‘Fietsen geeft mij echt een gevoel van vrijheid. Tijdens iedere rit beleef je toch weer een nieuw avontuur’

FRIESLAND - Trainen voor een wereldkampioenschap betekent voor veel sporters alles opzij zetten, maar voor Janet Ketellapper werkt dat juist averechts. De sportieve GZ-psycholoog staat in oktober aan de start van het WK Gravel in Australië en traint zeker veel, maar niet ten koste van alles. “Mijn valkuil is dat ik te veel wil en mezelf te veel push, waardoor ik het plezier verlies. Ik probeer nu dicht bij mezelf te blijven en ritten te maken die ik echt leuk vind.”

Wedstrijdfietsen trok Janet altijd al, maar pas op haar negenentwintigste begon ze daarmee. Als kind schaatste ze, net als haar oudere broer en zus. Vanuit het schaatsen kwam ze in aanraking met andere sporten, zoals fietsen, skeeleren, hardlopen en krachttraining. Al gauw merkte ze dat ze fietsen erg leuk vond. “Misschien wel leuker dan het schaatsen zelf,” geeft ze toe. “Toen ik vijftien of zestien was, heb ik dat wel eens tegen mijn ouders gezegd, maar ik ervaarde toch wel een drempel. Het was een hele onbekende wereld. De schaatswereld kenden wij, de Ketellappers schaatsten gewoon. Voor onze ouders was het natuurlijk ook wel makkelijk dat we alle drie dezelfde sport beoefenden.”

In het examenjaar van de havo kwam een keerpunt: Janet kreeg de ziekte van Pfeiffer en kon niet langer sporten. Ook daarna was het lastig om weer op haar oude niveau te komen. “Ik ging studeren en ontmoette mijn vriend, die een heel ander leven leidde. Lang leve de lol, zeg maar. Daardoor ben ik ontzettend veel aangekomen,” deelt Janet. Het einde van haar studietijd was opnieuw een keerpunt. “Mijn vriend en ik gingen een reis naar Amerika maken, iets waar we de rest van ons leven mooi op terug zouden kijken. Ik wilde niet dat ik de foto’s terug zou zien en alleen maar zou kunnen kijken naar mijn gewicht. Ik heb toen de oude racefiets uit de schuur gepakt en ging steeds vaker fietsen om een gezond gewicht te bereiken.”

Janet kwalificeerde zich tijdens de UCI gravelwedstrijd in Turnhout voor het WK.

Van wedstrijdfietsen naar gravelen

In 2020 begon Janet met wedstrijdfietsen. “Ik was toen 29 en dacht: het is nu of nooit. Ik wilde niet de rest van mijn leven spijt hebben omdat ik het nooit geprobeerd had, dus ik heb mezelf aangemeld bij een wielervereniging,” blikt ze terug. Haar eerste wedstrijd was een driedaagse wedstrijd in Friesland. De eerste dag ging goed, maar op dag drie besloot ze te stoppen. In een peloton fietsen bleek lastig. “Ik snap wel hoe een peloton werkt, want dat herken ik wel vanuit de skeelerwedstrijden van vroeger, maar ik durf gewoon niet zo goed. Dat betekent dat ik of vooraan of achteraan fiets, maar ook dat ik altijd met een vorm van angst op de fiets zit. Ik kon twee dingen doen: aan de slag gaan met die angst of accepteren dat dit niet helemaal mijn ding was.”

De fietsliefhebster bleef het nog een tijdje proberen en behaalde daarbij goede resultaten, maar besloot in 2023 toch te stoppen met wegwedstrijden. “Ik deed in die tijd de opleiding tot GZ-psycholoog. Dat in combinatie met de angst die overheerste, mijn werk en het vele trainen werd me allemaal even te veel. Het fietsen kostte me meer energie dan dat het me opleverde, het voelde echt als moeten. Ik haalde er nog maar weinig plezier uit,” vertelt ze. Omdat Janet wel wilde blijven fietsen, maakte ze de overstap naar gravelen. Daarbij fiets je niet op de weg, maar op onverharde wegen zoals grind-, zand- en bospaden. Ook fiets je hierbij langere wedstrijden, iets wat Janet erg aanspreekt. “In het peloton wint vaak degene die goed in het peloton kan fietsen of degene die de beste eindsprint heeft. Bij een gravelwedstrijd beland je altijd wel op de plek waar je hoort. De sterkste wint. Ik kom bij langere afstanden beter tot mijn recht en vind gravelracen eerlijker.”

