Bart Bosma over zijn passie voor de Friese wateren

SNEEK - De in Sneek geboren schilder Bart Bosma voelt een diepe connectie met het landschap van zijn jeugd en heeft een bijzondere voorliefde voor het Friese water en de Waddeneilanden. Al meer dan vijftig jaar zet hij met de kwast die liefde op het doek, met een aantal bijzondere werken tot gevolg. 

Schilderen doet Bosma als zijn beroep, maar het is meer dan dat. Het is een aangeboren talent dat in de familie zit. ‘’Mijn vader, moeder en neven konden ook altijd heel mooi tekenen en schilderen,’’ vertelt hij. Hij doet het bovendien omdat hij er veel voldoening uit haalt: “Het is een groot stuk van mijn leven. Het is leuk werk om te doen, heel fijn. Je voelt je ook gewoon prettig.’’ De uren lijken voorbij te vliegen als hij bezig is. ‘’Je zit ‘s avonds te schilderen met een muziekje aan en dan vergeet je de tijd.’’ 

Bosma’s ontwikkeling als kunstenaar is geen verhaal met een plotselinge doorbraak, maar een gestage groei van kennis en kunde. ‘’Dat is een langzaam proces,’’ vertelt hij. Hoewel hij verschillende opleidingen volgde, waaronder een avondschool en de kunstacademie, benadrukt hij het belang van zelfstudie en interactie. ‘’Ik heb heel veel van mijzelf geleerd, maar ook van andere schilders. Je steekt van alles wat op.’’

Op 74- jarige leeftijd leert Bosma elke dag weer wat nieuws. Zijn favoriete werk is dan ook steevast ‘het laatste schilderij’. Hij legt uit: ‘’Je leert elke keer weer wat bij. Ook al schilder je al jaren. Elke keer vind je weer wat nieuws uit. Soms gaat het per ongeluk. Dan raak je iets en dan denk je, hé, dat is ook leuk. En dat neem je dan mee.’’

De zuidwesthoek

De natuurlijke omgeving heeft voor de schilder altijd de voorkeur. ‘’Als je buiten bent, dan schilder je toch het fijnste,’’ stelt hij. Hij heeft een diepgewortelde fascinatie voor de natuur van Friesland, zijn geboortegrond. ‘’Ik ben hier in Sneek geboren en getogen en ben echt een beetje verzot op Friesland, vooral het zuidwesten van Friesland,’’ zegt hij. De meren, het Gaasterland en de omgeving rond Sneek en Heeg zijn bronnen van inspiratie. Deze liefde voor het Friese water is zeer praktisch van aard: ‘’Ik heb een kano die ik al bijna vijftig jaar heb. Ik roei nog steeds en dan kom je altijd hele mooie dingen tegen op het water.’’ 

De momenten dat hij met zijn kano over het water glijdt en de landschappen schetst, zijn de basis voor de sfeer en het licht in zijn olieverfschilderijen. Hij legt uit dat het gaat om het vastleggen van de sfeer die anderen missen. ‘’Andere mensen denken, wat is dit saai, maar als je het goed schildert dan zien ze: oh ja, dit is toch ook wel mooi.” Als hij met de kano op pad is neemt hij geen zware schilderspullen mee, maar zijn schetsboek om later de potloodtekeningen thuis uit te werken tot schilderijen. “Als je naar een schilderij kijkt, dan kijk je door de ogen van de schilder.”Als je naar een schilderij kijkt, dan kijk je door de ogen van de schilder

De kracht van perspectief

Juist die subjectiviteit maakt het schilderen zo fascinerend, vindt Bosma. ‘’Een schilderij is wat anders dan een foto.” Hij deelt een anekdote: ‘’Ik heb ook weleens met een groepje mensen geschilderd. We waren met z’n vijven en we hebben alle vijf hetzelfde geschilderd. Toen we klaar waren, hadden we vijf verschillende schilderijen. Dat is het mooie van schilderen. Iedereen doet het op zijn eigen manier.’’ 

Volgens Bosma wordt de waarneming door een mysterieus proces omgezet: ‘’Als je van je ogen naar je arm en je rechterhand gaat, zit het penseel in mijn rechterhand. En wat daar gebeurt onderweg, dat verandert het allemaal. Iemand die naast me zit zet het ook op doek, alleen op een andere manier.’’ Dit maakt wat de één saai vindt, de ander prachtig vindt. ‘’Als ik een ondergaande zon zie met mooie luchten, dan denk ik, ja dit is wel mooi, maar dit is net een ansichtkaart, daar houd ik niet van,’’ geeft hij als voorbeeld.

Terschelling, de tweede thuisbasis

Hoewel de Friese meren centraal staan, wijst Bosma de vinger al snel naar een andere favoriete locatie: Terschelling. Hij bezoekt het Waddeneiland zo’n drie tot vier keer per jaar en schildert daar het meeste. Ook buiten Friesland is de natuur zijn werkplek, met een bijzondere voorkeur voor de Veluwe en de Schoorlse Duinen in Noord-Holland. De diversiteit van het landschap, de waterrijke gebieden tot zandduinen en bossen, biedt hem de variatie die hij zoekt. ‘’Ik zat laatst op een duin op Terschelling, daar had ik één schilderij gemaakt. Toen draaide ik een halve slag om, en ik kon wel weer een schilderij maken. Heel bijzonder is dat.”

Samenwerking en toekomst

Bosma´s werk is te zien bij galerie Bax Kunst, waar hij al bijna tien jaar mee samenwerkt. Die samenwerking ontstond via een vriendenclub. De galeriehouder zag zijn schilderijen en bood aan ze te verkopen. Hoewel veel werk via de galerie gaat, verkoopt hij ook zelf. Over de toekomst is Bosma duidelijk. Geen verre reizen naar de Zwitserse bergen, aldus hemzelf. ‘’Daar heb ik niks mee.’’ Zijn inspiratie blijft dicht bij huis. ‘’Ik hoop dat ik honderd word en dan schilder ik ook gewoon door. Ik blijf hier in de buurt, in de zuidwesthoek van Friesland en in Noord-Holland. Dan kun je elke dag weer een ander schilderij maken.’’