerekend. AI voorspelt welke producten hard zullen lopen, wanneer consumenten gevoelig zijn voor korting en hoe ver een prijs omlaag kan zonder winst te verliezen. Webshops analyseren zoekgedrag, klikpatronen en eerdere aankopen om de juiste aanbieding op het juiste moment te tonen. Het voelt soms alsof de webshop je gedachten kan lezen.

Is dit eigenlijk waar? Kan een website je gedachten lezen? Dit hangt van meerdere dingen af. Als je een site bezoekt, moet je meestal eerst cookies accepteren. Hoewel veel cookies onschadelijk zijn, kunnen tracking cookies gevoelige informatie verzamelen. Tracking cookies kunnen je over verschillende websites en apps volgen omdat ze vaak door derde partijen (zoals advertentiebedrijven) worden geplaatst. Websites moeten je toestemming vragen voordat ze deze cookies mogen plaatsen. Als je alleen de noodzakelijke cookies accepteert, wordt er veel minder informatie verzameld.

Slim shoppen

Niet alleen marketeers kunnen kunstmatige intelligentie slim inzetten tijdens Black Friday, jij kan het ook! Denk aan prijsvergelijkingssites en browserextensies die met behulp van AI automatisch de goedkoopste deals voor je vinden of laten zien of een korting echt zo groot is als het lijkt. Chatbots kunnen je helpen om snel producten te vinden die bij je wensen passen, en slimme budget-apps kunnen berekenen hoeveel je echt kunt uitgeven zonder spijt achteraf. Door AI slim te gebruiken, kun je tijdens de koopgekte van Black Friday bewuster en efficiënter shoppen.