Spruitjes met sambal - Expositie over Indische Nederlanders in Leeuwarden

LEEUWARDEN - Op zaterdag 8 november opent het Historisch Centrum Leeuwarden de expositie ‘Spruitjes met sambal’, waarin bezoekers kennismaken met het verhaal van Indische Nederlanders in Leeuwarden. Tussen eind 1945 en 1968 emigreerden meer dan 300.000 mensen vanuit Indonesië naar Nederland. De expositie ‘Spruitjes met sambal’ vertelt het verhaal over de Indische Nederlanders die in Leeuwarden terecht kwamen. De komst van de Indische Nederlanders ging gepaard met nieuwe smaken en geuren. De Leeuwarders schoven de witte rijst met boter en suiker terzijde en maakten kennis met nasi goreng en nasi rames. De Indische Nederlanders voegden al snel sambal bij de spruitjes. 

De Tweede Wereldoorlog bracht in zowel Nederlands-Indië als het latere Indonesië grote politieke en sociale veranderingen teweeg. Voor veel Indische migranten was het een gedwongen vertrek. Plunderingen, diefstal, moord: veel Indische Nederlanders waren hun leven niet zeker tijdens de Bersiap-periode. Door de nood gedwongen moesten zij vaak alles achterlaten wat ze bezaten. In Nederland – een land dat na vijf jaar Duitse bezetting bezig was weer op te krabbelen en kampte met grote woningnood – moesten zij een nieuw bestaan opbouwen.

Contractpensions

Het merendeel van de Indische Nederlanders dat in Leeuwarden werd geplaatst, werd gehuisvest in een van de contractpensions. Hoewel het de bedoeling was dat men daar slechts enkele maanden verbleef, duurde dit in de praktijk vaak een halfjaar of langer. De grote toestroom van Indische migranten leidde tot de nodige zorgen in Nederland, maar ook in Friesland en Leeuwarden. Nederland krabbelde op na de Tweede Wereldoorlog en de woningnood was bijzonder hoog. Hoe konden deze nieuwe Nederlanders een toekomst geboden worden? Ondanks dat het streven was om de repatrianten “met hartelijke liefde en zorg in Friesland te ontvangen” werd de opvang door veel Indische migranten als kil en betuttelend ervaren.

Portretten

Naast de geschiedenis van Indische Nederlanders in Leeuwarden vertelt de expositie ook zes persoonlijke verhalen van Indische Leeuwarders. De verhalen gaan over de verbinding met Nederland, het heerlijke eten, een harde opvoeding, de Indische mystiek en het moeilijke Indische verleden.

Was Friesland het beloofde land? 

Gelijktijdig aan de start van deze expositie wordt ook het boek ‘Was Friesland het beloofde land? Indische Nederlanders op drift 1945-1968’ geschreven door Henk de Vries gepresenteerd. Henk de Vries koppelt – vaak dramatische – familieverhalen aan historische feiten en geeft daarmee een indringend beeld van de achtergronden van hun vertrek, aankomst en opvang. Hij legt daarmee een episode in onze geschiedenis bloot die bij velen van ons onbekend is. Het fraai vormgegeven boek bevat ruim 150 nooit eerder gepubliceerde foto’s.

De nieuwe expositie is dagelijks te bezoeken vanaf zaterdag 8 november 2025 t/m zondag 3 mei 2026. Kijk voor actuele openingstijdens op onze website: www.historischcentrumleeuwarden.nl