‘Dankzij de Melktap kunnen we laten zien hoe trots we zijn op onze melk’

LUINJEBERD - Melk, vee en boeren, we hebben het er vaak over in Nederland, maar (bijna) altijd gaat het over moeilijkheden. Soms vergeten we even dat het leven van een boer ook heel mooi is en dat melk, zeker ‘onze’ melk uit Nederland, een veelzijdig topproduct is. Op 1 juni is het WereldMelkDag, een dag waarop wereldwijd melk in het zonnetje gezet wordt. Ook bij RondOm Heerenveen willen we deze dag niet zomaar voorbij laten gaan. Daarom gaan we in gesprek met Joost Peeters en Esther Lolkema, biologische melkveehouders uit Luinjeberd en de ondernemers achter Melktap Luinjeberd.

Zowel Esther als Joost komen uit een landbouwfamilie. Esthers vader was ondernemer en heeft een loonbedrijf, die haar broer heeft overgenomen, Joosts ouders waren ook boer. Zij kwamen in de jaren ‘80 vanuit Noord-Brabant naar Friesland en hebben in Luinjeberd hun boerderij verder voortgezet. Tientallen jaren later zet hun zoon Joost het bedrijf voort in Duitsland. Zijn ouders blijven in Friesland met het jongvee, maar helpen hun zoon natuurlijk ook. In die tijd ontmoetten Joost en Esther elkaar weer en ook Esther verhuist naar de boerderij in Duitsland: “We hadden het daar goed, maar we misten Friesland.” Het jonge gezin verhuisde daarom terug naar Luinjeberd.

In Duitsland was het bedrijf intensiever dan dat ze nu doen, herinnert Esther zich: “We hadden veel koeien per hectare en ze kwamen niet buiten.” In Luinjeberd blijkt die manier van boeren niet mogelijk: “Door de fosfaatregels was het moeilijk om het bedrijf op te starten. De fosfaatrechten waren duur,” vertelt Joost. Hij herinnert zich dat ze daardoor extensiever moeten boeren, wat inhoud dat je minder koeien per hectare hebt en dat weidegang belangrijk wordt in het boerenbedrijf. 

Foto - RondOm Vandaag

De overstap naar biologisch

De overstap naar biologisch maken ze niet gelijk, legt Esther uit: “We waren er nog niet aan toe. De grootste twijfel daarover zat in het feit dat je dan best veel aan de natuur over moet laten.” Joost knikt: “Ik ben natuurlijk wel een beetje opgevoed met het idee dat je zo optimaal moet produceren. Het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen is bijvoorbeeld heel gebruikelijk.” Rond 2018 is het bedrijf van Joost en Esther zo extensief, dat de stap naar biologisch niet meer zo groot lijkt te zijn. Samen gaan ze op onderzoek uit om de mogelijkheden te ontdekken: “We gingen op bezoek bij collegaboeren die al biologisch werkten. Dat was heel bijzonder, want ze lieten ons echt een kijkje in de keuken zien en brachten hun enthousiasme aan ons over.” 2018 start de omschakelingsperiode voor het boerenbedrijf van Joost en Esther en in september 2019 starten ze met het leveren biologische melk. Het bevalt goed: “Het is verrassend hoe veel de natuur zelf oplost. In het begin jeuken je handen nog wel omdat je graag de natuur een handje wil helpen, maar nu durf ik de natuur haar gang te laten gaan. Dat is het mooie van biologisch en als het echt een keer niet goed gaat, dan is er ook de ruimte om wel in te grijpen, zeker als het gaat over dierenwelzijn.”

In 2020 openen Joost en Esther hun eigen melktap. Een melktap is een verkooppunt waar consumenten melk direct bij de boer kunnen kopen. “Dit is onbewerkte rauwe melk*,” legt Esther ons uit. “Het komt direct vanuit de melktank in de gekoelde tapmachine.” De melktap wordt steeds populairder, onder andere omdat sommige mensen bewuster willen consumeren, door onbewerkte producten te kopen bij de producent zelf. Joost en Esther vinden het een aanwinst. Joost: “Als zo’n vrachtwagen elke drie dagen bij je op het erf komt, dan blijf je zo anoniem.” Het stel vind het fijn dat er nu mensen op het erf komen die een gesprekje aanknopen: “Natuurlijk stellen ze ook weleens kritische vragen, maar dat vind ik juist leuk.” Ook Esther vindt het leuk dat ze dankzij de melktap hun trots kunnen laten zien: “Deze melk is waar we zo hard voor werken. Het is dan mooi om te zien dat mensen ervan genieten en er zelf ook weer lekkere dingen van maken. Veel van onze klanten zuivelen zelf en maken bijvoorbeeld yoghurt of kefir.”

Foto - RondOm Vandaag

Joost en Esther zien een mooie toekomst voor hun bedrijf, maar vinden het soms ook een onzekere tijd voor boeren. Toch proberen ze positief en toekomstgericht te blijven , niet alleen voor henzelf (ze kunnen zelf nog heus wel een paar jaartjes mee) maar ook voor hun kinderen, als die later het bedrijf willen overnemen: “Maar dat zien we dan wel,” merkt Joost nuchter op. “Onze kinderen mogen hun eigen dromen hebben.”

*Het Voedingscentrum adviseert om rauwe melk te koken voor je het drinkt of in een gerecht verwerkt.