Veelgestelde vragen over kunstmatige intelligentie

FRIESLAND - Het gebruik van kunstmatige of artificiële intelligentie, kortweg AI, wordt steeds normaler in de samenleving. Je hebt vast weleens op een verjaardagsfeestje iemand een vraag zien of horen stellen aan ChatGPT, zelf een vraag gesteld aan een chatbot van een online webwinkel of met je collega’s gefilosofeerd over de zin of onzin van AI op jouw werkplek. AI wordt pas sinds een paar jaar ontdekt door de ‘normale’ mens, maar is nu al bijna niet meer weg te denken uit ons wereldbeeld. De kans dat AI ook een rol gaat spelen in jouw leven wordt steeds groter en dus is het goed om er wat van af te weten. RondOm Vandaag zoekt antwoord op de meest gestelde vragen over AI.

Wat is AI? 

Kort gezegd is kunstmatige intelligentie de mogelijkheid van een machine om dingen te doen waarvan wij vroeger dachten dat alleen mensen dat zouden kunnen, zoals redeneren, leren, plannen of creatief zijn. Een machine leert dit door gebruik te maken van data en algoritmes. 

Gebruik ik AI? 

Hoogstwaarschijnlijk speelt AI al een rol in jouw leven. Het wordt bijvoorbeeld ingezet om je op YouTube een filmpje voor te stellen als je klaar bent met een andere video, Spotify gebruikt het om een playlist voor je samen te stellen en als je je mobiel ontgrendeld met je gezicht of je vingerafdruk, dan gebruikt je mobiel ook kunstmatige intelligentie. Ook zonder dat je het doorhebt wordt op de achtergrond AI gebruikt. In 2024 gebruikte bijvoorbeeld 63% van de ziekenhuizen het al ter ondersteuning van diagnostiek, PostNL gebruikt het om slimme routes te maken voor pakketbezorgers en supermarkten zetten het in om diefstal te beperken. 

Hoe maakt AI content? 

Kunstmatige intelligentie kan foto’s, filmpjes en teksten maken. Dit heet generatieve kunstmatige intelligentie. Het model wordt getraind met heel veel data. Een tekstmodel, zoals het bekende ChatGPT, heeft bijvoorbeeld miljoenen teksten ‘gezien’. Zo leert het model hoe woorden een zin kunnen vormen, hoe een verhaal begint en eindigt en welke woorden goed bij elkaar passen. Het zoekt altijd naar patronen, net zoals een mens eigenlijk doet. ChatGPT weet bijvoorbeeld dat na de woorden ‘ik wens je een...’ vaak ‘fijne dag’ komt. Het snapt dus wat logisch klinkt. Een beeldgenerator werkt precies zo. Het heeft miljoenen plaatjes geanalyseerd van bomen en kan dus, als je daarom vraagt, een beeld maken van een boom, zonder dat die echt bestaat.

Begrijpt AI mij? 

Nee, AI begrijpt je niet zoals een mens jou kan begrijpen. Het raadt wat een logisch antwoord zou zijn, op basis van de patronen die het geleerd heeft. AI heeft geen echte gevoelens of eigen mening. 

Is AI gevaarlijk? 

Sommige mensen maken zich zorgen over de ontwikkeling van AI. Dat is ook wel logisch, want kunstmatige intelligentie kan grote gevolgen hebben op hoe wij leven. Het gevaar zit in meerdere hoeken. We weten bijvoorbeeld niet precies welke informatie een tekstmodel gebruikt om antwoord te geven. Zonder dat wij het weten, kan het gebruik maken van teksten op het internet die helemaal niet kloppen. AI kan ook ingezet worden door kwaadaardige mensen. Zij kunnen een beeldgenerator de opdracht geven om een neppe seksvideo te maken van een politicus die ze niet mogen of om nepnieuws te verspreiden over wetenschappelijk onderzoek. Natuurlijk maken mensen zich ook zorgen over de toekomst van de mens. De grootste angst is echter dat kunstmatige intelligentie zich zo ontwikkelt, dat het slimmer wordt dan de mens. Beleidsmakers over de hele wereld zijn nu bezig om ervoor te zorgen dat dit niet gebeurt.