‘Dyslexie bepaalt niet wie je bent’

FRIESLAND - Goed lezen en schrijven is niet voor alle mensen vanzelfsprekend. Mensen met dyslexie hebben dagelijks moeite met deze vaardigheden. Woorden lezen gaat langzaam, letters worden verwisseld en spellingregels zijn lastig te onthouden. 

Tijdens de Week van Dyslexie, van één tot acht oktober, wordt extra aandacht gevraagd voor wat dyslexie betekent, maar ook voor wat mensen met dyslexie, ondanks hun moeilijkheden, allemaal wél kunnen. Anouk Oude Sogtoen, teamleider van de dyslexie afdeling bij Cedin, vertelt wat meer over wat ze daar doen om kinderen met dyslexie te helpen.

Cedin helpt onder andere Friese scholen en kinderen met begeleiding bij dyslexie. “Dyslexie is een specifieke leerstoornis waarbij iemand hardnekkige problemen heeft met vlot en accuraat lezen en/of spellen van woorden,” vertelt Anouk. Volgens haar zitten de problemen vooral in de hardnekkigheid. “Sommige kinderen hebben wat extra oefening nodig en kunnen daardoor stap voor stap vooruitgaan. Bij dyslexie blijven de problemen met lezen en/of spellen hardnekkig aanwezig, ondanks goede instructie en extra ondersteuning. De moeite zit onder andere in het vlot en correct koppelen van letters en klanken en het automatiseren daarvan,” legt Anouk uit. 

Gevolgen

Dyslexie heeft niet alleen gevolgen op school of werk. Ook in het dagelijks leven kunnen mensen er last van hebben. Zo kan het bijvoorbeeld moeilijk zijn om een formulier in te vullen of de ondertiteling van een film te volgen. Anouk denkt dat de gevolgen van dyslexie nog vaak worden onderschat. “Je ziet het natuurlijk niet aan de buitenkant of iemand dyslexie heeft.” Zeker op latere leeftijd kan dyslexie een stuk minder zichtbaar zijn, omdat er bij lange na niet meer zo op het lezen en schrijven gelet wordt als vroeger op school.

Behandeling

“Het is belangrijk dat basisscholen lees- en spellingproblemen zo vroeg mogelijk signaleren,” weet Anouk. “Hoe eerder duidelijk wordt dat een kind extra ondersteuning nodig heeft, hoe beter. Wanneer de problemen ondanks goede en intensieve ondersteuning blijven bestaan, kan er een vermoeden van dyslexie ontstaan. Een kind kan dan worden aangemeld voor diagnostiek en, wanneer dat nodig is, behandeling bij Cedin.” Op school gaat het kind met een behandelaar van Cedin aan de slag met het oefenen van spellingsregels en het lezen van teksten. Een belangrijk onderdeel van de behandelingen is de aandacht voor het zelfvertrouwen. “Sommige kinderen zeggen tegen ons dat ze denken dat ze dom zijn,” zegt Anouk. Dat is natuurlijk niet zo. Dyslexie zegt helemaal niets over iemands intelligentie. Daarom wordt er tijdens de behandelingen ook aandacht besteed aan wat dyslexie voor het kind betekent, wat ze moeilijk vinden en waar juist hun sterke kanten liggen. 

Volgens Anouk zit de winst soms in hele kleine dingen. “Een collega van mij zei het mooi: het is bijzonder om iemand te zien veranderen van ‘ik kan dit niet’ naar ‘ik kan dit op mijn eigen manier wel’.” Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat een kind na veel oefenen een woordje ineens wel goed leest of de ‘d’ en ‘b’ niet langer door elkaar haalt. “Vaak zijn het maar hele kleine stapjes die echt het verschil kunnen maken.”

Week van Dyslexie

Tijdens de week van dyslexie krijgen kinderen in behandeling bij Cedin een smiley. Deze herinnert de kinderen eraan dat ze fouten mogen maken, hulp mogen vragen, ze mogen het op hun eigen manier doen en dat ze trots op zichzelf mogen zijn. Anouk vindt het ook belangrijk dat scholen tijdens deze week aandacht hebben voor dyslexie. “We willen vooral dat een kind ontdekt dat dyslexie niet bepaalt wie hij of zij is en kan.”