Kunstenaar Machteld Remerie: ‘Ik gun mijzelf de ruimte om in een andere wereld te bewegen’

OUDEGA (SM) - Atelier ‘De Achtertuin’ van kunstenaar Machteld Remerie in Oudega staat vol kunst. Waar je ook kijkt zie je schilderijen en grote en kleine creaties van keramiek. Op dit moment is Remerie bezig met het altaarstuk voor haar nieuwe tentoonstelling in de Stadsgalerie in Leeuwarden. 

Uit een nu nog roodgeschilderde rank, ontspruit een nieuwe wereld, iets wat steeds meer vorm krijgt. Een voet, een blaadje, een bloem; herkenbare onderdelen van onze wereld komen samen en groeien uit tot iets nieuws. Oersoep die opwelt uit een bloem, of een baarmoeder: “Mijn kinderen vinden het horror, maar er groeit een nieuwe vorm van leven uit, opgebouwd uit de dingen die overblijven nadat de wereld weer nieuwe oersoep nodig heeft.”

Remerie maakt zich zorgen om de wereld: “Ik loop weleens mee met protesten en dan ben ik heel blij dat er heel veel mensen meelopen, maar zet het zoden aan de dijk? Daar ben ik weleens pessimistisch over. Er is zoveel gedoe waar we geen vat op hebben.” Het is een soort machteloosheid die haar verleidt om zich af en toe af te wenden van de huidige wereld: “Het is goed om jezelf soms terug te trekken in je eigen wereld en daar weer iets nieuws te scheppen. Tenminste, dat werkt zo voor mij.” Door aan haar ‘oersoep’ te werken, schepte ze een mogelijkheid voor een nieuw begin. Het oude vormt iets nieuws. Toch denkt ze niet dat het noodzakelijk is om helemaal opnieuw te beginnen op deze wereld. Ze heeft hoop: “Nee, ik geloof niet dat de wereld op zijn eind is. Het is puur dat ik mezelf de ruimte gun om in een andere wereld te bewegen, zodat ik minder last heb van dat gevoel van machteloosheid.”

Keramiek en schilderen

Het altaarstuk bestaat uit verschillende materialen. Ze werkt graag met de natuur en verwerkte een druivenstronk, die ze een paar jaar eerder al uit haar tuin had gesnoeid, als staketsel. Dat combineert ze met keramiek, wat een heel ander proces is dan schilderen: “Als ik schilder, dan ga ik steeds een stapje verder. Ik schets als het ware op mijn schilderij. Het kan dan zomaar dat het idee gaandeweg verandert. Dat is heel onhandig, omdat je dan niet weet waar het heen gaat.” Door op die manier te werken, kunnen schilderijen van Remerie soms wel uit dertig lagen bestaan: “Soms is het zo dichtgeschilderd dat ik realiseer dat ik te ver ben gegaan. Dan begin ik opnieuw, gewoon bam, wit eroverheen.”

Keramiek is echter andere koek: “Dat is echt een techniek. Je moet plannen en experimenteren. Je weet nooit hoe iets uit de oven komt, dus je moet kijken hoe het reageert. Dat maakt het veel lastiger.” Ze leerde het werken met keramiek twintig jaar geleden al in Frankrijk, maar nu ze een eigen oven heeft is ze het intensiever aan het ontdekken: “Ik vind het gewoon een heel mooi medium. Ik zit dan veel meer in het gevoel van het materiaal. De verschillende vormen en texturen, dat waardeer ik heel erg.”

De tuin

Atelier ‘De Achtertuin’ is niet alleen de overdekte werkruimte waar Remerie in de weer is met haar kwast, verf en keramiek. Net zo belangrijk is de tuin eromheen: “De tuin is mijn grootste canvas. Het is echt mijn uitlaatklep en het inspireert mij dan ook.” De tuin is (meestal) vrij te bezoeken: “Mensen denken vaak dat het heel veel werk is, maar voor mij voelt dat niet zo. Als het in de lente weer lichter wordt, dan sta ik om zes uur naast mijn bed en kan ik niet wachten om in de tuin te beginnen.” Dat de kunstenares kan genieten van haar tuin is gelijk duidelijk, maar toch zit er ook wat onrustigs aan de manier waarop ze naar de perken kijkt: “Ik ben een rupsje nooitgenoeg,” geeft ze toe. “Ik zie altijd mogelijkheden. In mijn hoofd ben ik continu dingen aan het veranderen.” Dat geldt voor de tuin en voor haar kunst, al lukt het steeds beter om haar artistieke werk af te ronden: “Ik kan accepteren dat iets goed genoeg is, ook al is het niet perfect. In de tuin ben ik onrustiger. Als ik klaar ben met een deel, ben ik helemaal niet blij, want ik wil gelijk een nieuw stuk canvas hebben.”

Samenwerken met anderen

Als het aan Remerie ligt, zie je niet alleen haar werk in de Stadsgalerie, maar ook het werk van anderen: “Als ckv-docent heb ik veel samengewerkt met leraren in opleiding. Vaak begeleidde ik ze een jaar en meestal kregen ze daarna helaas geen vast contract, ondanks dat het vaardige leerkrachten zijn én zelf creatief en expressief werk maken. Ik heb gevraagd of ze een bijdrage willen maken voor de grote vitrinekast in de Stadsgalerie. Ik hoop dat het lukt, want dan kan je die mensen ook alvast een podium geven aan het begin van hun carrière.” Oud-leerlingen van OSG Piter Jelles !mpulse dragen ook bij aan de tentoonstelling: “Ik heb een gastles gegeven tijdens de reünie van die school en tijdens die les hebben we kleine bakjes gemaakt. Ik heb beloofd dat die onderdeel worden van de oersoep, dus daar ben ik nu ook mee bezig.”

Een rioolwereld

Naast haar eigen werk en dat van haar leerlingen en oud-collega’s is ook werk van haar zoon te zien: “Mijn zoon en zijn band ‘Slow Juice’ repeteren in een caravan op het erf. Op een bepaald moment hadden we hier in het dorp rioolproblemen en de smerige lucht was heel goed in de caravan te ruiken. Met hun fantasie hebben ze toen bedacht dat de caravan op een rioolwereld staat.” De band maakte, naast hun muziek, een enorme maquette van die wereld en heeft plannen om die te gebruiken voor een stop-motionfilm: “Het is een tienjarig plan, maar een deel van de maquette is al te zien in de Stadsgalerie. We zijn aan het kijken of we hun muziek ook al kunnen laten horen daar.”

De tentoonstelling is vanaf 30 oktober te zien in de Stadsgalerie in Leeuwarden.