Bijna vijftig vrijwilligers van COC Friesland dragen bij aan een toleranter Friesland

LEEUWARDEN - COC Friesland zet zich dagelijks in voor een inclusiever Friesland. Van het geven van voorlichtingen op scholen en het organiseren van bijeenkomsten tot het behartigen van de belangen van LHBTQIA+ mensen bij gemeenten: vrijwilligers vormen het hart van de vereniging en zorgen dat diversiteit en veiligheid in de regio zichtbaar worden. Nils van Mourik is voorzitter van deze vereniging: “Het werk is belangrijk én belonend.” 

Ongeveer vijftig vrijwilligers en één betaalde medewerker; zoveel mensen zetten zich tegenwoordig in voor COC Friesland. Hun taken zijn divers, van het geven van voorlichtingen op scholen tot het mogelijk maken van verschillende bijeenkomsten en van het zichtbaar zijn op sociale media tot het behartigen van de belangen van LHBTQIA+ mensen bij gemeentes en de provincie. Als voorzitter is Nils van Mourik sinds 2024 één van de vrijwilligers: “Vorig jaar september ben ik als vrijwilliger bij COC Friesland actief geworden. Ik zag een verharding in de maatschappij en constateerde dat de mensenrechten onder druk komen te staan, ook die van de LHBTQIA+ gemeenschap. Ik vond het belangrijk om mij daarvoor in te zetten.” COC Friesland is op dat moment bezig om een nieuw bestuur te installeren: “Uiteindelijk zijn we met vijf mensen het nieuwe bestuur gaan vormen en ben ik voorzitter geworden.” 

Steeds zichtbaarder en actiever

COC Friesland bestaat al sinds de jaren zeventig, maar was de afgelopen jaren minder actief. Dat had twee oorzaken weet Van Mourik: “Het was ontzettend moeilijk om voldoende vrijwilligers aan te trekken. In 2019 stopte de provincie al haar subsidie voor het COC en in 2024 besloot toenmalig gedeputeerde Wiersema dat de Provincie helemaal geen rol meer had. Dat kreeg destijds zoveel interne focus dat veel vrijwilligers het plezier in hun taken verloren.” In het najaar van 2024 stak er een frisse wind op in COC Friesland. Een paar Friezen waren erg gemotiveerd om de vereniging weer nieuw leven in te blazen. Wat ook hielp was dat ze weer de middelen hadden om een betaalde kracht in te schakelen. COC Friesland wordt financieel gesteund door donateurs en krijgt inmiddels subsidies van verschillende gemeenten, zoals gemeente Leeuwarden, Súdwest-Fryslân en de Waadhoeke.

In het afgelopen jaar is de vereniging weer actiever en zichtbaarder geworden in de omgeving. Zo organiseren ze bijeenkomsten voor LHBTQIA-plussers binnen een bepaalde doelgroep, zoals tieners en jongeren, ouders, transgender personen en non binaire personen of ouderen. De ontmoetingsgroep voor nieuwe Friezen, mensen met een recente migratieachtergrond, is één van de nieuwere successen: “Deze mensen zijn gevlucht uit landen waar LHBTIQA+ niet mag bestaan, waar zelfs soms de doodstraf op staat, hebben het over het algemeen lastig in hun asielzoekerscentrum en kennen bovendien eigenlijk niemand van hun eigen gemeenschap. Je kan je daarom vast voorstellen dat deze mensen erg kwetsbaar zijn. Tijdens de bijenkomsten ontmoeten ze elkaar en kunnen ze hun verhaal delen. Er komen maandelijks zo’n 25 mensen bij elkaar, dus dat zegt wel wat over de behoefte die er is.” 

Minder voorlichtingen

COC Friesland geeft ook voorlichtingen, met name op middelbare scholen en in het beroepsonderwijs: “Voor deze taak is het echt heel moeilijk om voldoende vrijwilligers te vinden. Mensen zijn soms toch wat angstig voor die verharding of hostiliteit.” Het aantal voorlichtingen wat gebeurt op scholen neemt ook terug, weet de voorzitter: “Ook scholen vinden het lastig om een houding aan te nemen rondom dit onderwerp. Zij zien ook dat er onder een deel van de leerlingen een steeds luidere tegenbeweging is ontstaan.” De periode rondom Paarse Vrijdag, die altijd valt op de tweede vrijdag van december, was altijd een hele drukke periode voor COC Friesland maar het aantal voorlichtingen neemt af: “Aan de ene kant hoop je dat dit komt omdat scholen op andere momenten of structureel over dit onderwerp praten, maar ik vermoed helaas dat het toch steeds vaker wordt vermeden.” 

Het gaat echt niet zo goed

Het is een slechte ontwikkeling, constateert Van Mourik: “Het gaat namelijk echt niet zo goed met LHBTQIA+ jongeren. Uit Nederlands onderzoek weten we dat bijvoorbeeld 80% van de transjongeren weleens aan zelfmoord hebben gedacht. Dat kunnen we toch niet accepteren?” Ook uit andere onderzoeken blijkt dat deze groep jongeren het mentaal zwaarder hebben. Zo denken transgender, non-binaire en genderdiverse jongeren zeven keer vaker aan suïcide dan niet-transgenderpersonen. LHBT-jongeren rapporteren bovendien meer depressieve klachten, angst en emotionele problemen dan hun cis-heteroseksuele leeftijdsgenoten, rapporteren vaker serieuze zelfmoordgedachten (40% in vergelijking met 14,1%) en doen zelfs 4 keer zo vaak een zelfmoordpoging. “We moeten dus echt blijven praten over diversiteit, ook als er een tegengeluid klinkt.” 

De voorlichtingen van COC Friesland gaan niet alleen over de LHBT-gemeenschap, maar over diversiteit en respect. Van Mourik is zelf ook één van de voorlichters en probeert het zo breed mogelijk te trekken: “We hebben het over anders zijn dan anderen, over het vinden van je eigen weg en over het moeten voldoen aan het ‘perfecte plaatje’. Natuurlijk heb ik het óók over mijn eigen geaardheid en over de specifieke uitdagingen van de LHBT-gemeenschap, maar het is wel een verhaal dat iedereen kan aanspreken. Het voorlichten is belangrijk en kan ook heel leuk zijn in klassen waar je directe vragen krijgt.” Hij krijgt er nog steeds energie van: “Als je dan na de voorlichting in gesprek gaat met een homoseksuele leerling en zijn mentor en die wat hoop kan meegeven, dan is het voor mij al geslaagd.”

Nieuwe vrijwilligers

Als vrijwilliger bij COC Friesland ziet Van Mourik vrijwel direct resultaat van zijn werk, iets wat hij ervaart als belonend: “Je zet je in voor een bijeenkomst en als iedereen dan met elkaar aan tafel zit, dan zie je hoe belangrijk die ontmoeting is.” Ook bouw je als vrijwilliger een mooi netwerk op én ontmoet je zelf ook mensen uit je eigen gemeenschap. COC Friesland is altijd op zoek naar nieuwe vrijwilligers. Op de website staan een aantal vacatures, maar Van Mourik nodigt iedereen uit contact te leggen als zij willen bijdragen aan een inclusiever en toleranter Friesland.

Denk je aan zelfdoding? Bel dan 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op 113.nl