Wereld Parkinsondag: de impact van dans

FRIESLAND - Wat begon met één dansles voor mensen met Parkinson, groeide in acht jaar uit tot Dans op Recept: een stichting die met danslessen de levenskwaliteit van ouderen en chronisch zieken verbetert. In het kader van Wereld Parkinsondag, vrijdag 11 april, blikken we met directeur-bestuurder Marlien Seinstra terug op de afgelopen jaren en kijken we vooruit naar wat er nog op de agenda staat.  

“Op verzoek begon ik in 2016 met danslessen voor mensen met Parkinson,” begint Marlien. “We hebben toen ook direct een voorstelling gemaakt en dat bleek zo’n succes, dat ik werd gevraagd of ik zoiets wilde opzetten voor de hele provincie.” Sindsdien breidde het aantal locaties zich steeds verder uit en werden ook andere ziektebeelden toegevoegd. Tegenwoordig kunnen niet alleen mensen met Parkinson, maar ook mensen met chronische pijn of niet-aangeboren hersenletsel terecht op locaties in Friesland, Groningen, Drenthe en zelfs Limburg.

Meer dan patiënt

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dans een positief effect heeft op de kwaliteit van leven van mensen met Parkinson, evenals op hun zelfvertrouwen. “Als je ziek bent, verlies je vaak het vertrouwen in je lichaam. Parkinson vermindert de balans, waardoor vallen vaker voorkomt. Dans biedt de mogelijkheid om te experimenteren met balans, conditie en kracht,” legt Marlien uit. Dit gebeurt altijd binnen veilige grenzen, waarbij wordt gekeken naar wat iemand nog wél kan. “Zieke mensen worden vaak als patiënt gezien, maar ze zijn zoveel meer dan dat. Daarom noemen we iedereen in de les ook dansers, geen patiënten,” zegt ze.

Voor sommigen vormt het idee om te dansen een drempel, vooral wanneer ze geen ervaring hebben. Marlien benadrukt daarom dat je totaal geen danservaring nodig hebt en dat iedereen mee kan doen. “Bewegen op muziek is ook wel een goede term,” vindt ze. Samen met Revalidatie Friesland worden de ziektebeelden in kaart gebracht en worden de lessen hierop aangepast. De basis is echter altijd hetzelfde: bewegen op een stoel. “Je verbaast je over de mogelijkheden op een stoel, die zijn echt eindeloos,” zegt de choreograaf lachend. De stoel maakt de lessen toegankelijk, zowel voor mensen met minder energie als voor mensen die slecht ter been zijn.

Naast het herwinnen van vertrouwen in het lichaam, bieden de danslessen ook de kans om in contact te komen met anderen in een vergelijkbare situatie. Voor en na de les wordt er altijd gezamenlijk koffie gedronken, maar ook tijdens de les is er ruimte voor gezelligheid. “Ik zeg altijd tegen de docenten dat ze van elke dansles een feestje moeten maken. Het is heel belangrijk dat je plezier hebt,” aldus Marlien.

Zorg en cultuur

Omdat dans een positieve uitwerking heeft op chronisch zieke mensen en ouderen, is het volgens Marlien belangrijk dat zorg en cultuur samenwerken. In Friesland zien steeds meer zorgverleners de meerwaarde in en verwijzen ze door naar Dans op Recept, maar in andere provincies wordt nog gewerkt aan het opbouwen van een netwerk. Ook in Overijssel wordt gekeken naar belangstelling voor de lessen, al verwacht Marlien dat dit de laatste provincie zal zijn. “Ik gun het heel Nederland, maar ik wil graag feeling houden met de docenten. We zijn een kleine stichting, dus het moet wel behapbaar blijven,” legt ze uit.

Met hun dansgezelschap Leefmeesters zal Dans op Recept wel verder het land in trekken. Deze groep, die bestaat uit professionele dansers en mensen met een chronische ziekte, werkt aan een voorstelling die laat zien hoe het is om chronisch ziek te zijn. De voorstelling gaat op 31 oktober in première in de Harmonie in Leeuwarden en toert vervolgens tot de zomer door Nederland.