Smoel Leeuwarden laat mensen met beperking creatief zijn
CultuurLEEUWARDEN - Smoel Kunstwerkplaats in Leeuwarden is een plek waar mensen met een beperking terecht kunnen om bezig te zijn met kunst. RondOm Vandaag gaat eens langs bij het atelier, dat veel mogelijkheden biedt, wat ook te zien is aan de vele verschillende kunstwerken en projecten die binnen staan.
Bij Smoel wordt vijf dagen in de week druk gewerkt. Op dit moment is er iemand bezig met het maken van een mozaïeken bloempot, is iemand anders een robotpak aan het maken en zijn er in een ander atelier mensen bezig met het maken van een vis van gerecyclede spullen voor een tentoonstelling in Makkum. Op andere dagen van de week is het ook een drukte van jewelste. Doordeweeks zijn er maximaal zeventien of achttien mensen aanwezig in het atelier.
Er zijn acht begeleiders, waarvan er elke dag sowieso drie aanwezig zijn. Eén per groep. Ilona Peters, eigenaresse van de kunstwerkplaats: “Al deze mensen kunnen prima even zelfstandig werken. Je moet ook niet een overvloed hebben aan begeleiding, want dat kan ook ongemakkelijk worden. Daar proberen we wel rekening mee te houden.” Kyra, een van de medewerkers zegt: “Ze begeleiden ons, ze vragen aan ons wat we moeten en willen doen. In de pauze gaan ze met ons wandelen, dat is altijd wel gezellig.” Peters vertelt daarna: “We proberen het werk niet van iemand over te nemen, want hier werken mensen die heel veen zelf kunnen. Soms heeft iemand wel eens hulp nodig bij het opstarten van een nieuw project of een werkstuk. Als je iets nieuws wilt maken kan dat soms best wel moeilijk zijn. Welke stappen moet je nemen, wat heb je nodig, wat moet je hierna doen. Daarmee kunnen wij helpen.” Smoel kunstwerkplaats heeft nu 27 medewerkers, allemaal maken ze verschillende soorten kunst. Zo staan er in het atelier schilderwerken, mozaïeken, standbeelden van papier mache, maskers, en nog veel meer andere vormen van kunst. Medewerkers worden regelmatig uitgedaagd andere stijlen te proberen, vertelt Ilona Peters. “We zien vaak dat mensen hier komen die zeggen dat ze maar een ding leuk vinden om te doen, maar dat ze dan toch geïnspireerd raken door collega’s die iets anders maken en andere vormen gaan proberen. Dat is wel het mooie van deze plek.”
De meeste medewerkers zitten al jaren bij Smoel, waar ze een aantal dagen in de week terecht kunnen om aan hun eigen projecten of groepsproject te werken. Een werkdag begint tussen negen uur en half tien, waarna rustig wordt besproken wat de plannen voor vandaag zijn. Dan gaat iedereen zelfstandig aan de slag. Peters: “Dat is al zo gebruikelijk dat we ze niet eens hoeven aan te sturen om te beginnen.” de begeleiding is er, naast met kunst bezig zijn en je hierin ontwikkelen, veel aandacht voor sociale comunicatie en respect hebben voor elkaar. We stellen met elke medewerker persoonlijke doelen op om aan te werken. Dit kunnen praktische doelen zijn, leren hoe je een mooie voeglijn krijgt bij het mozaieken bijvoorbeeld. Maar de doelen kunnen ook te maken hebben met stabiel blijven en vaak met je verder ontwikkelen. Hoe klein of groot dat ook is.
Kyra: “Ik maak Mozaïek Potten, ik ben met borduren bezig, soms ben ik aan het tekenen en af en toe doe ik iets met papier maché.” Eerst vond ze papiermache niet zo interessant, totdat ze het een keer probeerde nadat ze zag dat een andere medewerker het ook deed. Bjarne, een andere medewerker, schildert en is regelmatig met hout bezig. Verderop in het atelier staan een aantal van zijn kunstwerken. Een aantal geschilderde zwanen en meerdere portretten. Op de koelkasten hangen magneten met door hem gemaakte kunst. Hij zit inmiddels al meer dan tien jaar bij Smoel.
Op een groot bord staat met krijt de aankomende projecten geschreven. “We proberen elk jaar ook wat buiten de deur wat te doen. We willen laten zien wat wij kunnen, want wij kunnen prima meedoen met andere kunstenaars. We willen meer dan alleen hier lekker werken, wat natuurlijk ook hartstikke fijn is, maar onze kunst mag best gezien worden. Daarom doen we ook mee aan kunstroutes en exposities.” De kunstwerken van de medewerkers in de etalage en die door het hele gebouw te vinden zijn, kunnen ook worden gekocht of gehuurd door particulieren en bedrijven.
