Nederland koploper in lichtvervuiling

24 oktober 2024, 18:00 Natuur

LEEUWARDEN – Nederland is een van de gebieden in Europa met de meeste lichtvervuiling. Dit heeft ernstige gevolgen voor mens en natuur en verstoort hele ecosystemen. Dat benadrukken de Natuur en Milieufederaties tijdens de Nacht van de Nacht, die komende zaterdag 26 oktober plaatsvindt. “We zien Fryslân vaak als een donkere provincie, maar dit valt helaas tegen. Ook hier hebben we, misschien onbewust, wel degelijk te maken met lichtvervuiling,” zegt Hendrik Pries, projectleider Nacht van de Nacht vanuit de Friese Milieu Federatie (FMF). “We moeten de nacht weer leren waarderen, want duisternis is essentieel en biedt zoveel moois. Het is hoog tijd dat we ons bewust worden van de impact van kunstmatig licht op onze omgeving en actie ondernemen om de nachten weer donker te maken.”

Duisternis is onmisbaar voor het behoud van de natuur. Dieren zoals insecten, vleermuizen en trekvogels hebben de nacht nodig om te overleven. Kunstmatig licht verstoort hun leefomgeving en natuurlijke ritme, met gevolgen. Hendrik Pries: “We denken bij het nachtleven vooral aan uilen en vleermuizen. Echter, naast deze dieren zijn er juist veel insecten voor wie de nacht, en vooral het donker, van groot belang is. 60% van de insecten in Nederland is ‘s nachts actief. Al het nachtelijke kunstlicht verstoort hun gedrag en beïnvloedt de voortplanting. Dit brengt de natuur uit balans.”

Activiteiten

Voor het twintigste jaar organiseren de Natuur en Milieufederaties de Nacht van de Nacht om de magie van een donkere, stille nacht te herontdekken. Door het hele land staat dit onder druk door lichtvervuiling. Hendrik Pries: “We moeten als samenleving, dus ook de Friese burger, bewuster omgaan met kunstlicht. Kijk thuis ook eens kritisch naar de buitenverlichting, is het functioneel of decoratief? Onze verlichting heeft grotere gevolgen voor de biodiversiteit dan we in de gaten hebben. Less is more in deze context.” In alle provincies worden komende zaterdag honderden nachtelijke activiteiten georganiseerd, ook in Fryslân is er van alles te beleven. Denk aan nachtwandelingen, vaartochten, huifkartochten, sterrenkijken en dineren bij kaarslicht.

Oproep tot minder en anders verlichten

Bedrijven, gemeenten en individuen worden opgeroepen om maatregelen te nemen tegen lichtvervuiling. Gemeenten worden geadviseerd om over te stappen op dimbaar licht, intelligente verlichtingssystemen te gebruiken en monumenten en andere bezienswaardigheden zoveel mogelijk van binnenuit te verlichten, in plaats van verlichting die omhoog schijnt. “We moeten af van de gedachte dat licht veiligheid impliceert. Als je je auto in een donkere straat parkeert onder een lantaarnpaal, is de kans op een inbraak juist 40% groter. Inbrekers hebben ook licht nodig om te werk te gaan.” Bedrijven worden aangesproken op het gebruik van lichtreclame zoals gevelreclame en felverlichte kantoorpanden waar ’s nachts niemand is. “Ook het verlichten van bedrijfspanden is een vorm van schijnveiligheid. Buitenverlichting met een sensor werkt vaak veel effectiever, een inbreker zal schrikken van het plotselinge licht.” stelt Pries.