Voedselhulp steeds normaler, merken vrijwilligers van Voedselbank Weststellingwerf

WOLVEGA - Jaarlijks organiseert de Vereniging van Voedselbanken Nederland de landelijke Week van de Voedselbanken. In 2026 is deze week van 12 tot en met 18 oktober, met Wereldvoedseldag (16 oktober) en Wereldarmoededag (17 oktober) als belangrijke momenten. Het doel is om aandacht te vragen voor mensen die in armoede leven en het taboe rondom voedselhulp te doorbreken. Vrijwilligers Ina Nell en Alice Rolevink van Voedselbank Weststellingwerf merken dat dat de laatste jaren al steeds beter gaat.

Voedselbank Weststellingwerf bestaat dit jaar vijftien jaar en Ina is al net zo lang vrijwilliger. Ze houdt zich bezig met de screenings - waarbij ze checkt of iemand in aanmerking komt voor de voedselpakketten - de intakes en de administratie. Haar collega Alice is als coördinator van de werkvloer ook al jarenlang actief betrokken. “Ik maak zo’n twintig tot vijfentwintig uur per week,” vertelt ze. “Ik vind het aan de ene kant vervelend dat de voedselbank nodig is, maar het geeft aan de andere kant ook juist voldoening.” Ina is het daar mee eens: “Je ziet dat mensen door de voedselpakketten weer wat meer lucht krijgen. Soms zien we ook dat ze hun leven weer op de rit krijgen, dat is natuurlijk heel mooi. Tegelijkertijd vind ik het moeilijk te verteren dat er zoveel voedsel wordt weggegooid, dus het is mooi dat we via de voedselbank voedselverspilling tegen kunnen gaan. Het is echt een win-winsituatie.” 

De drempel

Dat voedsel anders toch wordt weggegooid, benadrukt Ina vaak tijdens de screenings. “Sommige mensen vinden het moeilijk om naar de voedselbank te gaan. Zij ervaren toch een soort drempel. Dit argument helpt ze dan meestal over die drempel,” zegt ze. Die drempel heeft te maken met schaamte, denken de dames. “Sommige mensen maken verkeerde keuzes, maar er zijn ook mensen die altijd verstandige keuzes hebben gemaakt. Dan kan het leven alsnog een onverwachte wending nemen. Het kan ook zijn dat mensen gewoon een baan hebben, misschien zelfs wel twee, en het door alle vaste lasten alsnog niet redden. Dat moet heel frustrerend zijn. Zeker als je je in een sociale kring bevindt waarin er toch even anders naar de voedselbank gekeken wordt.” 

Hoewel sommige mensen nog steeds schaamte kunnen ervaren, merken Ina en Alice wel een verschuiving op maatschappelijk vlak. “De voedselbank wordt de laatste jaren meer gezien als iets wat erbij hoort, het wordt meer geaccepteerd. Je ziet het meer in de media en er zijn meer mensen die er openlijk gebruik van maken,” aldus Ina. Dat in combinatie met de aandacht voor het tegengaan van voedselverspilling en duurzaamheid, maakt dat mensen tegenwoordig sneller over de drempel heen stappen. “En als ze eenmaal hun eerste pakket hebben opgehaald, is de drempel vaak helemaal verdwenen,” weet Alice. 

In aanmerking komen

Landelijk gezien is er nog een verschuiving. Steeds meer mensen gaan namelijk naar de voedselbank, maar dat merken de vrijwilligers in Wolvega eigenlijk niet. “In de winterperiode is het wel altijd wat drukker, maar over het algemeen zie ik geen grote toename,” zegt Ina. Alice denkt dat dat misschien te maken heeft met de omgeving waar mensen wonen en de levensnorm die daar heerst. “In steden zijn er nou eenmaal meer armere wijken, dat aantal is groter dan op het platteland. Ook heb je in de stad vaak geen tuin, terwijl je hier toch al gauw wat aardbeien van een struik plukt of zelf boontjes kunt verbouwen. Je hoeft dan niet per se voor alles naar de winkel.” 

