Het Donorgesprek voeren: zo pak je dat aan

Sinds de invoering van de nieuwe donorwet in juli 2020 is elke Nederlander van 18 jaar of ouder automatisch geregistreerd in het Donorregister met de status “geen bezwaar” tegen orgaandonatie, tenzij ze actief een andere keuze maken. Maar, zelfs als je in het register staat met “geen bezwaar”, kunnen nabestaanden alsnog bezwaar maken als zij niet zeker weten wat jouw wens was. Daarom is het van belang dat zij op de hoogte zijn van je beslissing. De Week van het Donorgesprek, die dit jaar plaatsvindt van 7 tot en met 13 oktober, biedt een uitgelezen moment om het gesprek aan te gaan. 

De cijfers

Uit cijfers van het CBS blijkt dat gemiddeld 75% van de Friezen hun keuze heeft ingevuld in het Donorregister. Een op de drie Friezen wil zijn organen wel doneren als ze overleden zijn en ook een op de drie wil dat niet. Toch blijkt dat mensen vaak niet op de hoogte zijn van elkaars keuze. Zo heeft 40% van de jongvolwassenen tussen de 18 en 24 in Nederland volgens onderzoek van Ipsos geen idee wat de keus van hun ouders is, en weet de helft van de 40 tot 60-jarigen dat ook niet van hun kinderen. Schrik dus niet als je niet weet hoe het met de keus van jouw naasten zit, want je bent zeker niet de enige. 

Tips voor een open en eerlijk gesprek

Hoewel orgaandonatie steeds meer bespreekbaar wordt, is het toch geen gesprek dat snel wordt gevoerd aan de etenstafel. Wel is het verstandig om het onderwerp eens aan te kaarten, want het zorgt ervoor dat jouw naasten weten wat je wilt. Daarnaast kan het een gelegenheid zijn om eventuele twijfels of vragen te bespreken. 

Maar hoe pak je dat aan, zo’n donorgesprek? Daar zijn verschillende manieren voor. Begin bijvoorbeeld met te benadrukken dat je nieuwsgierig bent en geen oordeel hebt. Dit kan helpen om een open sfeer te creëren. Neem vervolgens rustig de tijd voor het gesprek, bijvoorbeeld tijdens een koffiemoment of terwijl je samen iets doet zoals koken of wandelen. Hierdoor wordt het gesprek minder formeel en voelt het vaak minder ongemakkelijk. Ook is het belangrijk om je gesprekspartner de ruimte te geven om na te denken en zijn of haar verhaal te delen zonder onderbrekingen. Sluit af door je gesprekspartner te bedanken, vooral als het een prettig en waardevol gesprek was.

Een goede aanleiding

Je kunt heel goed gebruikmaken van de Week van het Donorgesprek als aanleiding om het gesprek te beginnen, maar je hoeft natuurlijk niet te wachten. Als je onlangs iets in het nieuws hebt gezien over orgaandonatie, kan dit ook een goed startpunt zijn om het gesprek te beginnen. Soms is er ook niet per se een aanleiding nodig. Je kunt bijvoorbeeld ook gewoon je gesprekspartner vragen of hij of zij iemand kent die een orgaan heeft ontvangen of heeft gedoneerd.

Hoe je het ook aanpakt, het donorgesprek voeren is altijd een goed idee. Het motto van de Nederlandse Transplantatie Stichting is niet voor niks ‘vraag het gewoon!’. Door nu het gesprek te voeren, kun je ervoor zorgen dat jouw wil wordt gerespecteerd en voorkom je moeilijke keuzes op een verdrietig moment.