Jacco mag ‘zijn’ Tijdskompas samen met Philips verder ontwikkelen tot echt product

DRACHTEN - Tweedejaars studenten van Firda die HealthTech hebben gekozen als één van hun keuzeonderdelen, hebben tijdens het evenement Youth Design laten zien welke moderne oplossingen zij hebben ontwikkeld voor hun opdrachtgevers uit de zorg. Derdejaarsstudent Jacco van der Wal werd extra in het zonnetje gezet. De klok die hij vorig schooljaar ontwikkelde om mensen met dementie te ondersteunen bij hun dagplanning en ritme, mag hij nu, samen met Philips, verder ontwikkelen tot een echt product.

Om hun horizon te verbreden, hun skills écht in de praktijk te brengen en kennis te maken met verschillende mensen, krijgen studenten van Firda tijdens hun studie de mogelijkheid om te kiezen uit verschillende keuzedelen. Al tien jaar kunnen studenten in de richting van techniek en zorg kiezen voor HealthTech. Docent Pieter de Zwart legt uit wat het vak inhoudt: “Tijdens HealthTech gaan de studenten één middag in de week aan de slag met hun project. Ze werken aan een technische oplossing voor een praktisch vraagstuk uit de zorgpraktijk, die ze ontvangen van een opdrachtgever.” Het is een bewuste keuze dat de studenten een oplossing zoeken voor een echt probleem: “We merken dat studenten dit heel motiverend vinden, omdat ze er echt iemand mee kunnen helpen. Het is veel interessanter dan een schoolproject dat daarna in de la belandt.”

Studenten van verschillende richtingen werken bij HealthTech samen: “Dat zorgt voor een leuke dynamiek,” vertelt Pieter. “In het begin weten ze nog niet zo goed wat ze aan elkaar hebben, maar gaandeweg merk je dat ze steeds meer elkaars kwaliteiten benutten. Het zijn hele verschillende types, maar ze versterken elkaar.” De studenten doen alles zelf, van het probleem goed in kaart brengen tot het maken van de prototypes: “HealthTech is heel praktijkgericht en dat is erg leerzaam. Ze zijn niet alleen bezig met hun vak, maar leren ook hoe je een probleem goed in kaart kunt brengen, hoe je communiceert met een opdrachtgever en hoe je een goed idee kunt presenteren.”

Niet de eerste keuze

Vorig jaar koos student Jacco van der Wal voor dit keuzedeel: “Om eerlijk te zijn was het niet mijn eerste keuze,” vertelt hij. “Ik wilde eigenlijk het keuzedeel Waterstof doen, dat is zo lekker explosief, maar dat keuzedeel is heel populair. Mijn tweede keuze was HealthTech. Mijn vader is technisch en werkt bij Philips, mijn moeder werkt in de zorg, bij HealthTech komen die twee werelden samen. Daarom leek het mij interessant.” Tijdens de eerste samenkomst presenteren de opdrachtgevers hun problemen aan Jacco en de andere studenten: “Bij de introductie van Huys ter Swaach had ik gelijk het idee voor een oplossing waar een zon en een maan op stonden. Daarom vond ik het gelijk een interessant vraagstuk.”

Bij HealthTech leren de studenten echter ook dat het niet de bedoeling is om gelijk te denken in oplossingen, vertelt docent Pieter: “Vooral de techneuten willen het liefst gelijk aan de slag, maar het gaat er ook om dat je het probleem goed begrijpt. Daarvoor moet je in gesprek gaan met de opdrachtgever, om hun eisen en verwachtingen scherp te krijgen.” Jacco en zijn groepje gingen langs bij Huys ter Swaach: “We leerden dat mensen met dementie soms moeite hebben met de tijd. Ze kunnen bijvoorbeeld niet meer klok kijken of hun ritme raakt in de war, waardoor ze bijvoorbeeld juist in de nacht wakker zijn.” Ook gaat de groep in gesprek met een expert op het gebied van licht en geluid: “Hij vertelde hoe licht, geluid en geur invloed hebben op de hersenen.”

