Talige diversiteit in onderwijs groeit, maar nog te weinig plek voor thuistalen

LEEUWARDEN - De Internationale Dag van de Moedertaal op 21 februari is voor het onderwijs een mooi moment om stil te staan bij het advies dat de Onderwijsraad onlangs gaf. Het advies stelt dat thuistalen kinderen helpen bij hun persoonlijke ontwikkeling én bij het sneller leren van Nederlands. “Dat is exact wat ons onderzoek ook laat zien,” stellen lector Meertaligheid & Geletterdheid Mirjam Günther en NT2-docent en onderzoeker Doaa Abdul Hussain. “Kinderen die zich gehoord voelen in hun thuistaal, leren beter. Ook het Nederlands.”

Meertaligheid als norm

In Nederlandse klaslokalen groeit de talige diversiteit, maar thuistalen krijgen daar nog lang niet altijd een plek. Volgens lector Mirjam Günther is dat een gemiste kans. “Meertaligheid is wereldwijd de norm. Door aan te sluiten bij de talen die kinderen al beheersen, versterk je hun totale taalontwikkeling, óók in het Nederlands.” Onderzoeker en leerkracht Doaa Abdul Hussain, vult aan uit eigen ervaring: “Mijn ouders spraken Arabisch en toen ik op school kwam moest ik ineens Nederlands leren. Als mijn leerkrachten deze visie toen al meer hadden toegepast, had ik als kind meer kunnen floreren.”

Weerstand

Rond meertaligheid bestaan nog steeds vooroordelen, zoals het idee dat meerdere talen verwarrend zouden zijn voor kinderen. “Of er wordt gedacht dat er in tien verschillende talen les moet worden gegeven, maar dat is een misverstand,” zegt Mirjam Günther. “Het gaat niet om tientallen talen spreken. Het gaat om kleine, bewuste didactische keuzes. Meertaligheid is geen vak apart, maar iets dat je overal doorheen kunt integreren.”
Het advies van de Onderwijsraad biedt daarom kansen. “Over vijf jaar hoop ik dat dit gewoon normaal is,” zegt Mirjam. “Dat we niet meer discussiëren of er plek is voor meertaligheid, maar dat die plek er gewoon is. Doaa benadrukt: “Het gaat om kinderen zíen. Want een kind dat zich gezien voelt, is een kind dat beter leert.”

Concrete tools voor onderwijs

Het lectoraat Meertaligheid & Geletterdheid van NHL Stenden Hogeschool ontwikkelde een toolbox boordevol meertalige les- en projectplannen: van taalportret- en taalfamilielessen tot het project Taal in Beeld waarbij ook ouders betrokken worden. Ook ontwikkelde het lectoraat een digitale leeromgeving in maar liefst 14 talen en kennisclips over verschillende meertalige benaderingen.