De beste manieren om Fries te leren volgens Afûk

FRIESLAND – Je hebt het misschien wel voorbij horen komen: een Amerikaanse YouTuber die in twee weken tijd Fries leert. Het klinkt misschien onmogelijk, maar Arieh Smith (Xiaomanyc) bewees dat het kan. Toch was de manier waarop hij dit aanpakte – hele zinnen direct vertalen – niet de beste, weet Stephan Berger. De medewerker van Afûk hielp de Amerikaan bij zijn doel, maar deelt nu samen met collega Renske van der Meer in RondOm Vandaag effectievere manieren om Fries te leren.

Allereerst is het goed om te weten dat er niet één leerstrategie is die voor iedereen het beste werkt. De manier waarop je een nieuwe taal leert, is namelijk persoonlijk. Zo vinden sommige mensen het prettig om eerst te luisteren, terwijl anderen liever lezen. Weer anderen combineren deze methoden. “Sommige mensen beginnen gewoon met het spreken van de taal, wat vaak leidt tot veel fouten, terwijl anderen eerst de grammatica en de woordenschat leren,” vertelt Renske.

Een veelgemaakte fout tijdens het leren van Fries is het gebruiken van Duitse of Engelse woorden, wat te maken heeft met de overeenkomst tussen deze talen en het Fries. Werkwoorden kunnen ook lastig zijn, maar door regelmatig te oefenen met vervoegingen en door veel te lezen en te luisteren naar Fries, kun je deze valkuilen vermijden. Zet bijvoorbeeld Omrop Fryslân of een audioboek aan, of verdiep je in een Friestalig boek. Als dat laatste te lastig blijkt te zijn, is het ook een goede optie om te beginnen met kinderboeken. 

Friese interactie

Interactie met Friestaligen is volgens de collega’s dé manier om de moedertaal van vele Friezen snel onder de knie te krijgen. Hierbij is het belangrijk om open te zijn over je leerdoelen en aan te geven dat je graag Fries wilt spreken. Dat er dan hoogstwaarschijnlijk fouten gemaakt worden, is niet erg. “Houd er rekening mee dat, zelfs als je het niet altijd zo voelt, je gesprekspartner waarschijnlijk beleefd en behulpzaam wil zijn,” legt Stephan uit.

Als je altijd Nederlands met iemand hebt gesproken, kan het lastig zijn om opeens over te gaan op een andere taal. Je kunt dan afspreken om op een bepaald moment van de dag Fries te spreken, zoals tijdens de lunch. Naast bewustzijn en openheid, is doorzettingsvermogen cruciaal. De kans is namelijk groot dat je vervalt in oude gewoonten en toch weer Nederlands gaat spreken met elkaar. Als dat gebeurt, raadt Renske aan om je gesprekspartner te herinneren aan wat jullie hebben afgesproken. 

Heb je niemand in je omgeving waarmee je de taal kunt spreken? Ook daar weten de medewerkers van Afûk wel wat op. Het zoeken naar een taalmaatje via bijvoorbeeld Facebook kan een uitkomst bieden. Ook zijn er online lessen waar je bij aan kunt sluiten. Bovendien gaan de ontwikkelingen op het gebied van spraakherkenning de laatste tijd zo snel, dat Renske verwacht dat het in de nabije toekomst mogelijk is om ook het spreken van Fries te oefenen met een computer. 

Meerdere werkvormen

Afûk biedt een groot aantal cursussen om het Fries te leren verstaan, spreken en schrijven. “Maar,” benadrukt Stephan, “je zult het niet alleen in het klaslokaal leren.” Hoewel Fries een minderheidstaal is en ook nog verschillende varianten heeft, kan het leren ervan niet alleen uitdagend, maar ook erg leuk zijn. Renske en Stephan raden aan om het leerproces interactief te maken en werkvormen te combineren, net zoals in hun cursussen. “Taalspelletjes zoals bingo, kwartet of domino werken altijd goed,” zegt Stephan. Ook muziek luisteren of meezingen helpt om je vocabulaire uit te breiden en de spreekdrempel te overwinnen.