Philips denkt mee

De groep besluit met name te werken met licht en geluid en gaat aan de slag: “Ons eerste idee was een slimme armband, maar het maken daarvan had wat voeten in de aarde en bovendien vroegen we ons af of het haalbaar was om mensen met dementie zo’n armband altijd te laten dragen.” De groep brainstormt verder: “Een groepsgenoot maakte een schets van een apparaat met een zon, een maan en daartussenin een klok. Lampjes eromheen gaven het verstrijken van de dag en de nacht aan.” Met dat idee gaat de groep verder en Jacco maakt een praatmodel: “Dit is eigenlijk een schaalmodel om te laten zien wat je plan is.” Als iedereen overtuigd is, gaat Jacco bezig met het prototype: “Vooral de elektronica bleek lastig te zijn. We werkten met een Arduino Uno, een soort kleine computer. Het probleem was dat de Arduino Uno slechts dertien outputs kan aansturen. Wij hadden twaalf led’s om de uren aan te geven, plus de zon en de maan.” Jacco klopt uiteindelijk op de deur bij Philips, dat graag met hem meedenkt: “Op die manier hebben we elk probleem opgelost dat we tegenkwamen.”

HealthTech werkt nauw samen met Philips. In hun Shared Knowledge Innovation Learning Lab (kortweg SKILL) kunnen de studenten werken aan hun project en ze stellen middelen beschikbaar, zoals hun 3D-printers: “We waarderen die samenwerking zeer,” aldus Pieter. “Omdat ze de lessen in SKILL volgen, ontstaat er een andere sfeer en dankzij hun middelen en expertise kunnen de studenten hun projecten verder uitwerken.”

Mede dankzij de hulp van Philips ontwikkelden Jacco en zijn groep uiteindelijk een hele innovatieve oplossing voor het probleem van Huys ter Swaach: Het Tijdskompas. Een oplichtende zon of maan geeft aan welk moment van de dag het is, de ledlichtjes geven een moment aan. Jacco voegde bovendien nog magnetische pictogrammen toe, die je aan het Tijdskompas kunt bevestigen, waarmee bepaalde activiteiten, zoals koffie drinken of avondeten, zichtbaar gemaakt worden.

Ontwikkelen tot echt product

Vorig jaar presenteerden ze Het Tijdskompas tijdens de oplevermiddag, daarna gingen de jongeren verder met hun studie. Jacco werd af en toe nog wel gevraagd om zijn project te presenteren tijdens voorlichtingen, om te laten zien waar het keuzeonderdeel HealthTech over gaat: “Een paar maanden terug werd ik benaderd door Philips omdat ze mij in contact wilden brengen met TeamVV. Zij waren bezig met het organiseren van Youth Design, een middag om mbo-studenten met innovatieve ideeën in het zonnetje te zetten.” In ‘zijn tijd’ bestond Youth Design nog niet, dus Jacco gaat ervan uit dat TeamVV hem uitnodigt voor een presentatie over zijn project. Hij wordt echter verrast met een waardecheque om Het Tijdskompas samen met Philips verder uit te werken tot een echt product: “Dat had ik echt niet verwacht. Ik ben er heel blij mee. Een samenwerking met Philips, wie kan dat nou zeggen?”

Volgend jaar begint Jacco aan zijn laatste jaar van de opleiding Technicus engineering: “Ik moet nog een half jaar naar school en een half jaar stage lopen. Op vrijdag ben ik vrij, dan hoop ik bij Philips verder te werken aan het Tijdskompas. Ze helpen me onder andere met het verbeteren van de techniek, maar ik heb ook gesprekken over patenten.” Na zijn studie wil hij robotica studeren op het hbo: “Maar wie weet, misschien wordt Het Tijdskompas wel zo succesvol dat ik mij daar volledig op wil focussen.”