Lezen op de plee? Dat is tegenwoordig deel van het leesonderwijs op PRO Drachten

DRACHTEN - PRO Drachten is goed bezig op het gebied van leesbevordering en leesonderwijs. Begin dit jaar mochten ze al het Lettergekbordje in ontvangst nemen van FERS en sinds kort zijn ze ook een Inspiratieschool op dit gebied. Dat de school zo uitblinkt, komt omdat taal en lezen niet alleen een belangrijke rol speelt in de leslokalen, maar ook tijdens de praktijklessen, in de gangpaden en sinds kort zelfs op de wc. Op dinsdag 25 oktober werden de twee LEESPLEES feestelijk geopend door Daphne de Boer, VO-leesconsulent vanuit Bibliotheek Drachten, AVO-docent Justien Dam en de eersteklassers van PRO Drachten.

LEESPLEES is een initiatief van het Fries Leesoffensief, een initiatief vanuit FERS en de Friese Bibliotheken die zich inzet voor het vergroten van de leesvaardigheid in de provincie. Het idee achter de LEESPLEES is dat toiletbezoekers op een ongewone plek met lezen in aanraking komen. In de LEESPLEES, die nu vooral nog te vinden is in scholen voor voortgezet onderwijs, hangen er posters met een spannend of intrigerend fragment en een QR-code die de lezer aanmoedigt om de volledige tekst zelf te lezen. Het project is vormgegeven door Fers, dat verschillende teksten selecteerde uit eerdere projecten van Uitgesteld Geluk (Leeuwarden City of Literature) en LêsNo (o.a. Afûk, Cedin en Fers). 

Eigen teksten uitkiezen

Het zijn mooie teksten die Fers uitzocht voor dit project, erkennen Daphne en Justien, maar het zijn niet teksten die passen bij de leerlingen van PRO Drachten: “Daarvoor zijn ze te moeilijk en spreken onze leerlingen niet aan,” legt Daphne uit. Namens Bibliotheek Drachten denkt ze als leesconsulent met de school mee over leesbevordering binnen het leesonderwijs. “Als ik één ding heb geleerd over de leerlingen van deze school, is dat je ze niet moet onderschatten. Net als iedereen verdienen ze rijke teksten die passen bij hun belevingswereld. Maar als een tekst echt te hoog gegrepen is, dan werkt dat ook ontmoedigend.” Bovendien past het scannen van een QR-code niet echt op een school waar de smartphone tijdens schooltijd in de kluis hoort: “We hebben Fers gevraagd of we zelf passende teksten voor onze leerlingen mochten selecteren en dat mocht’

Als ik één ding heb geleerd, dan is het dat je deze leerlingen niet moet onderschatten

Het resultaat is drie verschillende posters met fragmenten die passen bij de school, de leerlingen én de thema’s die behandeld worden tijdens het leesonderwijs. Ze trappen het project af met een tekst van Bibi Dumon Tak uit het boek ‘Vandaag houd ik mijn spreekbeurt over de anaconda’, die bij het thema ‘vissen’ past: “Zij schrijft beeldende, grappige en ook informatieve teksten die goed passen binnen het leesonderwijs.” Daphne koos ook voor een fragment uit het boek ‘De Meisjes’ van Annet Schaap en ‘Wolvenhart’ van Suzanne Wouda, die respectievelijk bij de thema’s ‘sprookjes’ en ‘de Tweede Wereldoorlog’ passen. 

Feestelijke opening

Op dinsdag 25 november zijn de twee LEESPLEES in PRO Drachten geopend met de eersteklassers. Daphne las het fragment - zittend op een toiletpot in de gang - voor, er werd geproost met een glaasje toiletwater en daarna werd het lintje, uiteraard gemaakt van felroze toiletpapier, officieel doorgeknipt. “In de aankomende week worden de volledige teksten voorgelezen in alle de klassen,” legt AVO-docent Justien uit. Volgens haar is dat de kracht van dit project: “De leerlingen lezen de teksten op de wc, komen daarmee in aanraking met een tekst die ze anders misschien nooit tegengekomen waren, en daarna worden ze besproken tijdens verschillende lessen.” Taalonderwijs, daar zijn de docenten van PRO van overtuigd, hoort immers niet alleen thuis in de taalles, maar ook in de praktijklessen. De LEESPLEES maakt het ook voor die docenten laagdrempeliger om over taal te praten: “Bij BEVO, Beeldende Vorming, waar de leerlingen creatief bezig zijn, kunnen ze bijvoorbeeld een tekening maken van de hoofdpersoon of het onderwerp.”

Geletterdheid missie van de school

Er is veel aandacht voor leesonderwijs en leesbevordering op PRO Drachten. Hun doel is om alle leerlingen na hun schoolperiode zelfredzaam de maatschappij in te gaan: “Daar hoort geletterdheid bij. Je moet ook je werkinstructies kunnen lezen, of de brief van de gemeente. Het is lastig om van alle leerlingen echte lezers te maken, maar hier doen we wel ons best voor. Ze moeten in ieder geval wel allemaal leesmeters maken op school om zich later te kunnen redden.” De LEESPLEES, maar ook de schoolbibliotheek en diverse activiteiten zoals de Poëzieweek dragen bij aan een rijke leescultuur in de school: “We laten zien dat lezen geen ‘moetje’ is, maar dat verhalen leuk, grappig, spannend of intrigerend kunnen zijn.”

We laten zien dat lezen geen ‘moetje’ is