‘Nepal is volgens onze norm een arm land, maar de inwoners zijn misschien wel rijker dan wij’

HEERENVEEN - 25 jaar lang zette stichting Studentenprojecten Nepal (SPN) zich in voor de toekomst van duizenden kansarme jongeren in Nepal. Nu is het tijd om afscheid te nemen van de werkzaamheden en projecten. Oprichtster Froukje Nijholt en voorzitter Gerda Breeuwsma vertellen vol passie over een kwart eeuw vol succesvolle projecten, bijzondere ontmoetingen en het land dat zo diep in hun hart zit. 

In 2000 vertrok Froukje voor het eerst naar Nepal om de Mount Everest met eigen ogen te bewonderen. Tijdens de trekking door de Himalaya ontmoette ze Thakur Dhital, een 17-jarige student die als drager voor een trekkingbureau wat bijverdiende. “Je hebt natuurlijk je eigen rugzak mee, maar je hebt ook heel veel bagage nodig voor onderweg. Dragers dragen de bagage van mensen die meegaan op zo’n trekking,” legt Froukje uit. Het viel haar op dat één jongen elke avond stilletjes met zijn neus in de boeken zat, terwijl de anderen niks anders deden dan lachen en spelletjes spelen. Ze maakte een praatje met de jongen, die slechts vijf woorden Engels sprak. Met handen en voeten vertelde hij Froukje dat hij uit een arm gezin in het Gorkha-district kwam, waarna Froukje besloot hem te gaan sponsoren. 

Wilde periode

De Heerenveense ging op bezoek bij Thakur en zijn ouders om zelf te ervaren hoe ze daar leefden. Eenmaal terug in Nederland ging ze op onderzoek uit. Ze belde onder andere het Ministerie van Buitenlandse Zaken om na te gaan of er al initiatieven waren voor kansarme studenten in Nepal. “Studentensponsoring bleek op kleine schaal wel te bestaan, maar een computerproject bijvoorbeeld niet, terwijl computerlessen heel belangrijk zijn om aansluiting te vinden in de maatschappij,” vertelt Froukje. In de zomer van 2000, enkele maanden na haar reis, richtte ze samen met Corry en Bote Nicolay stichting Studentenprojecten Nepal op. Thakur werd ingeschreven als eerste sponsporstudent.

Via de Commerciële Club Zuid Friesland ontmoette Froukje Sjoukje Lania, die enthousiast reageerde op het plan om een computerproject voor kansarme studenten op te richten. Dat was precies iets voor haar dochter Cathelijne. Zelf werd ze bestuurslid studentensponsoring. Slechts een paar maanden later vertrokken Cathelijne Lania en Marcel Peeters naar Nepal. Zij zetten zich met hart en ziel in om een computerinstituut voor kansarme studenten te verwezenlijken. Dat lukte. In november 2000 tekenden Froukje en toekomstige voorzitter Ang Tsering Lama een intentieovereenkomst voor de oprichting van een nieuwe NGO voor het computerproject. Het Student Project Nepal Computer Instituut (SPN-CI) in Kathmandu werd in januari 2001 geopend. “Er gebeurde heel veel in het eerste jaar,” blikt Froukje terug. “De energie en de flow die ik toen ervaarde, waren geweldig. We deden het echt met z’n allen, er was altijd wel een vrijwilliger die wilde helpen. Je denkt dan echt: ‘wauw, dat dit lukt’. Ik vond het wel een hele wilde periode.”

Vleugels

Met de steun van particulieren, bedrijven en organisaties als Wilde Ganzen zijn er tot en met 2025 ruim 5000 certificaten uitgereikt aan computerstudenten. Ook werden er tien scholen gebouwd in afgelegen dorpen, waardoor veel kindhuwelijken en kinderarbeid zijn voorkomen. “Het onderwijs was in het Gorkha-district echt minimaal,” zegt Gerda, die zich tien jaar geleden aansloot bij het bestuur en sinds 2018 voorzitter is. “Het is een heel afgelegen gebied waar je moeilijk kunt komen. De overheid had er daardoor ook nauwelijks oog voor. Stichting SPN heeft altijd samengewerkt met lokale partners. Zij zijn onze ogen en oren daar en wij hebben vooral hun wensen gefaciliteerd. Altijd op onderwijs gericht en altijd op versterking van de mens zelf. Dat is echt de kracht van onze stichting.”

