Column Melissa: We mogen alles zeggen, maar willen we dat ook?

Weten jullie wat het woord ‘reclaimen’ betekent? Dit is een term die vooral Amerikaanse activisten gebruiken om aan te geven dat een bepaald woord, dat ooit tegen hen gebruikt werd, hen nu kracht geeft en samenbrengt. Een voorbeeld is het Engelse woord ‘faggot’, wat in het Nederlands vertaald kan worden als ‘flikker’ of ‘nicht’. In de VS gebruiken sommige homoseksuele mannen dit woord nu als geuzennaam, terwijl het in het verleden vooral gebruikt werd om hen te kleineren.

Datzelfde heb ik met het woord ‘pot’. Ik denk dat veel lesbische en biseksuele vrouwen het met mij eens zijn dat dit een verschrikkelijk lelijk woord is met een grote negatieve lading. Hoeveel jonge lesbische meiden hebben dit woord wel eens naar hun hoofd geslingerd gekregen? Veel te vaak, denk ik! Desondanks gebruiken sommige vrouwen het woord nu juist op een positieve manier. Ik kan er de humor wel van inzien. Als ik slordig ben, noem ik mijzelf een ‘rommelpot’, in de tuin ben ik een ‘bloempot’ en het spreekwoord ‘op ieder potje past wel een dekseltje’ kan natuurlijk alleen maar slaan op lesbische vrouwen. We hebben het woord ‘pot’ gereclaimd; teruggewonnen en toegeëigend, niemand die ons meer kan raken met het woord.
Ik zeg nu ‘we’, maar ik kan natuurlijk alleen voor mijzelf spreken. Er zijn nog veel lesbische vrouwen waarbij ‘pot’ wel pijn doet. Mijn vriendin kan het woord bijvoorbeeld slecht verdragen en ze vindt het verschrikkelijk als ik het woord gebruik. Ook al zeg ik het alleen over mijzelf en gebruik ik het niet op een negatieve manier.

Als journalist ben ik natuurlijk groot voorstander van de vrijheid van meningsuiting. Ik vind dat je in dit land alles moet kunnen zeggen. Tenminste, als je daarin wel binnen de grenzen van de grondwet blijft. Betekent dat dat ik het woord ‘pot’ in aanwezigheid van mijn vriendin mag gebruiken? Tuurlijk! Betekent dat ook dat ik dat doe? Nee, natuurlijk niet!

Ik wil mijn vriendin geen pijn doen met mijn woordkeuze of acties. Ik wil eigenlijk niemand bewust pijn doen met mijn woorden of acties. Uiteindelijk ben ik ook niet diegene die mag bepalen of iemand zich gekwetst mag voelen door mijn toedoen. Of is dat een gek standpunt? Hoe gaat dat bij jou? Als je partner vraagt geen grapjes te maken over haar of zijn geloof, luister je daar dan naar? Als je vriend je verzoekt om hem niet bij zijn oude achternaam te noemen, omdat hij de naam van zijn partner heeft aangenomen, denk je daar dan om, ook al moet je even wennen? Als jouw kind je vraagt om hem voortaan geen Donny meer te noemen, maar Donald, doe je dat dan? Mensen waarvan je houdt wil je geen pijn doen, maar waarom doen we dit dan wel zo vaak bij vreemden, onder de noemer van ‘vrijheid van meningsuiting?

Melissa Wijnja is journalist bij RondOm Vandaag. In haar columns schrijft ze over dingen die haar opvallen of raken. Ze zet u graag even aan het denken.