Eerste Friese passie in RK
CultuurHEERENVEEN - In de RK kerk in Heerenveen wordt op 9 april om 20.00 uur de nieuwe passie In frjemdling yn Jeruzalem (Een vreemde in Jeruzalem) met als ondertitel De passy fan in sjenner (De passie van een ziener) uitgevoerd.
De Friese tekst is van Eppie Dam en gebaseerd op alle vier evangeliën en niet, zoals we dat van de Matthäus en Johannes Passion kennen, op één evangelie. Gerben van der Veen componeerde de muziek. Wel met de gebruikelijke vormen zoals koralen, recitatieven, aria’s en koren maar met andere instrumenten zoals harmonium, marimba, fluit, althobo, harp, pauken, slagwerk en strijkers. Nieuw is de toevoeging van het verhaal van de Emmaüsgangers, waarmee de passie wordt verplaatst naar het hier en nu.
Alle zeven kruiswoorden van Jezus komen voorbij. Ze komen verspreid over de vier evangeliën voor maar zijn hier als één geheel pregnant aanwezig. Daarnaast is er de prominente en krachtige rol die de vrouwen rondom Jezus kruisiging spelen: Maria de moeder van Jezus, Maria Magdalena, metgezel van Jezus, Claudia, vrouw van Pilatus. Een nieuwe invalshoek vormen de overeenkomsten tussen Petrus en Judas. Zij deelden immers hun idealen, hadden dezelfde hoge verwachtingen en hun hoop gevestigd op een mens van goede wil, hem beide trouw beloofd, en hem beide verraden. Aan de bezoekers wordt de gelegenheid geboden om het slotkoraal mee te zingen.
Het idee voor een originele Friestalige passie is ontstaan in 2018 tijdens de repetities en concerten van de Friese Matteuspassy, met de originele muziek van Johann Sebastian Bach en Nederlandse hertaling van Jan Rot. Zijn eigentijdse en grensverleggende Mattheuspassie verscheen in 2006 en is door dichter Eppie Dam in het Fries vertaald. Dat sterkte Van der Veen in het idee dat er een productie van eigen bodem zou moeten komen. Hij benaderde Dam, die eind 2018 een tekst aanleverde. Enigszins geholpen door de coronacrisis, kon de componist, normaal druk bezet als beroepsmusicus, het werk in december 2020 voltooien.
