Movember vraagt aandacht voor mannengezondheid

WOLVEGA - Wie denkt aan Movember, denkt al snel aan snorren. Niet onterecht, want tijdens Movember (een combinatie van het Engelse woord ‘moustache’ (snor) en ‘november’) laten mannen wereldwijd hun snor staan. Dit doen ze om aandacht te vragen voor de gezondheid van mannen, met name op het gebied van mentale klachten, zelfmoordpreventie en prostaat- en teelbalkanker. RondOm de Stellingwerven ging met gz-psycholoog en psychotherapeut Michel Koek in gesprek over dit onderwerp.

Koek merkt dat mannen minder snel uit zichzelf naar de GGZ, huisarts of therapeut stappen vanwege psychische problemen. Bovendien signaleren professionals psychische problematiek bij mannen minder snel. “Ik denk dat mannen in de loop van hun ontwikkeling heel goed zijn geworden in het uitstralen van controle,” zegt hij. “Mannen hebben een sterke neiging om te denken dat ze het alleen en in stilte op moeten lossen als het niet goed gaat. Dat is iets in onze cultuur. Jongens krijgen bijvoorbeeld al heel vroeg mee dat het niet de bedoeling is dat ze kwetsbaarheid tonen.”

Ook over lichamelijke klachten wordt nauwelijks gesproken. Met name prostaat- en teelbalkanker lijken taboe. Koek denkt dat dat komt door schaamte. “Het heeft te maken met je mannelijke zelfbeeld. Als het zou gaan om andere vormen van kanker is het misschien makkelijker, maar het gesprek over mannelijke lichaamsdelen wordt vermeden.” Volgens de therapeut is het een manier voor mannen om er minder last van te hebben, maar gaat er wel heel veel leed en eenzaamheid achter schuil. 

Vraag door

Verslavingsgedrag, vermijdingsgedrag of vluchtgedrag: het zijn allemaal manieren voor mannen om niet om te hoeven gaan met geestelijke of lichamelijke klachten. Dat is niet zonder gevolgen. Mannen die in stilte hun problemen proberen op te lossen, slagen daar vaak niet in. “Het suïcidecijfer onder mannen is niet voor niks veel hoger dan onder vrouwen,” constateert Koek. 

Omdat mannen zo goed af kunnen schermen hoe het met ze gaat, heeft de omgeving vaak geen idee wat er speelt. Dat maakt ingrijpen lastig. “Het is ongelooflijk hoe totaal verrast de omgeving vaak is bij zelfmoord,” zegt de psycholoog. “Als mannen samenkomen, gaat het niet over hun welzijn. Misschien drie minuten, maar daarna gaat het anderhalf uur over wie de beste grap kan maken, bij wijze van spreken. Daar wordt soms schamper over gedaan, maar dat is voor mannen heel waardevol. Toch is het ook belangrijk om door te vragen als je merkt dat iemand niet helemaal goed in zijn vel zit. Dat is misschien moeilijk, maar wel iets wat te doen moet zijn als je in een vriendschap om elkaar geeft. Geef aan dat je je zorgen maakt om de ander. De kans is groot dat het gesprek niet meteen op gang komt, maar een tweede of derde keer misschien wel.” 

Ruimte voor gevoel

De meeste vormen van hulp bij emotionele problemen zijn gebaseerd op praten, terwijl dat vaak nog niet zo bij mannen past. De man moet dan eigenlijk een betere vrouw worden, denkt Koek. Die ontwikkeling is volgens hem al in gang gezet. “Het zelfbeeld van mannen is wat gaan schuiven, mannen durven gemiddeld vaker aan zichzelf toe te staan dat ze emoties hebben. Ik denk dat dat het gevolg is van het moderne ouderschap, waarbij ouders jongens meer ruimte geven om gevoelig te kunnen zijn. Het is heel goed dat jongens en mannen voelen dat die ruimte er is, zonder hoeven in te leveren op mannelijke kwaliteiten. 

Natuurlijk zijn er ook mannen voor wie die ontwikkeling nog mijlenver weg is. Voor hen kunnen rolmodellen veel betekenen. “Een meester op de basisschool of een topsporter op social media kan heel goed uitdragen dat je er niet alleen voor staat,” zegt Koek, die ook pleit voor meer mannelijke therapeuten. “Er zijn tegenwoordig al veel meer mannen in het onderwijs, maar in dit vakgebied zijn er nog altijd veel meer vrouwen. Ik denk dat het belangrijk is dat een man ook bij een mannelijke therapeut terecht kan als hij daar behoefte aan heeft. Dus mannen: we hebben jullie ook in dit vak nodig.”