Oud-militair Fredau Kaastra toont waardevolle bijdrage die veteranen kunnen leveren na diensttijd

WOLVEGA - In 2024 lanceerde Stichting Onbekende Helden een nieuwe campagne om het maatschappelijke beeld van veteranen in positieve zin te veranderen: Ongekende Krachten. Onderdeel daarvan zijn tien video-interviews, waaronder dat van oud-militair Fredau Kaastra uit Wolvega, dat in januari 2025 verscheen. Met haar deelname wil Fredau laten zien dat de ervaringen en vaardigheden uit een militaire loopbaan een waardevolle rol kunnen spelen in de samenleving.

Op zeventienjarige leeftijd was Fredau zoekende op school. Ze was afgestroomd van het atheneum naar de havo, maar de kans dat ze weer zou blijven zitten was alsnog groot. Dat er iets moest veranderen was duidelijk, maar dat het op school niet ging gebeuren ook. Omdat Fredau wel door wilde leren, ging ze op zoek naar andere mogelijkheden. Zo kwam ze als jonge meid terecht bij Defensie. “Ik heb de keuring gedaan, werd aangenomen en zat opeens in het leger,” blikt ze terug. “Eigenlijk wist ik nog niet zo goed wat alles inhield. Het bleek dat ik in de pantsergenie werd geplaatst, en dat was best pittig.”

De eenheid bestond voornamelijk uit mannen, die het soms wel moeilijk vonden om te accepteren dat ook vrouwen dit werk wilden doen. Maar toen Fredau eenmaal haar plekje had gevonden, was het volgens haar fantastisch. De oefeningen in het bos tussen de grote tanks vond de veteraan, die zichzelf omschrijft als stoere vrouw, harstikke leuk om mee te maken. Toch wist ze altijd al dat ze Defensie zou verlaten als ze moeder zou worden. Die stap daadwerkelijk zetten, bleek lastig. “Ik ben als jonge meid bij Defensie gegaan en daar volwassen geworden. Defensie is op dat moment jouw wereld en de mensen daar zijn je vrienden, dus het is voor veel militairen best moeilijk om dan weg te gaan,” legt Fredau uit. 

Mannenwereld verruilt voor zorg

Hoewel de voormalig militair aanvankelijk in de mannenwereld wilde blijven, maakte ze de overstap naar de zorg, een beroep waar doorgaans veel vrouwen actief zijn. Het idee om gevangenisbewaker te worden was afgevallen door het gebrek aan stageplekken. Via een kennis kwam Fredau toen bij Zorggroep de Stellingwerven terecht, waar ze nu persoonlijk begeleider is bij woongroep de Lindeboom. Zelf had ze dit nooit kunnen voorspellen: “Ik ben geen meisje-meisje, dus ik had nooit verwacht de zorg in te gaan. Maar naarmate ik ouder werd, kwam mijn zorgzame kant meer naar voren.” De zorg sluit bovendien goed aan bij het maatschappelijk bewustzijn dat veel militairen hebben, waardoor het voor hen vaak een logische keuze is.

Als zij-instromer kun je ontzettend van belang zijn voor de zorg, ongeacht je achtergrond

Inmiddels is Fredau erg blij met haar overstap naar de zorg. “Ik heb veel zorg om te geven en ben iemand die graag knuffelt,” zegt ze lachend. Als kind keek ze vol verbazing toe hoe haar moeder uit liefkozing iemand in de wangetjes kneep, maar nu betrapt Fredau zichzelf erop hetzelfde te doen. “Het zit in mijn genen, en ik ben trots dat ik steeds meer op mijn moeder ga lijken,” voegt ze toe. Haar zorgzame kant komt echter niet alleen uit haar genen, maar zit ook in haar naam. De Friese naam Fredau betekent namelijk ‘vredebewaarder’, en zo voelt ze zich ook. Niet altijd bewust, maar ze herkent de rol wel als ze terugkijkt. “Ik wil het goed hebben voor en met iedereen, en de vrede bewaren voor iedereen in mijn directe omgeving,” stelt de zorgprofessional. 

