Wat doe je als het verlangen binnen je relatie uit balans raakt?

GORREDIJK – Op Valentijnsdag kun je bijna niet ontsnappen aan alle roze liefdeshartjes, de bossen rode rozen en de zoetsappige kaartjes. Je zou bijna vergeten dat liefde lang niet altijd rozengeur en maneschijn is. Uit de Monitor Seksuele Gezondheid van expertisecentrum seksualiteit Rutgers uit 2023 blijkt bijvoorbeeld dat 18% van de mensen in een relatie ontevreden is over hoe vaak ze seks hebben. Libidoverschillen binnen een relatie komen dus best vaak voor. Martine Laan (praktijk De Laan van Liefde) en Jan van Hagen (Van Hagen Gezinspraktijk), beide werkzaam als systeem- en relatietherapeut en tevens een stel, zien het in hun werk vaak terug.

“Libidoverschillen kunnen op verschillende manieren ontstaan,” legt Martine uit. “Allereerst is het belangrijk dat je een medische reden uitsluit, zoals een hormonale afwijking.” Ook grote levensveranderingen kunnen invloed hebben op iemands verlangen, zoals een chronische ziekte, het verliezen van een baan of mantelzorg. “Voor de meeste stellen is het krijgen van kinderen de allergrootste overgang die ze meemaken,” weet Jan. “Het worden van ouders heeft een grote impact op je relatie en dus ook op je seksleven, net als andere grote levensgebeurtenissen.” Veel koppels vinden dat trouwens helemaal niet erg: “Een verschil in verlangen is pas een probleem als je het zelf een probleem vindt,” zegt Martine.

Het wordt vaak pas een issue als de hele relatie even niet zo lekker loopt. Het verschil in seksueel verlangen is dan een onderdeel van een groter probleem: “Vaak zie je dat ze elkaar wat zijn kwijtgeraakt. Dat het al een tijdje minder loopt en dat dat soms ook al wel is besproken, maar dat niemand zich echt gehoord voelt.” Martine trekt seksualiteit daarom ook vaak breder en spreekt liever van intimiteit: “Vaak is niet alleen de seksualiteit verminderd, maar ook het stukje intimiteit. Dat die knuffel of kus ook is verdwenen en dat er bijna geen tijd meer is voor elkaar.” Jan gebruikt de metafoor van een ijsberg, waarbij slechts een deel echt zichtbaar is: “Koppels benoemen bijvoorbeeld het gebrek aan seks, maar eigenlijk is er veel meer aan de hand.”

Praten over seksualiteit vinden veel mensen lastig: “Vaak drukken ze onbewust op elkaars ‘blauwe plekken’ als ze dit onderwerp bespreken,” denkt Martine. “Afwijzing, onzekerheid, eenzaamheid of onbegrip; het zijn allemaal kwetsbare emoties die getriggerd worden bij dit onderwerp.” Als het stel de verbinding met elkaar al wat kwijt is, is het nog lastiger: “Dan ontstaat al snel wat ik de ‘debatclub’ noem. Ze verwijten elkaar veel, de muren gaan omhoog en er wordt niet meer geluisterd.”

Tips voor een goed gesprek

Een goed gesprek over seksualiteit of intimiteit begint volgens Jan en Martine altijd met het herstellen van de verbinding met elkaar: “Seksualiteit komt niet altijd vanzelf terug, je moet als stel actief op zoek naar de verbinding. Plan daarom tijd voor elkaar in. Dat hoeven geen peperdure uitjes te zijn; een half uurtje wandelen of samen een kopje thee drinken is al genoeg.” Zorg er ook voor dat je je partner niet overvalt: “Vraag simpelweg: goh, ik zou het graag met je willen hebben over ons seksleven, heb je daar nu ruimte voor?” Martine raadt aan om je niet te focussen op wat een ander fout doet, maar op je eigen kwetsbaarheid: “Probeer onder woorden te brengen wat jij voelt. Dat je je bijvoorbeeld eenzaam of onbegeerlijk voelt, omdat jullie het minder vaak doen dan vroeger.” Stel ook vooral open vragen, benadrukt de relatietherapeut, en wees oprecht nieuwsgierig naar de ervaring van je partner. Goed luisteren is daarbij essentieel: “Probeer het probleem niet gelijk op te lossen; vaak is luisteren al genoeg. Daar ontstaat die verbinding.”

Relaties zijn hard werken en soms kom je er met z’n tweeën niet uit. Het lukt lang niet iedereen om gelijk zo’n kwetsbaar, constructief gesprek te voeren. Het is een skill die je moet leren: “Een relatietherapeut kan daarbij helpen,” denkt Jan. “Er ontstaat een andere dynamiek, je stapt even uit die ‘vechtstand’ en we kunnen helpen om elkaar beter te begrijpen.” Helaas zetten veel stellen pas (te) laat de stap: “Het zou beter zijn als een stel al eerder gaat onderzoeken welke patronen er zijn. Zo zorgen ze ervoor dat ze, ook als het even zwaar is, in verbinding blijven.”

Wat doe je als het verlangen binnen je relatie uit balans raakt?