Waarschuwende matrixborden werken: Minder fietsendiefstal in het centrum

DRACHTEN - Tussen 14 augustus en 1 november stond er tussen het busstation aan het Knobelsdorffplein en de fietsenstalling een matrixbord dat voorbijgangers waarschuwde tegen fietsendieven. Het is onderdeel van een nieuwe aanpak van politie en gemeente om burgers erop attent te maken dat ook zij een steentje kunnen bijdragen aan het voorkomen van fietsendiefstal. Nu het bord weg is, maken we de balans op: hoe goed werkt zo’n matrixbord eigenlijk?

Stefan Derine is wijkagent in het centrum van Drachten en merkte tijdens het analyseren van politiedata dat er in de eerste helft van dit jaar meer fietsen in het centrum werden gestolen dan in voorgaande jaren: “In de eerste helft van 2024 is er zestig keer aangifte gedaan van fietsendiefstal of diefstal van fietsonderdelen in het centrum. Niet alleen fietsen worden namelijk gestolen, maar ook onderdelen. Met name onderdelen van elektrische fietsen, zoals de accu of de boordcomputer, worden ook meegenomen,” vertelt Derine. Op basis van die toename besloot het basisteam om extra nadruk te leggen op het voorkomen van fietsendiefstal en zocht hierin de samenwerking met andere ketenpartners zoals de gemeente.

Durk de Haan is adviseur Openbare Orde en Veiligheid voor gemeente Smallingerland: “De gemeente en de politie hebben uiteraard veel contact met elkaar. Wanneer zij iets constateren, zoals een toename in fietsendiefstallen, bespreken ze dit met ons. Wij kijken dan bijvoorbeeld of we bij de gemeente ook hebben gemerkt dat dit toeneemt.” In dit geval stond het nog niet op de radar van de gemeente: “Op zich ook niet heel opvallend, want veel mensen doen alleen aangifte bij de politie wanneer hun fiets is gestolen en maken ze geen melding bij de gemeente,” verklaart De Haan. Samen besloten de gemeente en de politie om iets te doen aan de fietsendiefstallen in het centrum. Waarschuwende matrixborden zijn nog niet eerder ingezet in de gemeente, maar hebben in andere gemeenten al wel hun werkzaamheid bewezen: “We hebben preventieve en repressieve maatregelen ingezet. Het plaatsen van de matrixborden was niet het enige wat we deden om fietsendiefstallen te voorkomen. Er is ook vaker gesurveilleerd en ook op sociale media, in kranten en langs de weg hebben we informatie verspreid over hoe je voorkomt dat je fiets wordt gestolen.”

Hotspots en daders

“In de data zagen we dat er een aantal hotspots in Drachten zijn waar veel fietsen en onderdelen gestolen werden. Dit waren centrale plekken, zoals de fietsenstalling bij het busstation en stallingen in de buurt van de kleinere winkelcentra.” De politie ziet dat er verschillende soorten daders zijn: “Er zijn gelegenheidsdieven die een fiets zien staan waarvan de eigenaar vergeten is het slot dicht te doen, maar we zien ook meer gerichte, georganiseerde daders. Daar zit soms ook een netwerk achter. Fietsen die hier gestolen worden, duiken op Marktplaats op in het westen of zuiden van het land.”

Vertrouwen in de medemens

De fietsendieven richten zich vooral op elektrische fietsen: “Deze fietsen zijn vaak veel waard en we merken dat eigenaren hun fiets niet altijd goed neerzetten, waardoor ze kwetsbaarder zijn voor diefstal,” vertelt Derine. Hij denkt dat dit komt omdat de eigenaar vertrouwt op het vaste ringslot van de fiets en op hun medemens: “Dieven krijgen zo’n vast slot heel snel open, terwijl de eigenaar denkt dat hij zo goed op slot staat. Daarnaast denken veel mensen dat men van elkaars spullen af blijft, terwijl dit helaas niet altijd het geval is.” 

Tips

De belangrijkste boodschap die de matrixborden verspreidde was dan ook het gebruik van een stevig kettingslot. In de campagne, de combinatie van de borden en reclame online, in de krant en langs de weg, maakten ze gebruik van de landelijke campagne Staat-E-Lekker: “We wilden graag de goede dingen adviseren en hier duidelijk in zijn. Staat-E-Lekker heeft een aantal handige tips die ervoor kunnen zorgen dat je fiets nooit gestolen wordt.” Een goed kettingslot is één van de belangrijkste tips: “We raden een extra slot aan met het ART-2-keurmerk of hoger. Je zet je fiets dus op twee verschillende manieren vast; met het vaste ringslot én een extra slot. Gebruik het extra slot om je fiets vast te zetten aan een vast object, zoals een hek, het fietsenrek of een lantaarnpaal. Zet je fiets bovendien in het zicht.” 

Daarnaast zijn er ook een aantal tips die het onderzoek van de politie makkelijker maken, wanneer hij toch gestolen is: “Noteer zoveel mogelijk informatie over je fiets, zoals een framenummer, maar ook opvallende kenmerken, en registreer je e-bike.” 

Aanpak werkt

Eind november kwam er een eind aan deze campagne. De matrixborden zijn weggehaald en dus is het tijd om de balans op te maken: “We kunnen constateren dat deze aanpak heeft geholpen. We zien veel minder fietsendiefstallen en merken ook dat er meer mensen hun fiets goed neerzetten.”  Bovendien waren er veel positieve reacties op de matrixborden: “Mensen vinden het fijn dat er wat gedaan wordt tegen fietsendiefstal,” aldus De Haan.

Politie en de gemeente, allebei nu trotse eigenaar van een matrixbord, weten zeker dat ze de borden in de toekomst blijven inzetten: “Het is een goed middel om veel mensen te bereiken, naast onze andere kanalen. Op sociale media zitten naar verhouding minder ouderen en de krant lezen jongeren dan weer niet. Met de matrixborden bereik je juist die doelgroep die je wil aanspreken.”

Woninginbraak

Korte tijd stond er bij de ingang van Drachten aan de Zuiderhogeweg ook een matrixbord die waarschuwde voor woninginbraken: “Hierin zagen we geen opvallende toename, maar tijdens de donkere dagen en de feestdagen is er wel een piek. Hierop wilden we burgers attent maken.” Tijdens dit soort piekmomenten zetten politie en gemeente vaker in op het informeren over hoe je zelf woninginbraak kan voorkomen: “Bijvoorbeeld door altijd de deur en de ramen dicht en op slot te doen, ook als je maar even weg bent. Of door een lichtje aan te laten, zodat inbrekers niet zeker weten of u thuis bent of niet.” Meer tips kun je vinden op de website van de politie.” Op www.politie.nl kun je meer tips vinden hoe je kan voorkomen dat er bij jou thuis wordt ingebroken.