Column Melissa: 100 km/u op de snelweg is natuurlijk niet ons grootste probleem

We mogen sinds kort weer met 130 kilometer per uur over de snelweg. Niet overal, maar ik zie toch wel een toekomst voor mij waar ik af en toe weer lekker mag gassen. Even boodschappen doen in Duitsland? Vanaf Winschoten mag ik het gaspedaal induwen! Naar een concert in Amsterdam? Tussen de Stevinsluizen en Lorentzsluizen scheuren! Lekker uitwaaien op het strand van Julianadorp? Vliegend over de Afsluitdijk! 

Nu krijg je vast de impressie dat ik deze beleidsverandering helemaal toejuich, maar niets is minder waar. Ik ben misschien wel de enige Nederlander die het prima had gevonden als de snelheidslimiet overal honderd bleef. Ik herinner mij namelijk hoe frustrerend het was om in de spits van mijn toenmalige woonplaats Groningen naar het kantoor in Drachten te rijden. De hogere snelheid maakte mij onrustig, maar wat ik vooral lastig vond als bestuurder was het grote verschil tussen de snelheid van de auto’s en het vrachtverkeer. Elke dag zag ik het harmonica-effect in actie. Automobilisten die achter een vrachtwagen hun snelheid moesten minderen en vervolgens met een lagere snelheid invoegden op de linkerbaan zorgden ervoor dat de bestuurders achter hem hun gas loslieten of op de rem gingen. Dat effect werd dan weer versterkt door de auto’s achter hen en soms ontstond er zelfs stilstaand verkeer. Een file zonder een echte oorzaak. 

Natuurlijk wordt het harmonica-effect niet alleen veroorzaakt door het verschil in snelheid en wordt het ook beïnvloed door de afstand tussen de auto’s. Laten we in Nederland nou net niet zulke grote fans zijn van een volgafstand van twee seconden...

Hoe dan ook, nadat er werd bepaald dat je overal honderd moest rijden, kwam dit effect steeds minder voor. Het verschil tussen verschillende verkeersdeelnemers was kleiner en wat ook hielp was dat het sinds corona toch minder druk op de weg is. De laatste jaren was het ritje Groningen - Drachten en weer terug naar huis een ontspannende tocht en dat zal het ook blijven, want daar blijft de maximumsnelheid gewoon honderd. 

Wat dat betreft hebben we het natuurlijk over symboolpolitiek. In 2019 moesten we honderd gaan rijden omdat dit voor meer stikstofruimte zou zorgen en hierdoor zouden we meer kunnen bouwen in Nederland. Dat is niet gelukt. De verlaging van de maximumsnelheid heeft bijgedragen aan het verminderen van de stikstofuitstoot, maar dit heeft niet geleid tot meer nieuwbouwwoningen. Op zich logisch dat men in Den Haag het dan terugdraait. Maar laten we ook eerlijk blijven; dat je niet met 130 km/u over de snelweg mag scheuren, dat is natuurlijk niet het allergrootste probleem in ons land. Het maakt de grens tussen arm en rijk niet kleiner, vermindert de polarisatie niet, we worden niet opeens met z’n allen gezonder en er worden zeker niet nu wél meer huizen gebouwd. Kijk je dan naar wat dit kabinet wel heeft gedaan om het leven in Nederland daadwerkelijk beter te maken, dan heb ik mijn twijfels.