Hoe dementie en eenzaamheid samenhangen
GezondheidFRIESLAND - Elk jaar staan er in september twee belangrijke thema’s centraal: Wereld Alzheimer Dag (21 september) en de Week tegen Eenzaamheid (25 september tot en met 1 oktober). Hoewel er op deze dagen aandacht wordt gevraagd voor twee verschillende onderwerpen, hebben ze ook met elkaar te maken. Zo is eenzaamheid voor veel mensen met dementie en hun naasten een dagelijks probleem.
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. De ziekte gaat, naast geheugenverlies, gepaard met uitdagingen die sociale contacten bemoeilijken. Praten en gesprekken volgen kan zwaar zijn, en bekende gezichten worden soms niet goed herkend. Dit kan ertoe leiden dat mensen met dementie zich, bijvoorbeeld uit schaamte of onzekerheid, terugtrekken of door hun omgeving worden gemeden. Bovendien verliezen veel mensen met dementie geleidelijk hun zelfstandigheid, waardoor ze afhankelijk worden van familie of zorgverleners. Het gevolg kan een gevoel van isolatie zijn, dat wordt versterkt wanneer vrienden of kennissen niet weten hoe ze met de ziekte moeten omgaan. Andersom zou eenzaamheid ook juist een oorzaak van dementie kunnen zijn, al blijkt dat lastig te onderzoeken.
Eenzaamheid onder mantelzorgers
Eenzaamheid treft niet alleen mensen met dementie; ook hun mantelzorgers krijgen er vaak mee te maken. Het zorgen voor een dierbare kan intensief en tijdrovend zijn, waardoor er minder tijd overblijft om af te spreken met anderen. Daarnaast is de emotionele belasting soms groot, zeker wanneer vrienden en familie niet altijd begrijpen wat de zorg inhoudt. Het gevoel er alleen voor te staan, gecombineerd met het ontbreken van erkenning of steun, kan leiden tot flinke eenzaamheid. Uit onderzoek van Dementiemonitor Mantelzorg bleek bijvoorbeeld dat mantelzorgers van mensen met dementie zich bijna twee keer zo eenzaam voelen als mensen uit de algemene Nederlandse bevolking.
Ontmoetingsplekken
Verschillende organisaties zetten zich actief in om eenzaamheid onder mensen die te maken hebben met dementie te verminderen. Alleen al bij Alzheimer Nederland zijn ruim 3750 vrijwilligers betrokken, bijvoorbeeld bij Alzheimer Cafés en trefpunten. Mensen met dementie en hun naasten kunnen hier terecht voor ontmoeting, ondersteuning en advies. In Friesland zijn deze ontmoetingsplekken onder andere in Leeuwarden, Drachten, Heerenveen, Wolvega en Sneek te vinden. Ook online zijn er verschillende gespreksgroepen voor kinderen en partners van mensen met dementie. Deze duren vaak anderhalf uur en vinden plaats via Microsoft Teams. Meer informatie is te vinden op www.dementie.nl.
Wat kan jij doen?
Om te laten zien dat je betrokken bent bij dementie, kun je een Vergeet-mij-niet-product aanschaffen via www.alzheimernederland.nl. Van speldjes tot sleutelhangers en sieraden: het herkenbare blauwe bloemetje is op allerlei manieren verwerkt. Met je aankoop steun je bovendien belangrijk onderzoek naar een toekomst zonder dementie. Het Vergeet-mij-niet-speldje is in het kader van Wereld Alzheimerdag momenteel gratis te bestellen.
Natuurlijk zijn er ook andere dingen die je kunt doen om eenzaamheid onder mensen met dementie en hun naasten te verminderen. Een kop koffie of telefoontje kan al een wereld van verschil maken. Wees geduldig en neem de tijd om naar de ander te luisteren, ook als het gesprek soms traag verloopt of ongemakkelijk voelt. Kleine gebaren als deze kunnen ervoor zorgen dat iemand zich gezien en gewaardeerd voelt, en eenzaamheid vermindert.
