Buiten les: CBS Het Kompas doet het al jaren

HEERENVEEN - 13 april is het Buitenlesdag. Op deze dag gaan honderden scholen in heel Nederland lekker naar buiten om te rekenen, met taal te oefenen of van de natuur te leren. Bij Het Kompas in Heerenveen doen ze al voor de derde keer mee en is buiten les al deel geworden van het vaste lesaanbod. We spreken met leerkrachten Sjoukje en Maartje over de voordelen van buiten les krijgen (en geven).

Voor CBS Het Kompas in Heerenveen begint het allemaal als twee leerkrachten mee doen aan een bijscholing over bewegend leren. “Uit onderzoek blijkt dat het effect van beweging op de hersenen niet te ontkennen valt,” legt Sjoukje uit. “Door beweging activeer je je hersenen, wat het leren bevorderd. Daarnaast zorgt het ook nog eens voor heel veel plezier.” Na de bijscholing vertellen de twee enthousiaste collega’s aan het team wat zij geleerd hebben. Vrijwel direct besluit de school actief op zoek te gaan naar manieren om bewegend leren in de praktijk te brengen.

Nu, een paar jaar later, heeft het concept vorm gekregen bij de Heerenveense basisschool. Alle groepen gaan minimaal één keer in de week naar buiten om daar les te krijgen. Wat voor lessen zijn dit dan? Sjoukje, leerkracht onderbouw en groep zes en inmiddels ook gezonde school coördinator, en Maartje, leerkracht groep acht en sportcoördinator, vertellen hoe ze de buitenlessen in de praktijk brengen. Sjoukje: “Het zijn niet alleen maar lessen over biologie, sport en spel hoor, juist rekenen, lezen en taal kunnen ook heel goed buiten gedaan worden.”

Wat de kinderen buiten doen, hangt af van de leeftijd. Maartje geeft les in groep acht: “We hebben bijvoorbeeld laatst een estafette gedaan met vragen over breuken en percentages. Ongelooflijk hoeveel lol ze dan hebben. Ze hebben eigenlijk niet eens door dat ze aan het leren zijn, terwijl ze juist heel actief bezig zijn met de lesstof.” Het is echter niet alleen maar rennen, vliegen en spelen, benadrukt Maartje. “Als het mooi weer is nemen we gewoon het lesmateriaal mee naar buiten. Iedereen kan dan zelf een plekje uitzoeken en in zijn eigen houding het werk doen. Je merkt hoe fijn de kinderen dat vinden. De rust keert terug en is iedereen is gefocust op zijn werk.”
Voor de jongere kinderen zijn buitenlessen nog echt spelenderwijs, Sjoukje geeft een voorbeeld: “Een les over rijmen kunnen we heel goed buiten doen. Op de muur hangen we dan platen van verschillende voorwerpen, bijvoorbeeld een hand. De kinderen krijgen dan een ander plaatje in de hand, die ze zo snel mogelijk naar de plaat moeten brengen waarop het rijmt. Met het plaatje tand ren je dus zo snel als je kan naar de plaat waar de hand op staat.”

Volgens Sjoukje en Maartje past het concept van buiten leren goed bij de school, die vertrouwen, betrokkenheid en ontwikkeling als kernwaarden hebben. Maartje: “Buiten les krijgen is niet alleen actief bezig zijn met de stof, maar ook werken aan de saamhorigheid in een groep. Sommige kinderen functioneren op sociaal gebied veel minder tussen vier muren, maar komen uit hun schulp als ze lekker kunnen bewegen. Je creëert meer betrokkenheid en onderling vertrouwen.”

Sjoukje, Maartje en hun collega’s zijn overtuigd van de voordelen van buiten les geven. Daarom doen ze dit jaar ook weer meer aan de officiële buitenlesdag op 13 april. Deze dag wordt georganiseerd door Jantje Beton en IVN Natuureducatie. Daarnaast blijven ze zelf ook op de hoogte van de ontwikkelingen op gebied van onderwijsinnovatie. Sjoukje: “Als school vinden we het belangrijk dat wat wij doen, gestaafd is aan wetenschappelijk onderzoek. We zijn onder andere naar een scholing geweest van Erik Scherder om meer te leren over het effect van bewegen op de hersenen.” Maartje heeft zijn boodschap zelfs weer doorgegeven aan haar klas: “Door uit te leggen wat bewegen met je hersenen doet, snappen de kinderen zelf ook waarom wij als leerkrachten doen wat we doen.”

Videoreportage