Oorlog in Heerenveen: Het Lancaster-monument in Oudehorne
HistorieOUDEHORNE - Elk jaar op 4 mei zijn we in Nederland twee minuten stil. Twee minuten waarin we de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en hen die stierven in oorlogssituaties en bij vredesoperaties daarna herdenken. Elke dorp in Friesland kent ook haar eigen verhaal. RondOm Heerenveen ging op zoek naar zo’n verhaal in gemeente Heerenveen en kwam het Lancaster-monument tegen in Oudehorne.
In de nacht van 14 september 1942 is er een Britse Lancaster W 4108, een bommenwerper, op weg naar Bremen. Aan boord waren zeven bemanningsleden, uit Canada, Wales, Schotland, Engeland en Nieuw-Zeeland. Hun lading bestond uit één bom van tweeduizend kilo en bijna honderd brandbommen. Op de heenweg, de Lancaster had haar doel Bremen nog niet bereikt, werd het toestel uit de lucht geschoten door Ludwig Becker, berucht onder de naam ‘nachtprofessor’.
Foto: Cpl Phil Major ABIPP
Ludwig Becker
Ludwig Becker was een succesvolle piloot van de Duitse Luftwaffe. Vanwege zijn successen, en omdat hij in de nacht vloog, kreeg hij de bijnaam ‘nachtprofessor’. Becker ontwikkelde zijn eigen vechttechniek om bommenwerpers neer te halen. In plaats van direct achter het toestel te vliegen, waarbij hij snel gespot kon worden door de schutter in de staat van het vliegtuig, vloog hij eronder. Eenmaal onder zijn slachtoffer vertraagde hij zijn eigen vliegtuig om op hetzelfde tempo te vliegen, om vervolgens langzaam te stijgen naar zo’n vijftig meter onder het toestel. Vervolgens zette hij een snelle stijging in, waarbij hij het vuur opende. Omdat Becker’s vliegtuig tijdens die stijging snelheid verloor, haalde de bommenwerpen hem weer in, waardoor het dwars door de kogelregen vloog. Op die manier had Becker zijn vizier bijna nooit nodig en was hij dodelijk accuraat. In januari 1943 vertrok Becker op een missie, maar hij is nooit weer teruggekeerd. Hij is in 1949 doodverklaard.
De slachtoffers
Omdat de Lancaster in de nacht van 14 september haar lading nog moest laten vallen en Bremen nooit had bereikt, was er bijna niets meer van het toestel over nadat het neerstort. De resten die nog in het weiland in Oudehorne lagen, zijn door de bezetter afgevoerd.
De zeven bemanningsleden van de Lancaster kwamen om. Dit waren John Joseph William Adams, Edwin Frederick Dowdell, Percy Kenneth Jones, Reginald Laurence Moss, Robert Robertson, Patrick Elmer Vivian en George Alec Walker. Zij werden met militaire eer begraven op de begraafplaats in Nieuwehorne.
Het monument
Het ‘Lancaster-monument’ in Oudehorne (gemeente Heerenveen) is opgericht ter nagedachtenis aan de zeven omgekomen bemanningsleden van de Britse Lancaster W 4108 die op 14 september 1942 in een weiland aan de Buitenweg is neergestort. Het Lancaster-monument in Oudehorne vindt je aan de Buitenweg, tegenover de kleine Kiekenberg. Het monument is onthuld op 14 september 1992 door Yme de Jong en mevrouw Poore, de zus van één van de slachtoffers. Het was een initiatief van Werkgroep september 1942, bestaande uit Lieuwe Boonstra (tekenaar bij Rijkswaterstaat), Foppe de Boer (oud-conservator van het Gorredijkster streekmuseum) en Yme de Jong (onderwijzer). Dit lezen we op www.4en5mei.nl, waar je informatie van veel oorlogsmonumenten kan vinden.
