Astrid Kuiper schrijft kinderboek over hetwerk van kunstenaar Jan Mankes

LEEUWARDEN - Kinderboekenschrijfster Astrid Kuiper is een van de vele bewonderaars van het werk van Jan Mankes (1889-1920), een Friese kunstschilder die woonde in Het Meer, nabij De Knipe. Omdat ze kinderen ook kennis wil laten maken met deze kunstenaar en zijn liefde voor zijn omgeving, schreef ze het boek Feest! In de dierenwereld van Jan Mankes, uitgegeven door Uitgeverij Noordboek: “Ik hoop dat het verhaal kinderen kan stimuleren om meer de natuur in te trekken en hen inspireert om altijd hun dromen na te jagen.”

Astrid Kuiper herinnert zich nog goed wanneer ze voor het eerst een werk van Jan Mankes zag: “Mijn vriend – nu mijn man - nam me heel lang geleden mee naar Museum Arnhem, waar een aantal van Mankes’ werken hingen – Museum Belvédère bestond nog niet. Hij wees me op het zelfportret met uil en dacht dat ik het ook mooi zou vinden.” Haar man had gelijk en in Arnhem begon Astrids liefde voor Mankes: “Zijn tedere kleurgebruik heeft me altijd gefascineerd. Zijn werk nodigt me uit om te proberen in zijn hoofd te kruipen.” Bovendien is Jan Mankes onlosmakelijk verbonden met haar gezin: “Mijn man heeft vaak over hem geschreven en een van onze beide zonen is op hem afgestudeerd!”

Zijn tedere kleurgebruik heeft me altijd gefascineerd

Mankes is geboren in Meppel en verhuisde al op jonge leeftijd naar Delft. In zijn jeugd was hij echter vaak te vinden in Het Meer, waar zijn grootvader woonde. Toen Mankes’ vader met pensioen ging, verhuisde de kunstenaar met het ouderlijke gezin naar Frieslan. Ze gingen wonen in het ‘Knijpsterhuisje’: “Voor Jan moest dat een soort walhalla zijn,” denkt Astrid. “Mankes was een enorme natuurliefhebber, en vanuit Het Meer loop je zo de bossen van Oranjewoud in. Van die mogelijkheid heeft hij gedurende zijn korte leven veelvuldig gebruikgemaakt.” Het is die liefde voor de natuur die de schilder zo herkenbaar maakt voor veel mensen, vertelt Astrid: “Ik houd zelf ook van de natuur. Misschien kan ik daarom zijn werk zo goed waarderen.”

Nog geen kinderboek

Er zijn diverse boeken geschreven over het leven van Jan Mankes, maar nog nooit een boek voor kinderen: “Zo kwam ik op het idee, want ik denk dat het belangrijk is dat kinderen leren over zijn leven.” Astrid heeft eerder kinderboeken geschreven: “In eerste instantie schrijf ik voor kinderen omdat lezen en voorlezen goed is voor hun ontwikkeling. Het versterkt hun geheugen, taalvaardigheid en vergroot hun woordenschat. Daarnaast is het goed voor hun concentratievermogen.”

Het stond als een paal boven water dat de natuur in haar nieuwe kinderboek een belangrijke rol moest spelen: “De dieren die Jan Mankes heeft geschilderd, zoals het paard of het konijn, spelen in het verhaal de hoofdrol. Ze varen mee met de gondelvaart.” In De Knipe werd vanaf 1932 jaarlijks een gondelvaart georganiseerd in de Schoterlandse Compagnonsvaart, weet Astrid. Mankes woonde in zijn tijd aan die vaart: “In zijn door mij beschreven droom ziet hij de feestelijke boten voorbij varen met de daarop voor hem vertrouwde dieren.”

Astrid werkte samen met een fijne illustrator: “Monique Beijer heeft de tekeningen gemaakt voor het boek. Ik heb haar daar de vrije hand in gegeven en het is prachtig geworden. Ze begint heel rustig en de kleuren bouwen zich geleidelijk steeds verder op.” Bijzonder is hoe Beijer haar eigen stijl heeft, maar de dieren van Mankes toch herkenbaar blijven: “Het versterkt elkaar heel mooi,” aldus Astrid.

De natuur in

(Voor)lezen is niet alleen goed voor de ontwikkeling, maar kan kinderen ook motiveren om buiten hun comfortzone te gaan: “Ik hoop dat kinderen door dit boek nieuwsgierig worden naar de natuur En Mankes’ weergave daarvan. In het verhaal komen bovendien ook nog andere thema’s aan bod, zoals met elkaar samenwerken of dat je altijd moet streven naar het najagen van je dromen.”

Opbrengst gaat naar KiKa

Als er een boek geschreven wordt, ontvangt de schrijver altijd een deel van de opbrengsten. Astrid heeft ervoor gekozen om deze zogenaamde ‘royalty’s’ niet zelf te houden, maar over te maken naar KiKa. De schrijfster is zelf ooit behandeld voor Non-Hodgkinkanker: “Ziek zijn gun je niemand, maar kinderen al helemaal niet. Mijn deel van de opbrengsten van het boek Feest! gaan daarom naar KiKa, een stichting die onderzoek doet naar (behandelingen voor) kinderkanker. Ik word er veel blijer van om de royalty’s weg te geven aan zo’n goed doel.”

Astrid heeft vaker haar honorarium aan goede doelen geschonken: “Ik schrijf geen kinderboeken om er rijk van te worden, maar om kinderen te helpen.” Haar allereerste kinderboek schreef ze in het kader van haar werk: “Ik werkte bij het Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde in het MCL. Daar komen ook kinderen met een schisis. Mondverzorging is voor hen vaak een stuk lastiger. Om deze kinderen en hun ouders te helpen, hebben we toen een filmpje en een folder gemaakt. Daarnaast heb ik een kinderboek geschreven, niet alleen over mondverzorging, maar ook om het stigma te doorbreken en het onderwerp bespreekbaar te maken in bijvoorbeeld de klas.” Ze geeft toe dat haar kinderboeken meestal een boodschap bevatten: “Ik wil kinderen graag op een aantrekkelijke manier iets meegeven.”

Het boek Feest! In de dierenwereld van Jan Mankes van Astrid Kuiper is te koop bij jouw lokale (kinder)boekwinkel of online te bestellen.