
Mejuffrouw Matthijssen: Het verhaal van een Leeuwarder feministe
HistorieLEEUWARDEN - Deze zomer ontdek je in het Historisch Centrum Leeuwarden een gloednieuwe expositie over Gerharda Henriëtte Matthijssen (Leeuwarden 1830 – Amsterdam 1907), een bijzondere vrouw uit de geschiedenis van Leeuwarden.
Gerharda was het achtste en daarmee jongste kind van Jan Hendrik en Hermina Wendelinda Rikse. Vader Jan Hendrik had zich in 1812 als kunstschilder in Leeuwarden gevestigd. Zelf schilderde Gerharda ook. Ze kreeg les van haar vader. Al op zestienjarige leeftijd stuurde ze werken in voor de Tentoonstelling van Levende Meesters in de Waag. Ook werden werken van haar meerdere keren geëxposeerd in het stadhuis.
Gerharda, in haar tijd beter bekend als Juffrouw of Mejuffrouw Matthijssen, was een vooruitstrevende vrouw. Ze was de eerste vrouw in Leeuwarden die beroepsmatig fotografeerde. De serie foto’s van haar hand die het meest bekend zijn in Leeuwarden zijn de panoramafoto’s die Gerharda in 1877 vanaf de eerste trans van de Nieuwe Toren op de hoek van de Grote Hoogstraat en Klokstraat maakte. De foto’s waren vanaf een hoogte van 23 meter gemaakt. Omdat de toren op de Zuidelijke Eeterp stond had ze een prachtig zicht over de binnenstad.
![]()
In de periode 1878-1903 leidde Gerharda een succesvolle kunstgalerie en -handel aan het Ruiterskwartier. Als initiatiefneemster en organisator van de ‘Tentoonstelling van voorwerpen van Nijverheid en Kunst uitsluitend door Vrouwen Vervaardigd’ (1878) in de Manege bij de Arendstuin, de eerste nationale tentoonstelling waarin werk van vrouwen centraal stond, was ze haar tijd ver vooruit.
In de expositie ‘Mejuffrouw Matthijssen, het verhaal van een Leeuwarder feministe’ maak je kennis met het leven van een veelzijdige en vooruitstrevende vrouw, én met de wereld waarin zij leefde. De tentoonstelling is nog te zien tot en met zondag 19 oktober. De toegang is gratis.


























