Column Melissa: Iedereen moet mee kunnen doen

Ik kijk altijd met veel plezier naar het programma ‘De Beste Zangers’. Kijken kun je het eigenlijk niet noemen, want ik vind het concept zo ongemakkelijk dat ik met regelmaat wegkijk uit plaatsvervangende schaamte, maar de muziek kan ik meestal waarderen. Ook dit seizoen heb ik weer genoten, vooral van de laatste duettenavond. Die aflevering is altijd verrassend én iets minder awkward, maar wat mij van deze aflevering het meest is bijgebleven is een terloopse opmerking van Paul de Leeuw. De altijd aanwezige presentator en komiek vertelde waarom hij zijn deelname aan het programma zo waardeerde. “Jullie vinden dit vast een stomme opmerking, maar ik doe weer even mee,” merkte hij op. Als je even niet zo goed luisterde had je het gemist, maar deze opmerking raakte mij wel. 

Ik twijfel er niet over dat elke Nederlander de naam Paul de Leeuw kent en tóch zegt hij dat hij door het programma het gevoel kreeg weer ‘mee te doen’. Blijkbaar kent De Leeuw dus ook het gevoel niet mee te doen. Ik vraag mij af in hoeverre zijn leeftijd - hij was met 63 jaar de oudste deelnemer - meespeelt in hoeveel hij mee mag en kan doen in de Nederlandse media. Zoveel ‘grijze’ koppies zie je nou ook weer niet in Hilversum. 

Ik denk niet dat De Leeuw de enige is die af en toe het gevoel krijgt niet mee te doen, omdat hij zijn beroep minder uitoefent. Je beroep is voor veel mensen een heel belangrijk onderdeel van hun leven. Je hebt baat bij de structuur die het brengt, je hebt er sociale contacten en het geeft je het gevoel dat je bijdraagt aan de maatschappij, dat je er toe doet. Het (deels) wegvallen van je baan - door ontslag, ziekte of ouderdom - is een ontwrichtende ervaring. Het is vergelijkbaar met een rouwproces, ook als je er zelf voor kiest, en we hebben het te weinig over de impact daarvan.

Als mens, als journalist en als vrijwilliger bij zorginstelling Liante merk ik wel hoe heftig het is als je je beroep niet meer mag of kan uitoefenen. Wat hieraan ten grondslag ligt is, denk ik, het feit dat je vermogen om bij te dragen zo erg verbonden is met je (eigen)waarde. Als je niet werkt, draag je niets bij aan de samenleving en dus ben je minder waard. Dat wordt nog eens versterkt door de media en de politiek, waar steeds vaker de nadruk ligt op de ‘problemen’ die worden veroorzaakt door vergrijzing of langdurige/terminaal zieke mensen. De steeds hogere zorgkosten en de woningnood, om maar iets te noemen. Ik kan mij voorstellen dat met name ouderen zich schuldig gaan voelen omdat ze meer medische hulp nodig hebben of niet willen verhuizen uit de woning waar ze al tientallen jaren wonen. 

Dat hoeft natuurlijk helemaal niet! De ouderen in ons land hebben juist enorm veel bijgedragen aan het Nederland dat er nu is. Onze welvaart hebben we zeker ook aan hen te danken. Daarnaast vind ik het sowieso onrechtvaardig dat iemands waarde afhankelijk is van hoeveel je bijdraagt. Ook als je nooit wat hebt kunnen bijdragen moet je kunnen meedoen, toch?