Volgens Ina zijn er echter nog veel meer mensen die aanmerking komen voor een voedselpakket van de voedselbank. “Het grootste deel zit in de bewindvoering en negen van de tien mensen onder bewind komen in aanmerking, maar niet alle bewindvoerders zullen een bezoek aan de voedselbank stimuleren. Ik denk dat ze niet altijd benoemen dat het een optie is. Soms krijg ik een aanmelding binnen en dan denk ik: goh, je had hier al lang terecht gekund. Dat had de bewindvoerder best kunnen vertellen.” 

Soms moet Ina ook wel een aanvraag afwijzen. Dat vindt ze het minst leuk aan het vrijwilligerswerk. Voor Alice is het zelfs een reden om geen screenings te doen. “Iedereen die mij vraagt of ze eten mogen hebben, krijgt van mij eten,” zegt ze. Ina snapt dat wel. “Het liefst doe je dat natuurlijk, maar het is ook niet de bedoeling dat er misbruik wordt gemaakt van de voedselbank. Er zijn mensen die genoeg hebben, maar die hun geld wel anders zouden mogen besteden. Dat is best vervelend om te zeggen, maar zo is het wel. Ik kan gelukkig wel streng zijn, ook bij herscreenings. Iemand die uit de schuldsanering komt, gunnen we best nog even een buffer, maar moet het uiteindelijk wel weer zelf gaan doen. De voedselbank is altijd bedoeld als tijdelijke ondersteuning.” 

Winkelacties

Toch is het vrijwilligerswerk bij de voedselbank vooral heel leuk. Dat komt volgens Ina en Alice ook door de sociale contacten. Met zo’n twintig vrijwilligers hebben ze die bij de voedselbank in Wolvega meer dan genoeg. “Het is een hele mooie groep, niemand gaat weg,” lacht Ina. Alice vult aan: “We bevinden ons in de luxepositie dat we op de werkvloer genoeg vrijwilligers hebben. Voor de winkelacties zijn we echter wel op zoek naar mensen om ons te ondersteunen.” Die winkelacties worden twee tot vier keer per jaar georganiseerd in supermarkten in de buurt. Vrijwilligers vragen mensen dan om, naast hun eigen boodschappen, ook een product te doneren aan de voedselbank. “Soms staan er alleen kratten, maar als er een vrijwilliger bij staat komt er veel meer binnen. Alleen niet iedereen wil dat doen. Sommige vrijwilligers vinden het toch een beetje voelen als leuren. Gelukkig hebben wij goede contacten met scholen en zijn er leerlingen die dit als maatschappelijke stage willen doen. Dat is een hele mooie samenwerking,” zegt Ina.

Zelf winkelacties organiseren is tegenwoordig nauwelijks nog nodig, nu ze vaak landelijk vanuit supermarkten worden georganiseerd en de voedselbank steeds meer giften ontvangt.  Een ontwikkeling van de afgelopen tien jaar waar Alice en Ina erg blij mee zijn. “Dat zal ook komen omdat er meer aandacht is voor voedselbanken en voor voedselverspilling. Het is daarnaast natuurlijk ook goed voor het imago voor supermarkten om zoiets te organiseren, zo werkt dat nou eenmaal. Maar wij klagen niet, we hebben hierdoor eigenlijk altijd een goede voorraad producten. Ook dat is weer een win-winsituatie.” 

Open dag Wolvega Bloeit

Ben je benieuwd naar het werk van de voedselbank? Neem dan op 10 oktober eens een kijkje bij de Industrieweg 14 in Wolvega. Voedselbank Weststellingwerf organiseert die dag in samenwerking met de Kledingbank en Gered Gereedschap een open dag van 14:00-16:00 uur. Deze open dag vindt plaats in de Bloeiweek, onderdeel van Wolvega Bloeit: een week waarin inwoners, verenigingen en ondernemers laten zien wat Wolvega zo bijzonder maakt. Belangstellenden krijgen een kijkje achter de schermen en kunnen in gesprek gaan met vrijwilligers.