In de loop van de jaren zette SPN verschillende projecten op, waaronder het landbouwproject, waterproject en winterkledingproject. Daarnaast besloot het bestuur zich extra in te gaan zetten voor jongeren met een beperking. Tijdens een trektocht door het Gorkha-district, vlak na de aardbeving in 2015, ontmoette Gerda de 15-jarige Dibash Pariyar. De jongen heeft spina bifida, oftewel een open rug, en is zwaar invalide. “Ik zag meteen dat er zoveel power in hem zat, maar onderwijs was voor hem moeilijk toegankelijk. In Nepal worden mensen met een beperking vaak buitengesloten. Op school wilden ze hem eigenlijk niet, maar Dibash’ vader, moeder en broers droegen hem op hun rug ernaartoe,” vertelt ze. Dankzij een sponsor van SPN kon Dibash studeren, zijn medicijnen betalen en kreeg hij een elektrische scooter. Nu is hij getrouwd en afgestudeerd als journalist. “Het heeft hem vleugels gegeven, maar hij geeft anderen ook weer vleugels. We zien vaak dat jongeren die het zelf beter hebben gekregen, zich ook weer inzetten voor anderen. Dibash helpt nu bijvoorbeeld andere mensen met een beperking. Dat is een hele mooie spin-off.” 

Verzelfstandiging

De laatste jaren ziet SPN dat de overheid en NGO’s in Nepal steeds meer zelf van de grond krijgen. “Ze realiseren zich dat ze zelf ook meer moeten doen, in plaats van altijd naar ons te kijken. In die zin hebben we eigenlijk de basis neergezet. Het land is met de tijd wat rijker geworden en de overheid werkt meer decentraal, dus nu is het tijd dat ze projecten zelfstandig op gaan pakken,” legt Gerda uit. Vanaf 2025 start SPN dan ook geen nieuwe projecten meer. De stichting neemt de tijd om lopende projecten netjes af te ronden, waarna de stichting in 2027 officieel wordt opgeheven. “We hebben ook te maken met een ouder wordend bestuur en het is moeilijk om nieuwe mensen te vinden die net zo gepassioneerd zijn. Je kunt altijd wel weer nieuwe projecten verzinnen, maar het is na 25 jaar ook mooi om zelf, op onze eigen manier, af te kunnen ronden.” Moeilijk vinden ze dat niet. “We zijn dankbaar dat we dit hebben kunnen doen en kijken op heel veel mooie dingen terug. De Nepalese manier van denken en leven heeft ons heel veel gebracht,” zegt Froukje. “Nepal is volgens onze norm misschien een arm land, maar de inwoners zijn misschien wel rijker dan wij. Ze leven veel meer in het moment en hebben veel meer oog voor elkaar. We hebben ontzettend veel van ze geleerd,” voegt Gerda toe.

Nepalfestival

Om het 25-jarig jubileum te vieren, organiseert SPN op 22 november een Nepalfestival in Fletcher Hotel De Heidehof in Heerenveen. “Het wordt een gezellige middag met Nepalese dans en muziek, lezingen en kraampjes met mooie producten uit Nepal. Bezoekers ontvangen bovendien het jubileummagazine en kunnen genieten van een afsluitend buffet. Het festival is feestelijk, ontspannen en een mooie manier om je te laten inspireren, op welke manier dan ook,” zegt Gerda enthousiast. Het festival begint om 14:00 uur en is gratis toegankelijk. Aan het buffet zijn wel kosten verbonden; aanmelden kan via 06-29096556.