Dankzij Kraamcentrum Noord kan iedere ouder in Noord Nederland weer kraamzorg krijgen
GezondheidDRACHTEN - Het tekort aan kraamverzorgers zorgt ervoor dat steeds meer gezinnen minder uren kraamzorg krijgen dan de bedoeling is. In Drachten moet een tijdelijk kraamcentrum daar verandering in brengen. Initiatiefnemer Getty Holthuis van Kraamzorg De Drie Provinciën ziet het als een manier om meer gezinnen te helpen én de kraamzorg slimmer te organiseren.
Er is een enorm tekort in de kraamzorg in Nederland en dat heeft invloed op hoeveel uren zorg een kraamverzorgende bij een jong gezin kan bieden. Bij een ongecompliceerde bevalling is de landelijke norm bijna vijftig uur kraamzorg, maar door het personeelstekort wordt dit regelmatig afgeschaald naar het wettelijke minimum van 24 uur. Uit onderzoek van RIVM en Zorginstituut Nederland in 2023 blijkt zelfs dat één op de zeventien gezinnen minder zorg krijgt dan dit wettelijk minimum, of zelfs helemaal geen kraamzorg.
Eén op de zeventien gezinnen krijgt minder kraamzorg dan het wettelijke minimum’Ook in de drie noordelijke provincies merken kraamverzorgers en verloskundigen dat jonge ouders door het tekort aan kraamzorg niet altijd de juiste zorg krijgen. Getty Holthuis van Kraamzorg De Drie Provinciën en initiatiefnemer van Kraamcentrum Noord kwam het regelmatig tegen in de praktijk: “Je hoort weleens verhalen over gezinnen waar helemaal geen kraamzorg is geweest. Dat vind ik zorgelijk.”
Kraamzorg is essentieel
Kraamzorg is namelijk veel meer dan alleen een wasje draaien en beschuit met muisjes smeren, benadrukt ze: “Onze rol is heel groot. We begeleiden ouders intensief bij de opstart van het ouderschap in de eerste dagen. We houden nauwlettend in de gaten hoe het gaat met de kraamvrouw en de baby. We wegen het kindje, kijken mee tijdens voedingen, letten erop dat het bloedverlies bij de moeder niet te veel wordt, dat er geen ontsteking ontstaat, dat er voldoende rust is in het gezin.” Bovendien zijn kraamverzorgenden scherp op de mentale gezondheid van de ouder(s): “Kraamtranen zijn heel normaal, maar we letten wel op of het echt kraamtranen zijn of dat er wat meer aan de hand is, zoals een postnatale depressie.”
De rol van kraamverzorgers is heel groot
De inzet van een kraamverzorgende is essentieel voor een goede start, dat weet Getty zeker: “Zeker in de eerste dagen is kraamzorg ontzettend belangrijk. Goede begeleiding in het begin kan problemen in de toekomst voorkomen, maar bovendien help je ouders om keuzes te maken die passen bij hun visie op het ouderschap.” Als voorbeeld benoemt ze een situatie waarbij er wordt overgestapt naar flesvoeding omdat de borstvoeding in het begin niet lukt: “Iedereen mag daarin hun eigen keuze maken, maar ik vind het jammer als iemand zich genoodzaakt voelt om over te stappen omdat het niet lukt, terwijl ze dat eigenlijk niet wilden. Als de kraamzorg gelijk in het begin goed was opgestart, dan had iemand hen kunnen helpen en was het misschien wél gelukt.”
Kraamcentrum Noord
Het tekort aan kraamverzorgers is al een aantal jaar een belangrijk agendapunt in overleggen tussen Friese kraamverzorgers, verloskundigen en ziekenhuizen. Getty, die bijna vijftien jaar lang als zzp’er kraamzorg verleende, was als zelfstandige nooit aanwezig bij die vergaderingen, maar schoof begin dit jaar aan als nieuwe eigenaar van Kraamzorg De Drie Provinciën: “Natuurlijk was ik op de hoogte van het tekort, maar het werd mij toen nog duidelijker hoe groot het tekort is.” Als ondernemer vindt ze het gelijk opvallend dat er al jaren overlegd werd over het tekort, maar dat niemand echt met oplossingen kwam: “Terwijl kraamcentra en kraamhotels, waar meerdere kraamouders op één locatie kraamzorg krijgen, in grote steden al heel gebruikelijk zijn en een goede oplossing blijken.” Ze trekt de stoute schoenen aan en stapt in juni naar Nij Smellinghe: “Ik dacht: “Het is tijd dat we liefdevol onze samenwerkingen vergroten. Dat afgescheidenheid plaats maakt voor eenheid. Het is tijd dat we volledig gaan samenwerken en zo het verschil gaan maken.”
Het ziekenhuis in Drachten is gelijk enthousiast. In de zomer, wanneer het tekort aan kraamzorg het grootst is, stelt Nij Smellinghe maximaal vier bedden beschikbaar. “Kraamcentrum Noord is voor iedereen die in deze vorm kraamzorg wil ontvangen,” legt Getty uit. Ze verwacht gezinnen uit de drie noordelijke provincies: “Wat je vaak ziet is dat er een kindje wordt geboren, maar dat de kraamzorg niet gelijk opgestart kan worden. Zij kunnen dan bij Kraamcentrum Noord terecht tot ze thuis kraamzorg kunnen ontvangen.” Gezinnen kunnen tot vier dagen bij Kraamcentrum Noord blijven: “Ze krijgen hun eigen kamer waar de partner ook mag blijven slapen. Bezoek is welkom en er worden drie maaltijden per dag aangeboden.”
Betere zorg
De zorg die gezinnen krijgen is heel vergelijkbaar met kraamzorg thuis: “Eigenlijk is het zelfs beter, want we zijn vaker in de buurt. Thuis kunnen kraamverzorgers soms maar bij één voeding aanwezig zijn, terwijl we in Kraamcentrum Noord daar vaker bij kunnen helpen als dat nodig is.” Het maakt de kraamzorg ook flexibeler: “Als je bij mensen thuis komt, dan zit je vast aan bepaalde uren. In de praktijk zien we bijvoorbeeld dat de kraamzorg aanwezig is op een moment dat de moeder wil rusten, dat is onhandig. Nu kunnen we helpen op het moment dat onze hulp ook daadwerkelijk nodig is.”
Kraamcentrum Noord is nu een aantal weken open en volgens Getty verloopt alles voorspoedig: “De kraamouders zijn tevreden met de zorg, we kunnen meer mensen helpen op deze manier en mijn collega’s vinden het werk in deze vorm leuk.” Ze is momenteel zoekende over de voortzetting van Kraamcentrum Noord na de zomer: “Dat we doorgaan met deze soort kraamzorg staat vast, maar we onderzoeken in welke vorm dit kan.”
