Tryater maakt zich op voor jubileum
CultuurLEEUWARDEN - In september bestaat Fries theatergezelschap Tryater exact zestig jaar. Met de nu lopende voorstelling Foekje warmt Tryater zich al op maar ondertussen wordt ook hard toegewerkt naar de échte markering van zes decennia Fries theater in de septembermaand, met een lijvig jubileumboek en een uitdagende, bijzondere jubileumroute door de vijf schouwburgen van Fryslân.
Begin september verschijnt het boek over zestig jaar Tryater via uitgeverij Afûk. Bij Tryater wordt momenteel de laatste hand aan de inhoud gelegd door de tekstuele punten op de i en het zoeken van de laatste foto’s uit de archieven. Diverse schrijvers - onder meer Kirsten van Santen, Annette Embrechts, Geart de Vries en Maaike Bergstra - verleenden hun medewerking aan het koffietafelboek en penden uiteenlopende, unieke teksten. Van een interviewronde langs alle artistiek leiders tot een essay over wat locatietheater in de omgeving achterlaat en van de lievelingsstukken van bekende acteurs tot een meertalige eenakter over schrijven in een minderheidstaal.
Aangevuld met zo’n honderd herinneringen van medewerkers, vrijwilligers, bezoekers, liefhebbers, kenners en prominente figuren en intrigerend beeldmateriaal uit zestig jaar aan archief, wordt het een dik werk dat terug- maar ook vooruitkijkt. Vormgever Barbara Jonkers maakt er de komende tijd een fraai boekwerk van, dat het Tryater van alle generaties eer aandoet. Vanaf september verkrijgbaar in de boekhandel en op de online verkoopadressen, maar ook bij de jubileumbeleefvoorstelling Twa minuten foar oanfang die Tryater in september en oktober in de backstage van de Friese schouwburgen brengt.
Twa minuten foar oanfang wordt gemaakt
Half juni gaat de kaartverkoop voor Twa minuten foar oanfang van start: deze avontuurlijke audioroute met de stem van acteur Joop Wittermans neemt het publiek op uitdagende wijze mee door de hoogte- en dieptepunten van Tryater sinds 1965. Oudgediende Wittermans was hier voor het grootste deel getuige van: in 1966 speelde hij zijn eerste voorstelling voor het gezelschap, opgericht als Fryske Toaniel Stifting. Het publiek kruipt op de route, die door de krochten van de schouwburgen voert, als het ware in het hoofd van de zeventiger die op het punt staat om nog één keer het podium op te gaan. Twee minuten voor aanvang van zijn laatste voorstelling, schieten de twijfels en herinneringen door zijn hoofd. Via een koptelefoon hoort de bezoeker zijn gedachten, terwijl onderweg spelers in diverse scènes opduiken.
Tryater vond voor deze bijzondere audiovoorstelling direct medewerking bij de schouwburgen in Sneek, Heerenveen, Drachten, Franeker en Leeuwarden. Artistiek leider Tatiana Pratley vindt het fijn om met hen de zestigste verjaardag van Tryater te kunnen vieren: ‘Omdat al dy gebouwen wer oars binne, kriget eltse lokaasje wer in folslein unike belibbing. Der moat wol wat barre: publyk mar ek produksje en technyk wurde útdage. It is in nijmoadrige manier fan teäter meitsjen, noflik dat elts der sa foar iepen stiet. Tagelyk is it moai om troch it meitsjen fan it boek en dizze foarstelling te beseffen dat Tryater altyd al yn de eigen tiid fernijen bleaun. Ik hoopje dat mei it boek en dizze belibbingsrûte goed sjen te litten, en dat we trou én nij publyk wer op frisse wize betsjinje. Mei it hjoeddeistich sukses fan Foekje, dat is hast útferkocht en makket de tongen los, ha we der wol betrouwen yn dat dit noch hieltyd slagget.’
