Aanpak overgewicht blijft zich ontwikkelen

DRACHTEN – Overgewicht en obesitas zijn een groeiend probleem, maar de aanpak wordt steeds effectiever dankzij nieuwe inzichten, ontwikkelingen in medicatie en een betere samenwerking tussen zorgverleners. Diëtisten Marissa Lindemulder en Ilse de Groot van AVS Diëtisten in Drachten vertellen over deze ontwikkelingen.

Marissa en Ilse begeleiden onder meer GLI-trajecten (Gecombineerde Leefstijlinterventie). Dit programma, dat vaak vanuit de basisverzekering wordt vergoed, duurt twee jaar en richt zich niet alleen op voeding, maar op de volledige leefstijl: beweging, slaap en stress. Ook fysiotherapeuten en leefstijlcoaches zijn betrokken. “Het is geen afvalprogramma,” benadrukt Marissa. “We gaan niet met een dieet aan de slag. Het is een programma gericht op duurzame gedragsverandering op het gebied van een gezonde leefstijl. Deelnemers hebben wel vaak als doel om af te vallen, maar we proberen niet te veel te focussen op het getal op de weegschaal. We laten ze vooral nadenken over waarom ze willen afvallen, waarom dat zo belangrijk voor ze is.“

Toch ervaren de diëtisten dat niet iedereen zo naar behandeling kijkt. Ilse: “Cliënten horen soms dat ze pas een operatie krijgen als ze eerst kilo’s kwijt zijn. Gezien de mogelijke risico’s begrijpen we dit, maar cliënten komen dan met de verkeerde verwachtingen bij de GLI. We werken aan duurzame verandering, niet aan zo snel mogelijk gewicht verliezen. Dat kan ontmoedigend zijn.” Ook de omgeving reageert niet altijd behulpzaam. “Mensen worden aangesproken als ze een keer taart eten of juist als ze het niet nemen en dat als ongezellig gezien wordt.” Deze vooroordelen maken dat mensen met overgewicht vaak minder snel hulp zoeken. “Ze durven niet te zwemmen of naar de sportschool,” zegt Ilse. Marissa vult aan: “Ik vind het erg dat cliënten zich laten weerhouden door wat anderen denken.” Misschien wel het allergrootste én schadelijkste vooroordeel is dat mensen overgewicht enkel aan zichzelf te danken hebben: “De factoren die overgewicht veroorzaken zijn zó divers en je hebt geen idee wat er aan vooraf is gegaan.” 

Afvalmedicatie kan hulpmiddel zijn

Een relatief nieuw hulpmiddel in de behandeling is GLP-1 medicatie, bekend onder namen als Ozempic, Mounjaro en Saxenda. Deze middelen verminderen het hongergevoel en zorgen dat iemand sneller vol zit. De vraag ernaar groeit snel, merken de diëtisten. “Deze week alleen al vroegen drie cliënten ernaar,” aldus Ilse. “Sommigen hebben al heel veel onderzoek gedaan, anderen zien het als een ‘quick fix’ en sommigen schamen zich ervoor dat ze het willen gebruiken. Het belangrijkste is dat we ze goed voorlichten. Ze moeten weten hoe het werkt, wat de risico’s zijn en wat de mogelijke voordelen zijn in hun situatie.” In Nederland wordt GLP-1 meestal gecombineerd met GLI. Eerst volgt iemand een jaar GLI, daarna kan medicatie worden voorgeschreven. Ondertussen loopt het GLI-traject door. De diëtisten vinden dat een goede aanpak. “De medicatie kan op korte termijn helpen, maar is alleen zinvol als tegelijk gewerkt wordt aan een blijvende leefstijlverandering. Door samen te werken – diëtist, fysiotherapeut, coach en huisarts – wordt het middel verantwoord ingezet.”

De obesitas-epidemie

Steeds meer mensen hebben overgewicht. Sommige onderzoekers vrezen daarom zelfs voor een epidemie. Als meer mensen overgewicht hebben, heeft dat niet alleen impact op de gezondheid van de getroffen personen, maar ook op de samenleving. Tegelijkertijd blijkt veranderen lastig. Toch blijven Ilse en Marissa optimistisch. “De mogelijkheden nemen toe, medicatie wordt beter toegepast en zorgverleners werken steeds nauwer samen. In Drachten gaat het al heel goed. Als het hier kan, dan kan het ook ergens anders.”