Column Désirée: Vier of zes seizoenen

Terwijl ik geniet van gladiolen in alle kleuren, zag ik tulpen op de markt en de bakker heeft al weer marsepein op de toonbank staan.
Ik hou van de seizoenen. De gebruikelijke vier zijn de winter, de lente, de zomer en de herfst. De Amerikaanse schrijver Kurt Vonnegut (1922-2007) verdeelt het jaar niet in vier maar in zes seizoenen, namelijk de winter: januari-februari, de lente: mei-juni, de zomer: juli-augustus, de herfst: september-oktober, en als vijfde en zesde seizoen maart-april en november-december.

De periode maart-april noemt hij ontluiken, naar de ontluikende natuur. En de periode november-december noemt hij luiken, naar de luiken van de natuur die weer dichtgaan. Prachtig toch?

Als ik zelf terugkijk op de afgelopen maanden, dan denk ik vooral aan nat en warm. Maar hoe zit dat eigenlijk? Ik ben op onderzoek uitgegaan.
In de lente en de zomer speelt de zon een belangrijke rol bij het ontstaan van buien. De zon warmt het aardoppervlak en de lucht overdag op, waardoor de lucht gaat stijgen en er uiteindelijk stapelwolken kunnen ontstaan die weer buien kunnen worden. ’s Middags komt de wind meestal van zee en warmt de lucht landinwaarts op en ontwikkelen buien zich vooral in het oosten van het land.

Inmiddels is het september en wordt de invloed van de zon door de lagere zonnestand en de kortere dagen steeds kleiner. Door de combinatie van het opgewarmde zeewater en de steeds kouder wordende lucht ontstaan vaak stevige buien. Maar nu heeft de zon steeds meer moeite om de lucht boven land op te warmen en kunnen deze buien wel de kustgebieden bereiken, en nemen ze landinwaarts juist af. Daarom zien we in de herfst in Nederland vooral veel neerslag in het noordwesten van het land, terwijl het in het zuidoosten geleidelijk minder nat (of droger) wordt.
Is zes seizoenen nu wel of niet beter? Wanneer je de temperatuurverschillen naast elkaar legt, dan past december beter bij januari, dan bij november. En juni beter bij juli, dan bij mei. Het KNMI houdt het daarom bij een verdeling van het jaar in onze vier seizoenen en niet zes.