Omgaan met spanning: ‘Het belangrijkste is dat je kind zich gezien voelt’

FRIESLAND - De meeste ouders zullen het vast gemerkt hebben aan het gedrag van hun kinderen: de feestdagen staan weer voor de deur. Sinterklaas, kerst en de jaarwisseling zorgen bij de meeste kinderen voor flink wat spanning. Hoe ga je daarmee om? Volgens Karin Zijlstra, pedagoog bij GGD Fryslân, is het belangrijk om zo veel mogelijk onzekerheid weg te nemen: “Kinderen hebben behoefte aan structuur en voorspelbaarheid. Probeer dit zo veel mogelijk te bieden, bijvoorbeeld door het maken van een kalender zodat ze weten wanneer pakjesavond is.” 

Dat kinderen gespannen worden van de feestdagen, vindt Karin niet zo gek: “De spanning wordt al heel erg opgebouwd, op school, de speelgoedboeken op de mat en met het Sinterklaasjournaal. Kinderen kunnen minder goed realiteit en fantasie uit elkaar halen.” Bovendien vinden kinderen het moeilijk om het sinterklaasfeest te overzien: “Ze weten niet zo goed wat er gaat gebeuren, wanneer dat gaat gebeuren, hoe het gaat gebeuren. Er zijn een hoop vraagtekens. Zeker voor gevoelige kinderen zorgt dit voor een gevoel van onvoorspelbaarheid, terwijl ze juist baat hebben bij structuur en voorspelbaarheid.”

Daarom geeft Karin de tip om samen met je kind(eren) een kalender te maken, zodat ze weten wanneer ze hun schoen mogen zetten, wanneer pakjesavond is en wanneer Sinterklaas op school komt: “Je kan als ouder of verzorger de feestdagen zo voorspelbaar maken als je wilt. Datzelfde geldt voor hoe je omgaat met het verhaal rondom Sinterklaas.” 

Ze legt uit dat sommige kinderen zich zorgen maken over bepaalde elementen in het verhaal: “Ze slapen bijvoorbeeld slecht omdat ze horen dat Piet door de schoorsteen komt of dat Sinterklaas met het paard over de daken loopt. Merk je dat je kind hier last van heeft, dan kan je ervoor kiezen om dat soort elementen uit het verhaal te laten.” Ze raadt daarnaast aan om uit te zoeken wat voor spanning zorgt: “Praat hierover met je kind en pas het verhaal ook maar een beetje aan. Vindt je kind het niet fijn dat Sint of Piet binnenkomt? Dan kan je best je schoen zetten in de tuin of op het balkon. Zulke aanpassingen vindt het kind helemaal niet erg. Zelfs als ze het geheim van Sinterklaas helemaal weten, genieten ze nog heel erg van deze tijd.” 

Het inplannen van rustmomenten is volgens Karin ook fijn voor veel kinderen: “Het allerbelangrijkste is eigenlijk dat je kind zich gezien voelt. Dat ze het gevoel krijgen dat er op hen gelet wordt en dat er oog is voor wat ze nodig hebben.” 

Verwachtingen loslaten

Bovendien zijn ouders vaak ook gespannen. Er moet veel gebeuren; cadeaus moeten gekocht en ingepakt worden en er staat meestal veel familiebezoek op de planning. Dat merken kinderen ook: “Ze hebben heus wel door dat de ‘grote mensen’ stiekem doen. Dat kan de spanning ook verhogen.” Die stress verhoogt ook weer de spanning bij ouders: “Ik denk dat ouders er goed aan doen om te accepteren dat spanning er nou eenmaal bij hoort. Plan ook je eigen rustmomenten in, neem niet te veel hooi op je vork en laat je verwachtingen los.” Volgens de pedagoge kunnen ouders en verzorgers vaak niet voorkomen dat hun kind even verdrietig, jaloers, druk, bang of zenuwachtig is: “Maak daar ruimte voor. Hun bordje is al zo vol met al die spanning, daar past niets meer bij.”

Fijne feestdagen

Door structuur en ruimte voor de emoties te bieden aan je kind, kun je als gezin hele fijne feestdagen hebben. Heb je toch wat extra hulp nodig? Bij GGD Fryslân staan pedagogen voor je klaar om je te helpen met praktische tips die de opvoeding leuker maken.