Duidelijkheid en toewijding

Het leukste aan haar werk vindt Fredau dat ze bewoners de kans kan geven om door te groeien, door hen de basis van voor zichzelf zorgen te leren. Haar duidelijke aanpak komt hierbij goed van pas, aangezien veel bewoners behoefte hebben aan regelmaat en ritme, net als militairen. Vaak wordt haar directe communicatie gewaardeerd, maar de veteraan heeft ook geleerd om soms wat langer na te denken voordat ze iets zegt. “Een bewoner vroeg me eens om niet direct te antwoorden, maar eerst even na te denken over mijn antwoord. Ik ben wel blij met die spiegel, want als ik eerlijk ben tegen bewoners, mogen zij dat ook tegen mij zijn,” verduidelijkt Fredau.

Een andere kwaliteit die Fredau uit haar tijd bij Defensie heeft meegenomen, is dat ze zich graag voor 200% inzet voor haar werkgever. Zo legt ze het werk niet neer als ze de deur dicht doet, maar zit ze ook in de personeelsvereniging, doet ze de cliëntcommunicatie en zelfs een stukje social media. Naar eigen zeggen doet ze dit omdat ze veel energie krijgt van haar leuke functie en omdat ze ook graag iets terug wil geven aan de organisatie. 

Schadevrije veteranen in de
schijnwerpers

Toen Fredau een paar maanden terug door journalist Gijs Wanders werd gevraagd of zij mee wilde doen aan een nieuwe campagne over veteranen, was ze eerst terughoudend. “Ik sta niet graag in de belangstelling en mijn onzekere kant kwam weer naar boven,” vertelt ze. De oud-militair vroeg zich af of ze niet beter iemand anders konden vragen, iemand die meer had meegemaakt. Haar missies naar Afghanistan in 2006 en 2011 wist Fredau namelijk schadevrij te doorstaan. Maar juist omdat dat vaker voorkomt dan wordt gedacht en omdat er veel documentaires bestaan over militairen met PTSS, wilde Fredau de veteranen zonder psychische klachten ook eens een podium geven.

Door te praten met Gijs, vrienden en familie besefte Fredau steeds meer hoe waardevol haar werk is. “Ik ben van mening dat je als zij-instromer ontzettend van belang kunt zijn voor deze branche, ongeacht je achtergrond. Niet alles wat je hebt geleerd komt voort uit een diploma, veel kennis heb jij gewoon zelf al opgedaan door levenservaring,” licht ze toe. Ze is dan ook blij dat haar werkgever openstaat voor mensen die een ander pad hebben gevolgd. “Het is echt een organisatie waar ruimte is voor de kwaliteiten van elk mens,” zegt ze daarover. 

De waardering krijgt ze ook terug van mensen die haar video-interview hebben gezien. Fredau is daar erg dankbaar voor: “Het kan me heel erg raken als mensen zeggen dat ik waardevol ben, zowel als mens als voor de zorg. Ik ben een grote vrouw, maar heb een klein hartje.” De bewoners waar ze mee werkt probeert Fredau dezelfde boodschap mee te geven, vaak met succes. “We vertellen ze regelmatig dat ook zij er mogen zijn en dat ze net zo betekenisvol zijn als anderen. Elke keer als ik en mijn collega’s dat zeggen, zien we echt iets gebeuren in het gezicht van diegene. Dat vind ik heel belangrijk,” vertelt de persoonlijk begeleider met een tevreden glimlach. 

Ongekende Krachten is een initiatief van Stichting Onbekende Helden en wordt ondersteund door het Nederlands Veteraneninstituut en het Veteranen Platform. De tien video-interviews vind je via www.youtube.com/@ongekendekrachten.