Carbid schieten in gemeente Smallingerland

DRACHTEN - Ook dit jaar wordt het oude jaar weggeknald door tientallen carbidschieters in de gemeente. Net zoals voorgaande jaren wil de gemeente ervoor zorgen dat dit zo veilig mogelijk gebeurt, zodat er geen mensen (afstekers of toeschouwers) gewond raken. 

Allereerst even over deze traditie, want wanneer is die eigenlijk ontstaan? Hoe de traditie precies is ontstaan is niet goed bekend, maar mogelijk is het terug te voeren tot de Germaanse joelfeesten. Wat we wel weten is dat het rond de negentiende eeuw gebruikelijk werd om met bijzondere gebeurtenissen veel geluid te maken en hierbij werden regelmatig luide knallen gebruikt. Eerst gebruikte men hiervoor (vooral in de steden) kleine kanonnetjes, maar deze zijn in de loop van de negentiende eeuw verboden. 

Op het platteland wilde men echter niet zomaar stoppen met dit ‘losschieten’, het lossen van schoten bij de ondertrouw. Waarschijnlijk is hieruit het carbidschieten ontstaan. Carbid kwam aan het einde van de negentiende eeuw beschikbaar en werd onder andere gebruikt door dorpsmeden om mee te lassen. Tegen die tijd is men ook melkbussen gaan gebruiken, ruim voorhanden op het platteland.

Niet alleen in Friesland wordt er carbid geschoten. Ook in delen van Groningen, Drenthe en Overijssel is het een jaarlijkse traditie rond oud en nieuw. Carbidschieten staat zelfs op de Nederlandse inventaris immaterieel erfgoed. In Kampen hebben ze geprobeerd de traditie ook te laten opnemen in de UNESCO lijst voor immaterieel erfgoed, maar dit is (nog) niet gelukt.

Regels

Vroeger waren er weinig regels en voorschriften waar je rekening mee moest houden tijdens het carbidschieten. Dat is nu wel anders. Wil je carbidschieten dan moet je van te voren toestemming vragen aan de gemeente. In Smallingerland kon dat tot 11 december. Dit jaar mag er alleen geschoten worden op 31 december tussen 13.00 uur en 18.00 uur. Organisatoren dienen een veiligheidshesje te dragen, rondom het carbidschieten mogen geen andere activiteiten georganiseerd worden (maar een partytent met drie open zijdes is wel toegestaan) en er mag geen gebruik gemaakt worden van alcohol, lasgas of drugs. Verder zijn er ook eisen voor het materiaal waarmee geschoten wordt. Zo mogen de melkbussen niet groter zijn dan een inhoud van vijftig liter en mag er slechts geschoten worden met een bal, niet met een melkbusdeksel. De plek moet verder minimaal 75 meter van woningen en 300 meter van voorzieningen voor het houden van dieren zijn

Tips voor een veilige dag

De gemeente Smallingerland geeft op hun website ook een aantal tips om veilig carbid te schieten. Deze tips zijn gemaakt door de organisatie Wie is de Bock (Bock staat voor Bewust Oplettende Carbid-Knaller). Ook op hun website, www.wieisdebock.nl, staan handige tips voor zowel afstekers als toeschouwers.