Directeur Gerard Bandringa neemt afscheid van De Voorde: ‘Ik ga op zoek naar gedoe’

DRACHTEN - PCBO De Voorde, de basisschool in Drachtster wijk De Drait, neemt afscheid van directeur Gerard Bandringa. Vier jaar lang gaf hij leiding aan een groep bevlogen leerkrachten, nu is het tijd om verder te gaan. De schoolleider gaat ‘gedoe zoeken’, in Gerards eigen woorden, dat is waar hij het beste gedijt. Samen met RondOm Drachten blikt hij terug op zijn tijd als directeur en vertelt hij over zijn visie op het onderwijs: “Als schooleider moet je de balans vinden tussen de meetbare eisen die we als samenleving stellen aan ons onderwijs en onze visie op hoe we het beste onze kinderen kunnen helpen zodat ze zich goed ontwikkelen.”

Een man met een hart voor het onderwijs, zo komt Gerard Bandringa over als je hem ontmoet. Toch heeft hij niet altijd in het onderwijs gezeten. In het verleden werkt hij als leidinggevende voor COA, maar als hij door bezuinigingen gedwongen moet stoppen met zijn werk, moet hij op zoek naar een andere baan: “Ik ging opnieuw nadenken over mijn toekomst en herinnerde mij de tijd dat ik als conciërge bij een basisschool werkte. Daar had ik zulke goede herinneringen aan dat het onderwijs mij opnieuw aantrok.” 

Eerst meester, dan directeur

Toch ziet Gerard zichzelf dan niet gelijk als meester: “Ik wist gelijk dat ik binnen het onderwijs een leidinggevende rol wilde vervullen, maar ben van mening dat je alleen een goede directeur kan zijn als je inhoudelijke kennis hebt over het vak.” Daarom besluit hij de pabo te doen en eerst ervaring op te doen als leerkracht. Hij komt terecht bij PCBO Het Mozaïek in Drachten: “Daar heb ik van mijn collega’s het vak geleerd en dat is nog steeds heel waardevol voor mij. Door mijn tijd als meester weet ik waar leerkrachten tegen aan lopen. Waar de pijnpunten zitten, waar hun passie en drive vandaan komt. Het zorgt ervoor dat ik nu beter tot de kern kom, dat ik de juiste vragen kan stellen om samen tot een oplossing te komen.”

In 2015 krijgt Gerard de kans om schoolleider te worden bij By De Boarne, de christelijke dorpsschool van Boornbergum: “Mijn tijd bij By De Boarne heb ik ervaren als een cadeautje. Er was ruimte om mij te ontwikkelen, ik mocht fouten maken, men had vertrouwen in mij. Bovendien had ik vaak contact met een ervaren senior-directeur die mij ontzettend goed begeleidde.” Wanneer By De Boarne goed draait, wordt Gerard onrustig: “Ik ben iemand die graag processen in beweging zet, maar als het eenmaal draait ben ik niet de juiste persoon om ‘te borgen’, dus om ervoor te zorgen dat de visie in de toekomst duurzaam wordt voortgezet.” Gerard neemt, samen schooldirecteur Paul Mooij, een korte periode een andere basisschool onder zijn hoede: “Dat bleek toch niet optimaal zijn, we konden niet op drie verschillende plekken tegelijkertijd zijn. Toen kwam er een vacature vrij bij De Voorde, perfect getimed.”

PCBO De Voorde

In 2019 start Gerard bij PCBO De Voorde: “De Voorde is een school waar iedereen vanuit passie voor het kind, voor de school en voor het onderwijs werkt. Het team communiceert superprofessioneel met elkaar en staat altijd in het standje ‘vooruit’.” Het blijkt een perfecte match. De Voorde is een school die de visie van Gerard over het onderwijs omarmd: “Ik hoefde ze daarover niet te overtuigen, omdat het al in hen zat. Ik ben geen schooldirecteur die zegt; dit is alleen mijn feestje. Liever praat ik met mijn team om samen met hen een schoolplan te ontwikkelen.”

