Quiet Leeuwarden laat mensen even ontsnappen aan stille armoede

LEEUWARDEN - Wie in Nederland in armoede leeft, weet hoe moeilijk het kan zijn om hulp te krijgen. Vaak is het een heel gedoe om uit te zoeken waar je recht op hebt en moet je door allerlei hoepels springen om überhaupt te bewijzen dat je ‘arm genoeg’ bent voor hulp. Dat kan anders, vinden ze bij Quiet Leeuwarden. Dit burgerinitiatief, dat op 1 mei is galanceerd in De Harmonie, creëert een community voor mensen die in stille armoede leven. Via de app kunnen leden gebruik maken van gratis diensten en producten, aangeboden door lokale ondernemers. Elke maandag organiseert Quiet Leeuwarden bovendien een inloop. Lindsay Stegenga is projectleider: “Armoede veroorzaakt vaak een sociaal isolement, want zonder geld kan je in onze samenleving niet mee doen. Dankzij de app en de ontmoetingen willen we deze mensen weer betrekken bij de maatschappij.” 

Quiet Nederland is een landelijk initiatief dat in 2013 is ontstaan als de Quiet500, een tegenreactie op de Quote500, de glossy die schrijft over de meest welvarende Nederlanders. In hun eigen glossy waren verhalen te lezen over wat armoede met de mens doet en dit trok destijds zoveel aandacht dat er een nieuwe beweging ontstond. Het idee: een gemeenschap organiseren voor mensen die leven in (stille) armoede. De eerste Quiet Community ontstond in Tilburg, inmiddels zijn er in heel Nederland al vijftien nieuwe communities. Leeuwarden is de allernieuwste. 

In Leeuwarden waren het Siart Smit, directeur-bestuurder van De Harmonie, en Bart Groothuis die het initiatief namen om een gemeenschap te starten. Samen met Femke Molenaar, Jantsje Heeringa en Lindsay Stegenga geven ze hun community nu zo goed mogelijk vorm. 

Wantrouwen

Wat Quiet onderscheidt van andere initiatieven rondom armoede, is dat het echt door burgers is opgestart. Een heel belangrijk verschil, weet Lindsay: “Veel mensen die in armoede leven zijn wantrouwend richting de overheid en grote instanties. Dat snap ik wel, omdat dat systeem hen ook wantrouwt. Kijk maar naar hoe ingewikkeld het is om hulp aan te vragen. Het is lastig om precies te weten waar je recht op hebt en je moet telkens weer bewijzen dat je wel echt arm bent. Dat is niet prettig. Mensen zijn ook bang om een foutje te maken en daarop afgerekend te worden. We hebben allemaal meegekregen wat er tijdens de Toeslagenaffaire is gebeurd. Veel mensen in armoede denken door al die aspecten logischerwijs: laat maar zitten, ik hoef die hulp niet. Terwijl ze het wel heel goed kunnen gebruiken.”

Armoede heeft een enorme impact op iemands leven. Het zorgt ervoor dat mensen hun plek in de samenleving verliezen: “Als je geen geld hebt, dan ga je niet even de stad in met vrienden, dan sluit je je niet zomaar aan bij een sportvereniging. Je kan vaak letterlijk niet meer mee doen. Dat zorgt voor een groot sociaal isolement. Mensen trekken zich terug achter hun voordeur en die eenzaamheid heeft invloed op hun mentale én lichamelijke gezondheid.” Bovendien loopt armoede vaak hand in hand met schaamte: “Het helpt niet dat in de samenleving de individu nog vaak verantwoordelijk wordt gehouden voor financiële problemen. Eigen schuld, dikke bult... Terwijl de werkelijkheid vaak veel complexer is. Deze mensen hebben meestal tegenslag op tegenslag moeten verwerken, tot het ze niet meer zelf lukte. Dat kan iedereen overkomen, ook jij of ik.” De gedachte dat iemand zijn of haar financiële problemen enkel en alleen te danken heeft aan zichzelf, zorgt voor veel schaamte en dat vergroot de eenzaamheid. Het resultaat: Mensen worden letterlijk en figuurlijk niet meer gezien en gehoord.

Elkaar helpen

Quiet Leeuwarden springt in op een groeiende vraag in de samenleving: een plek waar mensen die leven met armoede gezien en gehoord worden, zonder verplichtingen, zonder voorwaarden en zonder gedoe. “Het is geboren vanuit het idee dat deze mensen niet alleen geholpen hoeven te worden door de overheid en haar instanties, maar dat dat ook kan buiten het systeem. We kunnen met elkaar ook het leed van onze buren verlichten.”

Mensen die financieel niet goed rond kunnen komen kunnen zich gratis aanmelden voor de community: “We doen wel een intake, maar potentiële member hoeven niets te bewijzen. We stellen geen voorwaarden om member te worden, zo sluiten we niemand buiten. De intake is er juist voor om elkaar te leren kennen en om erachter te komen waar iemand behoefte aan heeft.” Members krijgen toegang tot de app, waar lokale ondernemers hun diensten of producten gratis aanbieden: “Dat kan gaan van tickets voor een theatervoorstelling, museum of bioscoopfilm tot behandelingen van de kapper, de manicure of de fysiotherapeut. Members geven tijdens de intake aan waar ze behoefte aan hebben en via de app krijgen ze dan de mogelijkheid om hier aanspraak op te maken.” Lindsay is op dit moment hard bezig om ondernemers te zoeken die Quiet Leeuwarden een warm hart toedragen: “Een groot voordeel voor de ondernemer is dat het heel vrijblijvend is. Je mag elke maand iets aanbieden, elk jaar, of eenmalig en je kiest zelf uit wat je aanbiedt en voor wie. Een mannenkapper kan bijvoorbeeld aangeven dat alleen mannen gebruik kunnen maken van de aanbieding.”

Daarnaast organiseert Quiet Leeuwarden elke maandag van 10 uur tot 16 uur een inloop in DOAS (Floris Versterstraat 3): “Hier willen we een ontmoetingsplek creëren waar mensen terecht kunnen met hun verhaal. Er staat altijd koffie, thee en een koekje klaar en je kan gewoon even gezellig langswippen.” Met de inloop en de aanbiedingen op de app hoopt Quiet Leeuwarden mensen uit hun sociale isolement te halen: “Het doel is niet om armoede op te lossen, maar om het op persoonlijk niveau even te verlichten. Door ze weer mee te laten doen hoop ik ook dat we ze een steuntje in de rug kunnen geven om uit hun armoede te ontsnappen.” 

Wees welkom of help mee!

Lindsay wil alle Leeuwarders die op dit moment worstelen met armoede uitnodigen om contact met haar op te nemen en member te worden van Quiet Leeuwarden. Neem contact op via de mail: leeuwarden@quiet.nl of kom naar hun inloop op maandagen van 10:00-16:00 uur aan de Floris Versterstraat 3 in Leeuwarden (bij DOAS). Vanaf 1 september verhuist Quiet naar hun permanente locatie in Bilgaard (de Kei 404-412)

Wil je Quiet Leeuwarden steunen in hun mooie initiatief? Ben jij bijvoorbeeld ondernemer en zou je (af en toe) iets willen betekenen voor Leeuwarders die te maken hebben met (stille) armoede? Ga dan naar www.quiet.nl/quiet-leeuwarden voor meer informatie.