‘Met de kraam naar Drachten voelt als thuiskomen’

DRACHTEN - Vanaf november ruikt het heerlijk op het Museumplein in Drachten. Al meer dan tien jaar bakt en verkoopt Gebakkraam Sipkema hier hun waar, van de ‘normale’ oliebol (met of zonder krenten) tot de Cheese Crispy Chili-bol. RondOm Drachten mag een kijkje in de keuken nemen.

Als achtjarig meisje stond Sophia Roulaux, oliebollenbakster van Gebakkraam Sipkema op het Museumplein, voor het eerst in de kraam van haar ouders: “Het eerste taakje dat je leerde, was het vullen van de zakjes poedersuiker. Omdat ik nog zo klein was, stond ik op een sinaasappelkistje, anders kon ik er niet goed bij. Later mocht ik ‘roedertje’ zijn en in de afbakpan roeren en daarna mag je steeds vaker de klanten helpen.”

Het runnen van een oliebollenkraam is traditiegetrouw een familieaangelegenheid. Het zijn vaak families die in het voorjaar, in de zomer en in de herfst op de kermis staan: “In de warmere maanden verdienen we ons geld om de winter door te komen, maar die maanden zijn wel heel lang zonder inkomsten. Onze voorouders zijn toen oliebollen gaan bakken om die periode te overbruggen en dat doen veel families nog steeds.” In de zomer met de kermis van stad naar dorp trekken en in de winter op één vaste plek staan. Het zijn twee contrasterende werelden. Beide hebben hun charme, vindt Sophia: “Met de kermis ben je vijf, soms tien dagen ergens en dan ga je verder. Je ziet kinderen wel opgroeien, dan zat dat jochie vorig jaar nog bij je eendjes te vangen en staat hij nu in de rij voor de botsautootjes, maar er is minder persoonlijk contact. In de oliebollenkraam leer je je klanten echt kennen.”

Drachten voelt als thuiskomen 

Sophia staat al meer dan tien jaar met haar oliebollenkraam op het Museumplein in Drachten: “De eerste twee weken ben ik altijd een beetje gespannen: is iedereen er nog? We staan hier twee maanden en sommige mensen komen elke dag, of op een vast moment in de week. Die mensen herken je, je weet wat ze bestellen én je mist ze als ze er niet meer zijn.” Veel van die vaste klanten delen lief en leed met de oliebollenbakster: “Dan hebben we de kraam net neergezet en dan kloppen ze al aan. Omdat je bijna een jaar niet bent geweest, hebben ze veel te vertellen. Mooie dingen, maar ook verdrietige dingen. Dat iemand haar partner is verloren bijvoorbeeld. Ik ben dan wel een echte huilebalk hoor, ik snik gewoon met ze mee.” Zo heeft de oliebollenkraam ook echt een sociale functie in de winkelstraat: “Veel mensen komen niet alleen voor een lekkere oliebol, maar ook voor een praatje. Ik vind dat alleen maar gezellig. Als het weer winter is en ik met de kraam naar Drachten kom, dan voelt het echt als thuiskomen.”

Eigen recept

Natuurlijk staat Sophia niet alleen te kletsen in de kraam, maar wordt er ook hard gewerkt. Het beslag wordt zelf gemaakt: “We maken natuurlijk het basisrecept — meel, water en gist — maar we voegen een geheim ingrediënt toe. Bovendien gebruiken we nog altijd een ouderwetse lepel om het beslag in de olie te doen, dat maakt de bol voor ons gevoel luchtiger en lekkerder, en bakken in arachideolie. Dat is duurder, maar dat zorgt er wel voor dat de bol wat minder vet is.” Iedere oliebolbakker maakt zijn bollen net wat anders, weet Sophia: “De smaak verschilt heel erg. De één wil juist een vettere bol, de ander wil graag dat de rozijnen zijn geweekt in warm water. Wij maken het op onze manier en onze vaste klanten waarderen dat.” Het recept van Sophia en haar familie staat al jaren vast en ze experimenteren niet met andere ingrediënten. Ze proberen wel mee te gaan met de trends: “Bollen met speciale toppings, zoals de Nutellabol of de Dubai-bol van vorig jaar, zijn daarentegen wel populair.” Toch kent ze Drachten inmiddels goed genoeg om te weten dat de normale oliebol — met of zonder krenten — nog altijd het meest geliefd is: “En de Berlinerbol, die blijft ook erg populair.”