Anna-Frouk Hoogsteen is nieuwe fonds-manager van Leeuwarder Ondernemers Fonds

LEEUWARDEN – Leeuwarden bruist en groeit, en dat hebben we mede te danken aan de ondernemers van de gemeente. Achter vele grote en kleine lokale initiatieven – van volleybalshirtjes en biljartballen tot de indrukwekkende reuzen van Culturele Hoofdstad in 2018 – zit het Leeuwarder Ondernemersfonds. Jaarlijks beheren hun besturen, Raad van Advies en de beoordelingscommissie een fonds van meer dan een miljoen euro, gefinancierd door een speciale opslag op de onroerendezaakbelasting voor niet-woningen, zoals bedrijfspanden. Het is een fonds van, voor en door ondernemers. Vanaf 1 oktober staat naast het bestuur een nieuw gezicht aan het roer van dit fonds. Anna-Frouk Hoogsteen neemt de functie van fondsmanager over van Ali de Jong, die na zestien jaar afzwaait.

Het Leeuwarder Ondernemersfonds is zestien jaar geleden opgericht nadat er onvrede was ontstaan onder een aantal binnenstadsondernemers. Het viel hen op dat de kleinere, lokale winkeliers vaker (financieel) bijdroegen aan het verbeteren van hun omgeving, zoals kerstverlichting in de winter of een toeristisch evenement in de zomervakantie, dan de grote franchisewinkels. Dat moest eerlijker kunnen. Twee jaar daarvoor, in 2007, was het eerste ondernemersfonds van Nederland opgericht in Leiden. “Een aantal ondernemers gingen zich verdiepen in zo’n fonds,” blikt Ali de Jong terug. “Wat hen vooral aantrok, was het feit dat iedereen naar rato meedoet. Een ondernemersfonds wordt gefinancierd door een deel van de gemeentelijke inkomsten van de onroerendezaakbelasting op niet-woningen. Dat zijn dus alle winkelpanden, maar ook bijvoorbeeld kantoorgebouwen, fabriekshallen of agrarische bedrijven. Het bleek het ei van Columbus te zijn.”

De gemeente ging in 2008 akkoord met het voorstel en sindsdien gaat er jaarlijks 5,5% van de OZB naar het LOF. Inmiddels betekent dat dat ze elk jaar de beschikking hebben over meer dan een miljoen euro. “De gemeente int het geld en de ondernemersverenigingen verbonden aan het LOF bepalen hoe het uitgegeven wordt,” legt de oud-fondsmanager uit. “We wilden dat proces zo eerlijk mogelijk maken en voorkomen dat een klein groepje mensen de beslissingen zou maken over wat er gebeurt met het geld dat de ondernemers betalen. Daarom hebben de ondernemersverenigingen een essentiële rol gekregen in de structuur.” In de beginjaren van het LOF is er veel ingezet op het organiseren van de ondernemers: “We hebben gekeken naar de postcodegebieden en wilden graag dat er in elk postcodegebied een vereniging was die de belangen van de lokale ondernemers kon behartigen.” Met succes, want inmiddels is er een dekkingsgraad van 97%.

Lokaal of gemeentebreed

Lokale initiatieven kunnen bij het LOF terecht voor het aanvragen van financiële steun. Als het initiatief met name gericht is op een bepaalde wijk, zoals bijvoorbeeld de binnenstad of een dorp als Stiens, dan beslist in eerste instantie de lokale ondernemersvereniging of het initiatief in aanmerking komt. Martijn Bijl, voorzitter van het bestuur van het LOF, legt uit hoe een aanvraag wordt beoordeeld: “We werken met vijf pijlers: Economie, Leefbaarheid, Cultuur, Toerisme en Talentontwikkeling. We willen namelijk graag dat de initiatieven passen binnen de doelstellingen die wij hebben voor de gemeente Leeuwarden. Als de ondernemersvereniging vindt dat een aanvraag goed kan verantwoorden waarom zij bijdraagt aan één of meer van onze pijlers, dan keuren ze dit goed. Voor een laatste check komt het nog op het bureau van het bestuur, maar in de praktijk zien we dat als de vereniging het goedkeurt, het bestuur van het LOF daarin meegaat.”

