Column Joyce Scheeper: De gezondheidsindustrie verkoopt je comfort

We leven in een tijd waarin ongemak bijna optioneel is geworden. Je hoeft de straat niet meer op als je straatvrees hebt. Je bestelt eten zonder een mens te hoeven spreken. Je scrolt voorbij alles wat je niet wilt zien of voelen. De wereld is steeds meer ingericht om jou zo min mogelijk te laten wrikken. En dat zie ik ook terug binnen de gezondheidsindustrie.

Voel je onrust, angst of somberheid? Dat gevoel kan je verzachten met een pilletje. Heb je lichamelijke klachten? Dan behandelen we regelmatig enkel het symptoom, zonder echt stil te staan bij de vraag: “Waar komt deze spanning eigenlijk vandaan?”

Want veel van onze klachten, lichamelijk én mentaal, zijn signalen van een zenuwstelsel dat chronisch overbelast is. Het lichaam probeert je iets duidelijk te maken. Maar wij willen het vooral snel oplossen, vermijden, verzachten met een ontspanningsoefening of laten verdwijnen.

En begrijp me niet verkeerd: ondersteuning, therapie, medicatie of ontspanning kunnen ontzettend waardevol zijn. Maar heling ontstaat niet alleen doordat iets tijdelijk minder voelbaar wordt. Wat ik steeds vaker zie, is dat comfort verward wordt met heling.

De gezondheidsindustrie is gebouwd op die belofte: comfort. We maken onze buitenwereld veiliger, comfortabeler en voorspelbaarder, maar daarmee bouwen we niet automatische meer veerkracht op. Soms leer je vooral hoe je ongemak kunt vermijden en onderdrukken. Of ga je afleiding zoeken wanneer iets te spannend, pijnlijk of confronterend wordt.

Wanneer je je gevoelens niet onderdrukt of jezelf forceert om sterk te zijn, leer je je zenuwstelsel dat ongemak niet automatisch gevaar betekent. Want dat is wat je met vluchtgedrag doet: je leert je lichaam dat wat moeilijk voelt, onveilig is. En zo train je jezelf om weg te bewegen van wat je voelt, van het leven.

Maar veerkracht ontstaat niet in de momenten dat het leven makkelijk is. Veerkracht ontstaat doordat je steeds meer vertrouwen ontwikkelt in je capaciteit om te blijven staan, ook wanneer het pijn doet. Doordat je durft te onderzoeken wat er onder je klachten ligt. Dat betekent niet dat je met pijn door blijft lopen terwijl je zoekt naar de dieperliggende oorzaak, integendeel. Maar wel dat je open staat voor wat je écht voelt.

Echte heling verandert niet alleen de omstandigheden. Het verandert de manier waarop jij reageert op wat het leven je aandient. En dat gebeurt zelden binnen je comfort zone.

Het gebeurt wanneer je angst voelt om je te openen, maar toch eerlijk durft te zijn. Wanneer je weerstand ervaart, maar niet direct wegloopt als het moeilijk wordt. Of wanneer verdriet, boosheid of eenzaamheid opkomen en je leert dat je die gevoelens kunt dragen, zonder eraan onderdoor te gaan.

Echte groei ontstaat je niet enkel vanuit vermijding of bescherming. Die ontstaat je vanuit het vermogen om aanwezig te blijven bij wat het leven van je vraagt. En misschien mag je lichaam langzaam weer gaan ervaren dat het meer kan dragen dan het nu denkt.