Ni’j Jaorboek Nedersaksisch: Canon, Derk mit de Beer en vule meer
CultuurSTELLINGWERVEN - Dit jaor komt de lustrumviering van et Nedersaksisch symposium en van et Jaorboek Nedersaksisch d’r an. De veurbi’je weke verscheen de vierde oflevering van et Jaorboek.
Daorin kuj’ elf deurgaons uutvoerige en diepgaonde stokken lezen. Veur de Stellingwarver kraanten beparken we oons even tot inkelde zaeken die wisse ok veur oonze regio van belang binnen.
Philomène Bloemhoff-de Bruijn uut Oosterwoolde is persioneerd projektleider streektael van de Overiesselakdemie in Zwolle. Ze het heur veurstel uutwarkt veur de Canon Nedersaksiosch en die prissenteert ze in dit boek. Wat moet de ontwikkelde Nederlaander in elk geval weten van et Nedersaksisch? Naor et veurbeeld van de Nederlaanse literetuur-caono gaot ze dat veur veertien onderwarpen bi’jlanges, vraogenderwieze. Zo brengt ze de veurnaemste kenmarken van de tael, et komof uut et Ooldsaksisch, de veurnaemste woordeboeken en netuurlik ok de veurnaemste instituten, schrievers en zangers veur et voetlocht.
Emeritus-hooglerer van de Radboud Universiteit Roeland van Hout gaot in zien bi’jdrege ‘Het Nedersaksisch en Limburgs: een sociolïnguistische insteek’ in op ’e aachteruutgaank in gebruuk. HI’j gaot op verschillende onderzuken naor de regionaole taelen in. In een onderzuuk van de perveensie Frieslaand is him opvalen dat et Stellingwarfs niet arg stark staot in et ‘peblieke domein’. Van Hout beschrift de kerntaeken veur de regionaole taelen op basis van et Europees haandvest en tekent een negental heufdlijnen uut veur et Limborgse taelbeleid. Hi’j sluut of mit: ‘De belangrijkste taak is ervoor te zorgen dat jongere generaties de taal blijven spreken. Het is daarmee van belang om te zorgen dat de regionale talen status en prestige hebben en passen in de dynamiek van de moderne tijd’.
Arjan Sterken is promoventus bi’j Vergeliekende Religiewetenschoppen van de Radboud Universiteit en vertelt over volksverhaeleonderzuuk. Overiesselakedemie-onderzuker Harrie Scholtmeijer gaot o.a. in op et Overiesselse volksverhael Derk mit de Beer.
Drents/Overiessels auteur Chris Canter beschrift hoej’ de Nedersaksische literetuur meer tot leven brengen kunnen, en de taelspecialisten Lex Schaars en Jan Berns laoten zien hoe een Gelders geschiedenisschriever al rond 1650 mooi de pesisie van et Nedersaksisch op ‘e Veluwe en in de Aachterhoeke beschreef.
Wat moe’n warkers veur et Nedersaksisch in et veld zels aenlik weten van de tael? Daor gaon de taelkundigen Henk Bloemhoff en Jan Nijen Twilhaar naoder op in.
Et ni’je jaorboek bestaot as pepieren versie en in de vorm van een e-boek. Et is te vienen op de link https://www.boekenbestellen.nl/boek/jaorboek-nedersaksisch-4-2023/64104. De Canon van et Nedersaksisch zal bi’jkotten ok as ‘los’ e-boek verschienen.
Chris Canter pleit veur meer literaire overzichten. Disse bloemlezing ‘Feest van (h)erkenning’ gaf al in 1997 een aorige deursnee van de Stellingwarver schrieveri’je, van zoe’n 31 schrievers. Van literetuur tot 1997 dus, et jaor van uutgifte deur de Stellingwarver Schrieversronte