Tijdens het fietsen geniet Janet van de natuur, of ze nou op door de bossen in Friesland of in de bergen in Italië fietst. “Fietsen geeft mij echt een gevoel van vrijheid. Tijdens iedere rit beleef je toch weer een soort nieuw avontuur,” zegt ze. En nog een voordeel: Ze kan nu zelf bepalen aan welke wedstrijden ze meedoet. “Wegwedstrijden doe je echt met je team. Je hebt daarbij ook verplichtingen naar je teamgenoten, maar een gravelwedstrijd doe ik gewoon voor mezelf. Als het bijvoorbeeld de hele dag regent, start ik gewoon niet. Daar haal ik geen plezier uit. Het maakt voor mij een heel groot verschil dat ik dat soort dingen nu zelf kan beslissen.” 

Fietsen en reizen in Australië

Afgelopen maart kwalificeerde Janet zich voor het WK in Australië. De wens om daar aan mee te doen ontstond een jaar geleden, toen zij en haar vriend doelen aan het stellen waren voor het komende jaar. “Australië staat al heel erg lang op onze bucketlist,” vertelt ze. “We willen daar graag een reis maken en dachten toen: hoe gaaf zou het zijn als we dan eerst samen het WK Gravel kunnen rijden, en daarna nog kunnen rondreizen? Dan combineren we twee dingen die we het allerliefste doen met elkaar.” 

Janet werd tijdens de UCI gravelwedstrijd in Turnhout eerste en is daarmee verzekerd van een startplek. Haar vriend daarentegen heeft nog één kans om zich te kwalificeren. “Om je te kwalificeren, moet je bij de beste vijfentwintig procent van jouw leeftijdsklasse horen,” legt Janet uit. “Bij de mannen zijn er alleen wel honderden deelnemers per leeftijdsklasse en het niveau is heel erg hoog. Dat is bij de vrouwen wel anders. Fietsen is van oudsher toch vooral een mannensport. Er zijn wel steeds meer vrouwen die het doen en er komt meer aandacht voor, maar we staan absoluut nog niet op hetzelfde punt.”  

Foto - SmildaFotografie

Balans

Momenteel doet Janet er alles aan om zo fit mogelijk aan de start van het WK te staan. Dit jaar traint ze voor het eerst op basis van een trainingsschema dat een trainer heeft opgesteld. “Ik wilde kijken wat het me zou opleveren als ik gestructureerder ging trainen,” verklaart ze. “Tot nu toe gaat dat heel goed. Ik vond het wel spannend, want ik was bang dat het misschien weer te veel zou voelen als ‘moeten’, maar ik heb juist een hele mooie balans gevonden tussen prestatie en plezier.” 

In de aanloop naar het WK hoopt Janet die balans vast te houden. Op 10 oktober, de dag zelf, hoopt ze vooral een goede dag te hebben. “Ik wil niet bezig zijn met een podiumplek of een bepaalde klassering. Ik wil er gewoon voor zorgen dat ik fit ben en dat ik de dingen waar ik invloed op heb goed doe. Als anderen dan beter zijn, dan is dat zo. Ik weet dan in ieder geval dat ik alles heb gedaan wat ik kon. Dan kan ik niet ontevreden zijn.”

Benieuwd naar Janets avonturen? Op haar Instagramaccount project.downunder neemt ze je mee in de wereld van gravel en haar voorbereidingen voor het WK. Van trainingen tot wedstrijden en van fietsenmerken tot verschillende soorten banden, alles komt voorbij.