De verenigingen hebben dus veel invloed op hoe het geld wordt besteed: “Elke vereniging heeft ook zijn eigen budget, op basis van hoeveel geld zij bijdragen. Dat geld blijft wel in de portemonnee van het LOF, om het zo maar even te zeggen, maar ze bepalen zelf naar welke initiatieven het gaat.” Waar het geld uiteindelijk naartoe gaat, is heel divers: “Het hoeft absoluut geen evenement te zijn met internationale allure. Ook de biljartballen voor de lokale club of beveiligingscamera’s voor een bedrijventerrein kunnen aansluiten bij onze pijlers.”

Daarnaast zijn er ook initiatieven die de hele gemeente aanspreken en kunnen rekenen op financiële steun van het LOF. Deze aanvragen worden twee keer per jaar beoordeeld: “Een beoordelingscommissie kijkt of en hoe de initiatieven bijdragen aan onze vijf pijlers. Als zij de aanvraag goedkeuren, wordt het voorgelegd aan de Raad van Advies, die weer bestaat uit afgevaardigden van alle ondernemersverenigingen. Ook hier hebben de ondernemers dus weer inspraak. Het is dus echt een fonds van, voor en door ondernemers. We doen het met elkaar.” Uiteindelijk vloeit 75% van het budget van het LOF terug naar de gebieden en wordt 15% gebruikt voor gemeentebrede initiatieven. Het overgebleven budget dekt de kosten van het fonds zelf.

Een gezicht voor het fonds

Het LOF werkt dus intensief samen met alle ondernemers van de gemeente Leeuwarden. Dan is het fijn dat er één iemand is die optreedt als gezicht van het fonds. Iemand die zichtbaar is, de juiste lijntjes weet te leggen en weet wat er speelt bij ondernemers. Die taak ligt bij de fondsmanager. Vanaf de oprichting in 2009 vervulde Ali die rol, maar na zestien jaar wil ze het graag wat rustiger aan doen. Er moest dus een nieuwe fondsmanager komen en dat werd Anna-Frouk Hoogsteen. Een goede match, vindt voorzitter Martijn: “Ze spreekt de taal van de ondernemers en snapt de verbindende rol van de fondsmanager, die essentieel is voor het LOF.”

Anna-Frouk is zeer content met deze nieuwe rol: “Ik ben ervan overtuigd dat je als ondernemer het verschil kunt maken. Ondernemers zijn inspirerende mensen. Ze hebben vrije en creatieve geesten met een realistische mindset en een eigen visie op wat er moet gebeuren in hun buurt. Bovendien hebben ze ook heel direct contact met de samenleving en weten dus vaak precies wat er speelt en wat er nodig is. Dat maakt dat ik heel graag samenwerk met ondernemers en daarom lijkt het werk als fondsmanager mij ook zo leuk. Het idee dat ik, samen met de ondernemers, mag bijdragen aan een beter Leeuwarden, daar word ik heel enthousiast van.”

In de maand september werken Ali en Anna-Frouk intensief samen, zodat de nieuwe fondsmanager de fijne kneepjes van het vak leert: “Ik wist dat het LOF goed in elkaar zit, maar het verbaast mij nog elke dag hoe inventief en doordacht het is. Er zijn in Nederland nu tientallen ondernemersfondsen en iedereen doet het weer anders, maar wat het LOF doet past zo goed bij Leeuwarden en voelt zo eerlijk en transparant aan. Hoe meer ik erover leer, hoe indrukwekkender het wordt.” Vanaf 1 oktober is Anna-Frouk officieel de nieuwe fondsmanager. Samen met de besturen en met nauwe samenwerking met de ondernemers en het Raad van Advies buigt ze zich onder andere over ‘het LOF 3.0: “Het LOF heeft als missie om het komende jaar een strategische koers uit te zetten en een verdere professionaliseringsslag te maken. We gaan ons gezamenlijk inzetten om een nieuwe koers te bepalen.”