Verdwenen bronzen deurgrepen na tientallen jaren terug bij Westerkerk

LEEUWARDEN - Na tientallen jaren zijn de verdwenen bronzen deurgrepen van de Westerkerk terug op hun oorspronkelijke plek. Dankzij een bijzondere vondst van Leeuwarder Ad Fahner en het vakmanschap van siersmederij Rosier zijn de historische kerkdeuren weer compleet.

De Westerkerk is een van de oudste kerkgebouwen van Leeuwarden en een belangrijk rijksmonument. Het gebouw begon in de eerste helft van de 16e eeuw als kapel van het bagijnenklooster. Na de Reformatie kreeg het gebouw een nieuwe functie en groeide het uit tot een van de belangrijkste hervormde kerken van de stad.

Bij verbouwingen in de 17e eeuw kreeg de kerk nieuwe toegangen. Aan de dubbele deuren kwamen opvallende bronzen leeuwenkoppen met een ring in de bek. Die ring heeft de vorm van een slang die in zijn eigen staart bijt. Dit eeuwenoude symbool staat voor oneindigheid en vernieuwing.

Drie grepen verdwenen spoorloos

Op oude foto’s uit de vorige eeuw zijn de bronzen grepen nog duidelijk te zien. Maar ergens in de loop van de twintigste eeuw verdwenen drie van de vier exemplaren. Hoe dat precies gebeurde, is niet bekend. Slechts één originele greep bleef aan een deur hangen.

In de jaren negentig werden de lege leeuwenbekken tijdelijk voorzien van houten ‘tongetjes’. Daarmee bleef zichtbaar dat er ooit iets had gezeten, maar de oorspronkelijke uitstraling van de deuren was verdwenen.

Een vondst brengt het verhaal weer tot leven

Enkele jaren geleden kreeg Leeuwarder Ad Fahner een bijzondere bronzen ring van een antiquair. Die dacht dat het voorwerp afkomstig was van de Grote of Jacobijnerkerk. Na onderzoek ontdekte Fahner dat het ging om een verdwenen handgreep van de Westerkerk.

Eind 2023 meldde hij zich bij de gemeente met het voorstel om de teruggevonden greep weer aan de kerkdeur te bevestigen. Tegelijk stelde hij voor om ook de twee ontbrekende exemplaren na te laten maken.

Vakwerk uit Akkrum

Met het teruggevonden origineel als voorbeeld maakte siersmederij Rosier uit Akkrum twee nieuwe bronzen grepen. De smederij maakte eerst een mal en goot daarmee twee identieke exemplaren. De nieuwe grepen glansden in eerste instantie nog te veel. Daarom zijn ze kunstmatig verouderd, zodat ze goed passen bij de originele historische onderdelen.

Erfgoed keert terug naar huis

Met de terugplaatsing zijn de deuren van de Westerkerk weer compleet. Twee van de vier grepen zijn origineel, twee zijn replica’s. Samen vertellen ze het verhaal van bijna vier eeuwen geschiedenis.

“Het is bijzonder dat een onderdeel waarvan jarenlang werd gedacht dat het verloren was gegaan, toch weer zijn weg naar huis heeft gevonden. Dankzij de oplettendheid en betrokkenheid van een inwoner kunnen we dit stukje geschiedenis weer zichtbaar maken”, aldus Julie Bruijnincx, wethouder gemeente Leeuwarden.