Ruim 2800 jaar oud geofferd mes keert terug naar Appelscha op 8 mei

APPELSCHA - Op donderdag 8 mei 2025 is het Fries Museum te gast in Appelscha. In het kader van het project Fries Museum op Paad organiseert het museum een feestelijk programma rondom een bijzonder voorwerp dat in de jaren dertig werd gevonden in het dorp: een geofferd mes uit de late bronstijd (tussen 100 en 800 voor Christus). Het fraai versierde mes is gemaakt van brons en werd waarschijnlijk bewust in het veen achtergelaten tijdens een ritueel. Het unieke voorwerp keert voor één dag terug naar Appelscha en is in Dorpskamer De Den te bewonderen voor publiek. 

Ook organiseert het museum overdag twee creatieve familieworkshops en ’s avonds een verhalenavond. Daarnaast is de museumbus aanwezig waar een verhalenverteller meer bijzondere verhalen vertelt over andere museumstukken. Het programma begint om 15.00u en duurt tot 20.30u. Alle activiteiten zijn gratis, aanmelden is niet nodig. Het museum nodigt alle inwoners van Appelscha en omstreken uit om langs te komen. Kijk voor het volledige programma op friesmuseumoppaad.nl/appelscha.

In de jaren dertig stuiten arbeiders in Appelscha op een bijzondere vondst: een fraai versierd mes van brons, begraven onder het stuifzand in een dunne laag veen. Vermoedelijk is het voorwerp tijdens een ritueel bewust achtergelaten in de bodem, zo’n 2800 jaar geleden. Brons kan niet uit de Friese bodem worden gewonnen, dus waarschijnlijk komt het mes uit Noord-Duitsland. Hoe kwam het dan in Appelscha terecht? En hoe is het zo goed bewaard gebleven?

Frans de Vries/Toonbeeld

Programma

Overdag bewonder je niet alleen het originele mes, maar ook andere bijzondere museumstukken in de museumbus! Daarnaast schuif je gratis aan bij twee gratis familieworkshops. Van 15.00 tot 17.00 uur kunnen families hun eigen pot maken van klei, geïnspireerd op de bronstijd. Of geniet van de verhalen van schrijver en verhalenverteller Marianne Kootstra. Maak kennis met de veenarbeiders van Appelscha uit het verleden en knutsel erop los met de materialen uit haar rode verhalenkoffertje.
’s Avonds, van 19.00 tot 20.30u, vertellen experts meer over het mes en het Appelscha van vroeger tijdens de verhalenavond. Diana Spiekhout, conservator van het Fries Museum, vertelt dan meer over het mes en over de vondstlocatie. Marianne Kootstra, auteur van Dwarsliggers in Appelscha, gaat daarna in op de tijd waarin het mes werd gevonden. Met haar Verhalenkoffer neemt ze jong en oud mee in een speels verhaal vol raadsels en verrassingen. Ook ’s avonds zijn zowel het originele mes als de andere museumstukken in de bus te bewonderen.

Aron Weidenaar

Stukjes van jou

Fan wa bisto ien? Wêr komsto wei? Wie je vandaag bent, is een optelsom van een heleboel dingen. Hoe makkelijk was het voor jouw pake en beppe om naar school te gaan? Hoe is jouw dorp door de jaren heen veranderd? Wat vonden jouw ouders normaal? Het zijn allemaal stukjes die jou een beetje jou maken. Nog t/m 2026 is het Fries Museum ‘op paad’ door Fryslân met een bus vol stukken die iets zeggen over jou. Over ons. Over onze provincie en onze gewoontes. En het mooie is: het zijn ook écht stukjes van jou. Het museum reist door de provincie met échte collectiestukken, naar de plek waar ze vandaan komen. De museumstukken vormen op locatie de basis voor ontmoeting, verbinding en goede gesprekken. Wat betekent erfgoed voor ons? Wat vertelt het over mij en mijn identiteit? Is het belangrijk om kunst en erfgoed te bewaren? En: welke herinneringen en verhalen over een plek roept zo’n object op? De ontmoeting is wederkerig, want het museum gaat ook verhalen van bewoners documenteren. Zo wordt ter plekke de kennis over de collectie verrijkt. Weten wanneer de bus in de buurt is? Kijk voor meer informatie op friesmuseumoppaad.nl.