Column Melissa Wijnja: dit is wat ik vind van ‘cancel culture’

De afgelopen weken heb je deze term vast wel voorbij zien komen; cancel culture. Kort uitgelegd wordt met cancel culture bedoeld dat een publiek figuur wordt ‘verbannen’ van één of meerdere platformen (bijvoorbeeld de tv of sociale media) omdat hij of zij bepaalde uitspraken of dingen heeft gedaan die het publiek niet accepteert. De kritiek op dit zogenaamde ‘cancelen’ is dat er geen ruimte is voor verbetering of persoonlijke groei, dat excuses vaak niet genoeg zijn en dat context ook vaak ver te zoeken is. 

Ten eerste moet ik toegeven dat ik die kritiek zeker herken. Regelmatig zie ik online foto’s voorbij komen van politici, artiesten of influencers die compleet uit de context zijn gehaald, achtjarige ongepaste tweets die opgegraven zijn of heftige aanklachten die in ons justitiële systeem allang verjaard zouden zijn. Dat een grote groep mensen dan gelijk iemand in de ban doet zonder even af te wachten op geverifieerde informatie, dat komt wat mij betreft in de buurt van massahysterie en dat is niet eerlijk. 

Toch ben ik ook van mening dat je mensen verantwoordelijk mag houden voor hun gedrag. We zijn allemaal jong geweest. We hebben domme dingen gezegd en we hebben domme dingen gedaan en steeds vaker komen bewijzen hiervan online boven water. In de meeste gevallen ben je allang niet meer die persoon die die fouten had gemaakt. Je bent ouder geworden, waarschijnlijk ook wijzer en wellicht zie je dingen nu anders. Als die gemaakte fouten na jaren weer boven komen drijven, dan is dat natuurlijk confronterend. Ik erger mij alleen te vaak aan de reactie wanneer dat gebeurt. De cancel-kaart wordt getrokken. Lekker makkelijk, denk ik dan. Daarmee ben je immers gelijk het slachtoffer en hoef je geen verantwoordelijkheid meer te nemen voor je gedrag. Zo moeilijk is het toch niet om te zeggen; wat ik toen gedaan was, was niet slim. Ik heb ervan geleerd, ben inmiddels een beter mens en het zal nooit meer gebeuren. 

Daarnaast denk ik dat ‘cancelen’ onderdeel is van de vrijheid van meningsuiting. Ik luister bijvoorbeeld geen Marco Borsato meer en ik koop geen producten van Harry Potter vanwege de transfobe uitspraken van J.K. Rowling. Dat mag gewoon! Ik mag gewoon besluiten om iets niet meer te doen omdat ik niet achter de maker sta. Punt.
Bovendien, noem eens een persoon die effectief écht gecancelled is. Johan Derksen krijgt straks gewoon een nieuw programma, honderdduizenden mensen hebben het nieuwe Harry Potter spel al besteld en Marco Borsato wordt gewoon nog geluisterd en gekocht.

Ik denk dat die cancel-culture dus wel meevalt en heus, jullie kunnen nog jaren onder jullie eigen verantwoordelijkheid uitkomen...