Eén op de vijf jongeren geeft aan meer dan acht uur per dag online te zijn.
Eén op de vijf jongeren geeft aan meer dan acht uur per dag online te zijn. Foto:

NHL Stenden onderzoekt mediawijsheid van jongeren

Samenleving

LEEUWARDEN - Met de uitbraak van het coronavirus is onze internetafhankelijkheid enorm gegroeid. Dit geldt in bijzondere mate voor jongeren. Uit onderzoek blijkt dat jongeren eerder slachtoffer zijn van cybercrime. Aanleiding voor (associate) lectoren Joyce Kerstens en Deike Schulz van NHL Stenden Hogeschool om 423 Amsterdamse scholieren in het middelbaar onderwijs te bevragen naar hun internetervaringen, digitale (on)veiligheid en mediawijsheid tijdens corona. Hoe veilig voelen ze zich eigenlijk achter hun schermpjes en hoe mediawijs zijn ze?

Waar veel ouders in de jaren ‘90 opgroeiden met een uurtje gamen op de Nintendo GameBoy of het spelen van het onschuldige Super Mario Bros zijn jongeren tegenwoordig al vanaf jonge leeftijd actief op internet. De uitbraak van het coronavirus heeft hun afhankelijkheid van internet alleen maar vergroot. “Jongeren tussen de 12 en 18 jaar zijn gemiddeld meer dan vijf uur per dag online om te chatten, filmpjes te kijken en te gamen”, vertelt Joyce Kerstens, associate lector Politie, Partners en Digitalisering aan de Thorbecke Academie van NHL Stenden Hogeschool. “Ze experimenteren volop en zijn heel actief op social media. Hieraan zijn risico’s verbonden. Van oplichting, afpersing en misbruik van persoonsgegevens tot pesten, seksuele intimidatie en internetverslaving.”

Om de ernst en omvang in kaart te brengen, vroegen Joyce Kerstens en Deike Schulz 423 Amsterdamse jongeren tussen de 12 en 18 jaar naar hun ervaringen in de online wereld. “Ons onderzoeksproject is gericht op het tijdig signaleren van online risico’s en het voorkomen van online incidenten door adequate informatie en gerichte maatregelen”, vertelt Deike Schulz, lector Organisations and Social Media. “In samenwerking met de Taskforce Digitale Veiligheid van de gemeente Amsterdam hebben we gebruik gemaakt van de online tool Internetveiligheid 2.0. Deze anonieme online vragenlijst over onderwerpen als cyberpesten, sextortion en fake news biedt inzicht in online problemen uitgesplitst naar leeftijd, gender en opleidingsniveau.”

Redenen tot zorg

Kerstens en Schulz stelden een infographic Cyberwijs in tijden van corona op met daarin de meest opvallende resultaten. “Wat mij opvalt is dat compromitterend beeldmateriaal vaak klakkeloos wordt doorgestuurd”, noemt Kerstens. “Een kwart van de leerlingen in Amsterdam heeft in de afgelopen drie maanden een compromitterend filmpje gezien van een medeleerling. Daarbij kun je denken aan een blootfilmpje of een video waarop een medeleerling wordt gepest of mishandeld. Ongeveer één op de vijf leerlingen stuurt zo’n compromitterend filmpje vervolgens door aan anderen. In de antwoorden op de vraag waarom, zien we dat ze niet of onvoldoende in de gaten hebben wat mogelijke gevolgen zijn voor de afgebeelde persoon. Leerlingen die filmpjes doorsturen, vinden dit naar eigen zeggen ‘gewoon’ of ‘grappig’. Slechts een enkeling zegt naderhand spijt te hebben.”

Ook heeft Kerstens naar aanleiding van de resultaten de nodige zorgen over de groeiende kans op internetverslaving onder jongeren. “De schermtijd is enorm toegenomen. Eén op de vijf jongeren geeft aan meer dan acht uur per dag online te zijn. Ter relativering: ook mijn eigen schermtijd is flink toegenomen door de coronapandemie. De vraag is: wanneer wordt online zijn een obsessie? Tijd is daarvoor geen goede indicator. Vandaar dat we ook vragen hebben opgenomen in de online enquête om te ontdekken of leerlingen verslavingsgevoeliger zijn geworden. Wat we concluderen is dat één op de zeventien jongeren symptomen vertoont van een internetverslaving. Dit percentage is in vergelijking met eerdere metingen significant toegenomen. Reden tot zorg.”

Afbeelding
Geluksmoment op Nationale Donutdag Evenement 16 minuten geleden
Afbeelding
Boeren houden koeien binnen: protest tegen stikstofbeleid Samenleving 1 uur geleden
Afbeelding
Visser Plant Boomkwekerij/Plantencentrum Wonen 2 uur geleden
Afbeelding
Verzorgingsproducten gezocht voor Weggeefkast Bibliotheek Algemeen 4 uur geleden
Afbeelding
Cybercriminaliteit in Friesland neemt af met 22,8% Algemeen 19 uur geleden
Afbeelding
Column Melissa Wijnja: dit is wat ik vind van ‘cancel culture’ Column 20 uur geleden
Afbeelding
24 mei verschijnt bij uitgeverij Noordboek Klooster Claercamppad: Wandel- en Fietsroutes door de Friese Waddendelta Algemeen 23 mei, 12:25
Afbeelding
Jeanne Bieruma Oosting terug in Beetstezwaag: speciale rondleidingen Recreatie & Ontspanning 23 mei, 10:00