Het duurt niet lang voor het team en Gerard weten wat ze aan elkaar hebben. Inmiddels zijn er vier ontwikkelingsteam, waarin docenten vanuit hun eigen kracht nadenken over bepaalde aspecten in het onderwijs: “Ik zeg altijd; ik ga niet bij mijn leerkrachten op de pakjesdrager zitten. Soms fiets ik even naast ze, soms even voor ze uit, maar ik neem hen nooit het stuur uit handen. Ik heb het vertrouwen dat ze op basis van hun eigen kennis en ervaring beslissingen kunnen maken die het beste zijn voor de kinderen.”

Leren is een proces, niet een product

Aan zijn bureau op de begane grond van De Voorde pakt hij een grafiek erbij. Het is The Learning Pit, de leerkuil, van filosoof James Nottingham. “Het zit zo; kinderen vinden het helemaal niet erg om iets niet te kunnen,” legt hij uit. “En elk kind vindt het leuk om iets nieuws te leren en denkt niet; dit kan ik niet helemaal. Maar leren is helemaal niet zo makkelijk en er komt een moment dat iets niet lukt. Wij willen kinderen de handvatten geven om dan door te zetten. Hen leren om te leren.”

‘We willen kinderen leren
om te leren’

Leren is een proces, geen product. Daar is Gerard van overtuigd, maar lang niet iedereen is het met hem eens: “Vanuit Den Haag spreekt men steeds vaker van ‘evidence-based’ onderwijs,” zegt Gerard. “De kwaliteit van het onderwijs wordt steeds vaker uitgedrukt in meetbare resultaten. De focus ligt op voorspelbare opbrengsten, maar we zijn geen koekjesfabriek. We werken met levende have.” Daarin ligt volgens Gerard een grote uitdaging. Scholen moeten een balans vinden tussen wat de samenleving van het onderwijs verwacht en hun eigen visie op hoe ze kinderen het beste helpen zich te ontwikkelen: “Want ik snap natuurlijk dat we als samenleving iets verwachten van onderwijs. De maatschappij mag best wat van ons verwachten, maar onderwijs gaat over meer dan alleen cijfers en letters.”

De schoolleider denkt echter wel dat de focus nu teveel ligt op meetbare resultaten, iets wat grote gevolgen kan hebben: “Ten eerste ondermijnt dat de passie van de leerkrachten. Zij zijn niet in het onderwijs gegaan om kinderen te leren hoe ze het beste een toets kunnen maken. Dat krijg je nu echter wel. Teaching for the test wordt dat genoemd, want als je niet de verwachte resultaten behaalt heeft dat negatieve gevolgen voor de school.”

Afscheid

Gerard vindt het jammer dat er in Den Haag niet meer mensen zijn met een achtergrond in het onderwijs, maar is dankbaar dat ze bij scholengemeenschap Adenium ook geloven in groeikracht, waarbij de ontwikkeling van het kind voorop staat: “Bij De Voorde hebben we nu een mooie balans gevonden.” En ja, dan wordt Gerard onrustig. Hij vertelt over een boek dat hij ook las, waarvan de boodschap samen te vatten is in één zin: “Care for me, care for you, care for all. Om goed voor anderen te zijn, moet je goed voor jezelf zijn. Ik had echt nog jaren met veel plezier bij De Voorde willen werken, maar uiteindelijk ben ik dan niet meer de juiste persoon op de juiste plek. Ik ga weer naar gedoe zoeken.” Paul Mooij, met wie hij eerder samenwerkte, neemt het stokje van hem over.

Terugblikkend op de afgelopen vier jaar bij De Voorde kan Gerard bijna niet kiezen tussen al die mooie momenten: “De normale, dagelijkse momenten vind ik nog steeds prachtig. Maar ook de dag dat we na corona weer naar school mochten, of het groep acht kamp dat we tijdens de coronacrisis op school hadden georganiseerd. Ik ben geen dag met tegenzin hierheen gegaan.”